Canh bạc mang tên ngày 29/11
Theo hãng tin Reuters, ông Sánchez đưa ra quyết định trong bài phát biểu trên truyền hình sáng 5/10, sau một cuối tuần tham vấn các bộ trưởng và lãnh đạo cấp cao của PSOE. Ngày 29/11 là ngày Chủ nhật sớm nhất có thể tổ chức bầu cử theo luật định, trong khi nhiệm kỳ Quốc hội lẽ ra kéo dài đến năm sau.
Ông Sánchez muốn biến cuộc bỏ phiếu thành sự lựa chọn giữa tiếp tục các chính sách tiến bộ hay trao quyền cho phe cánh hữu. Theo nhà kinh tế Lorenzo Bernaldo de Quirós, các biện pháp nhà ở mang lại cơ hội hiếm hoi để ông khẳng định vai trò thủ lĩnh của một cánh tả đang được huy động.
“Chúng ta cần làm mới sự ủng hộ của người dân.” — Pedro Sánchez
Nhà ở, ngòi nổ của khủng hoảng chính trị
Giá nhà và tiền thuê tăng vọt đã trở thành nỗi bức xúc hàng đầu của người dân Tây Ban Nha, đặc biệt là giới trẻ. Những diễn biến dẫn tới quyết định bầu cử sớm gồm:
- Tháng 9, hình ảnh một cụ bà 87 tuổi ở Madrid bị cưỡng chế thu hồi nhà được truyền hình trực tiếp, gây phẫn nộ và làm bùng lên các cuộc biểu tình ở nhiều thành phố.
- Ngày 2/10, sắc lệnh nhà ở đầu tiên bị Hạ viện bác bỏ với tỷ lệ 178 phiếu chống, 172 phiếu thuận; sắc lệnh thứ hai cũng chung số phận.
- PP, Vox và Junts đều bỏ phiếu chống, dù với những lý do khác nhau, bất chấp lời kêu gọi vào phút chót của Bộ trưởng Nhà ở Isabel Rodríguez.
Thất bại khiến chính phủ mất đi công cụ mà họ coi là phản ứng khẩn cấp trước khủng hoảng nhà ở, nhưng đồng thời trao cho ông Sánchez một thông điệp tranh cử rõ ràng: phe đối lập đã chặn đường giải quyết vấn đề người dân quan tâm nhất.
Những gánh nặng khác: Ceuta và các bê bối
Quyết định bầu cử sớm được đưa ra sau nhiều tháng khó khăn của chính phủ liên minh thiểu số. Theo Euronews, chính phủ phải thương lượng từng cuộc bỏ phiếu với các đối tác và đã nhiều lần thất bại tại Quốc hội.
Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng di cư nghiêm trọng tại vùng lãnh thổ Ceuta ở Bắc Phi và các vụ án tham nhũng liên quan đến những nhân vật thân cận với PSOE đã làm xói mòn uy tín của chính phủ. Giới phân tích cho rằng chủ đề nhà ở giúp ông Sánchez chuyển hướng dư luận khỏi những vấn đề gây tổn hại chính trị này.
Phe cánh hữu chiếm ưu thế
Theo đài France 24, các cuộc thăm dò cho thấy một liên minh do PP dẫn đầu với sự ủng hộ của Vox là kịch bản khả dĩ nhất. Một số dự báo về số ghế cho rằng hai đảng này có thể vượt xa ngưỡng 176 ghế cần thiết để chiếm đa số trong Hạ viện 350 ghế.
Vox đã liên tục tăng sức mạnh, thể hiện qua kết quả các cuộc bầu cử khu vực tại Extremadura và Aragón trong năm qua. Tuy nhiên, quan hệ giữa PP và Vox không hề êm ả: tại Extremadura, hai đảng từng không đạt được thỏa thuận lập chính quyền, cho thấy một liên minh cánh hữu ở cấp quốc gia cũng có thể gặp nhiều trắc trở.
Tâm điểm chú ý của châu Âu
Ông Sánchez cầm quyền từ năm 2018, là một trong những nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất châu Âu. Dưới thời ông, Tây Ban Nha đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế thuộc nhóm cao nhất khu vực đồng euro và theo đuổi nhiều chính sách tiến bộ về lao động, khí hậu và di cư.
Một chính phủ PP phụ thuộc vào Vox có thể làm thay đổi lập trường của Tây Ban Nha trong Liên minh châu Âu về di cư và khí hậu. Vì thế, cuộc bầu cử ngày 29/11 không chỉ quyết định tương lai chính trị của ông Sánchez, mà còn là phép thử cho làn sóng cực hữu đang lan rộng khắp lục địa.














