Mức thấp kỷ lục của phe bảo thủ
Cuộc thăm dò của INSA với 1.202 người, sai số tối đa 2,9 điểm, cho thấy AfD tăng một điểm sau một tuần, còn CDU/CSU mất một điểm:
- AfD: 30%, mức cao nhất của đảng này trong dữ liệu của INSA.
- CDU/CSU: 18%, mức thấp nhất của khối, bị bỏ xa 12 điểm.
- Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) và đảng Xanh: mỗi đảng 14%, đảng Cánh tả 10%.
Có 79% người được hỏi không hài lòng với hiệu quả làm việc của ông Merz, và tỷ lệ tương tự không hài lòng với toàn bộ chính phủ. Các hãng thăm dò khác, trong đó có YouGov, cũng ghi nhận mức thấp kỷ lục của phe bảo thủ, làm dấy lên bàn tán trong nội bộ đảng về tương lai của thủ tướng.
Một tháng 9 thất bại liên tiếp
Ngày 6/9, AfD giành 43,8% phiếu ở Sachsen-Anhalt, cao gấp đôi kết quả năm 2021, chiếm 39 trên 83 ghế, chỉ thiếu ba ghế để có đa số. CDU, đảng đã lãnh đạo bang này 24 năm, rơi xuống 17,2%. Ứng viên dẫn đầu của AfD, Ulrich Siegmund, ca ngợi kết quả.
“Chúng tôi đã viết nên lịch sử.” — Ulrich Siegmund
Hai tuần sau, AfD về nhất ở Mecklenburg-Vorpommern với 38,2%, vượt đảng SPD của Thủ hiến Manuela Schwesig với 35,5%. CDU chỉ được 4,9% và lần đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Liên bang không vào được một quốc hội bang. Cùng ngày tại Berlin, đảng Cánh tả thắng cử ở thành phố – bang này khi phiếu của CDU sụp đổ, còn AfD tăng điểm ngay cả ở thủ đô.
Ông Merz kiên định
Ông Merz không giấu giếm khi gọi kết quả ở vùng đông bắc là thảm họa, nhưng cho rằng CDU bị nghiền nát trong thế phân cực giữa SPD và AfD, và ông sẽ tiếp tục làm chủ tịch đảng lẫn thủ tướng. Ông lập luận rằng tạo ra thay đổi mới là câu trả lời cho sự trỗi dậy của cực hữu.
“Cải cách là liều thuốc tốt nhất chống lại chủ nghĩa độc đoán.” — Friedrich Merz
Những người chỉ trích không mấy bị thuyết phục. Bà Schwesig, có đảng đang cầm quyền cùng ông Merz ở cấp liên bang, đổ lỗi cho chính phủ liên bang về sức mạnh của AfD, chỉ ra những cam kết về lương hưu trong thỏa thuận liên minh chưa được thực hiện, còn đồng lãnh đạo AfD Tino Chrupalla kêu gọi thủ tướng từ chức. Liên minh cầm quyền vẫn loay hoay chưa thống nhất được các cải cách kinh tế và phúc lợi.
Bức tường lửa chịu áp lực
Đà tăng của AfD làm gay gắt thêm thế khó quanh “bức tường lửa”, tức việc các đảng chính thống từ chối hợp tác với AfD, đảng đang bị cơ quan tình báo nội địa theo dõi vì khuynh hướng cực hữu. Ở Sachsen-Anhalt, AfD không có đa số, và đảng BSW của bà Sahra Wagenknecht, đảng duy nhất sẵn sàng làm việc với AfD, đã loại trừ liên minh chính thức nhưng để ngỏ khả năng ủng hộ theo từng vấn đề.
Ở cấp quốc gia, cuộc bầu cử liên bang kế tiếp phải đến năm 2029, cho ông Merz thời gian chứng minh kết quả. Nhưng khi AfD dẫn trước tới hai con số và mức tín nhiệm của chính ông xuống thấp, nhiệm vụ của thủ tướng không chỉ là vực dậy kinh tế mà còn là thuyết phục cử tri rằng phe trung dung vẫn có thể làm được việc.














