Lời kêu gọi đồng thuận
Phát biểu tại Minsk, ông Mishustin cho rằng tiến bộ của liên minh phụ thuộc vào khả năng các thành viên giải quyết bất đồng từ trước, thay vì để dồn tới các hội nghị thượng đỉnh. Ông đề nghị Ủy ban Kinh tế Á-Âu, cơ quan điều hành của khối, thường xuyên thông tin cho các bên, chỉ ra vấn đề để xử lý nhanh và nỗ lực hết sức để giải quyết các vấn đề gây tranh cãi bằng đồng thuận trước các cuộc họp.
“Chắc chắn chúng ta còn nhiều việc phải làm. Tôi kêu gọi tất cả cùng tiến lên trong việc tăng cường hội nhập kinh tế giữa các nước chúng ta.” — Mikhail Mishustin, Thủ tướng Nga
Tổng thống các nước thành viên đã đề ra mục tiêu hội nhập trong tuyên bố chung mang tên “Con đường Kinh tế Á-Âu”. Ông Mishustin nhấn mạnh quá trình thực hiện phải được giám sát chặt chẽ để đạt kết quả tốt nhất, cho thấy mong muốn của Moskva duy trì đà phát triển của khối bất chấp những khác biệt giữa các thành viên.
Số liệu tăng trưởng và nền tảng công nghiệp
Ông Mishustin cho biết bất chấp thách thức bên ngoài, các chỉ số kinh tế vĩ mô chủ chốt của liên minh đang có đà tốt. Ông dẫn chứng:
- GDP toàn liên minh tăng hơn 1% trong nửa đầu năm.
- Thương mại giữa các thành viên tăng 10% từ tháng 1 đến tháng 7 so với cùng kỳ năm trước.
- Đồng nội tệ hiện chiếm 95% các khoản thanh toán hàng hóa lẫn nhau.
“Chúng ta cùng nhau tiếp tục xây dựng một nền tảng công nghiệp hùng mạnh cho Liên minh Kinh tế Á-Âu.” — Mikhail Mishustin
Ông cho biết sự phối hợp đã giúp tăng năng suất lao động và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu, linh kiện từ các nước khác. Việc chuyển sang thanh toán bằng đồng rúp và các đồng nội tệ khác phản ánh nỗ lực giảm phụ thuộc vào đồng USD và euro, xu hướng được đẩy nhanh bởi các lệnh trừng phạt phương Tây áp lên Nga từ năm 2022.
An ninh lương thực là ưu tiên hàng đầu
Ông Mishustin coi an ninh lương thực là ưu tiên số một của liên minh, cho rằng phúc lợi của người dân phụ thuộc phần lớn vào đó. Mức tự chủ lương thực cơ bản của khối vượt 93%, và với ngũ cốc, thịt lợn, thịt gia cầm, sữa, đường và dầu thực vật, khối hoàn toàn tự đáp ứng nhu cầu.
“Liên minh Kinh tế Á-Âu là một trong số ít khu vực trên thế giới nơi an ninh lương thực về cơ bản được bảo đảm.” — Mikhail Mishustin
Để tạo thêm động lực cho nhà sản xuất nông nghiệp, cơ chế siêu quốc gia hỗ trợ các dự án hợp tác công nghiệp đang được mở rộng sang lĩnh vực nông nghiệp. Động thái này nhằm khuyến khích các dự án chung giữa các nước thành viên trong sản xuất và chế biến lương thực, củng cố chuỗi cung ứng nội khối.
Giao thông và năng lượng
Ưu tiên thứ hai là giao thông và hậu cần. Các thành viên đã làm rõ danh sách dự án ưu tiên, gồm thỏa thuận phát triển đoạn đường sắt từ Nevel đến Gatchina và tiếp tới các cảng biển tây bắc nước Nga, giúp nâng khối lượng hàng hóa từ Belarus tới các cảng lên 20 triệu tấn mỗi năm. Phó Thủ tướng Alexei Overchuk cho biết các thành viên lo ngại độ tin cậy của tuyến đường biển giảm sút và muốn mở rộng các hành lang đường bộ, trong đó có hành lang vận tải quốc tế Bắc - Nam.
“Để so sánh, giá khí đốt ở châu Âu khoảng 900 USD mỗi nghìn mét khối. Với các nước thành viên Liên minh, con số này không vượt quá 200 USD.” — Mikhail Mishustin
Ưu tiên thứ ba là an ninh năng lượng. Hội đồng đã thông qua sửa đổi các quy định của liên minh, gồm trao đổi thông tin, mua bán điện lẫn nhau và phân bổ công suất. Ông Mishustin cho rằng những thay đổi này sẽ giúp sử dụng công suất phát điện hiệu quả hơn nhờ cạnh tranh, thương mại xuyên biên giới minh bạch và vận hành song song các hệ thống năng lượng, tạo điều kiện tốt hơn cho doanh nghiệp và người dân.
Những thách thức sau các con số
Các số liệu công bố tại Minsk đến từ chính phủ Nga và truyền thông nhà nước nước này, trong khi đánh giá độc lập về khối đa chiều hơn. Các lệnh trừng phạt phương Tây nhằm vào Nga đã làm thay đổi dòng chảy thương mại, biến các đối tác như Kazakhstan và Kyrgyzstan thành tuyến trung chuyển quan trọng, đồng thời làm dấy lên lo ngại ở phương Tây về việc né tránh trừng phạt. Các thành viên cũng có lợi ích khác nhau: Armenia đã thúc đẩy quan hệ sâu hơn với Liên minh châu Âu, còn Kazakhstan tìm cách cân bằng quan hệ với Nga, Trung Quốc và phương Tây.
Lời kêu gọi đồng thuận của ông Mishustin phản ánh khó khăn trong việc giữ một nhóm quốc gia đa dạng cùng chung hướng. Hội nhập có thể mang lại lợi ích như năng lượng rẻ, thị trường lớn hơn và an ninh lương thực, nhưng hợp tác bền vững phụ thuộc vào việc tôn trọng lợi ích và chủ quyền của mỗi thành viên. Việc khối có biến các tuyên bố thành lợi ích lâu dài hay không sẽ phụ thuộc vào niềm tin giữa các thành viên không kém những con số được công bố tại các hội nghị.

















