Lời mời từ hoàng gia
Theo hãng thông tấn SPA, Hoàng tử Saad bin Mansour bin Saad, Đại sứ Ả Rập Xê Út tại Qatar, đã chuyển thư của Quốc vương Salman tới Sheikh Tamim tại văn phòng ở Cung điện Lusail. Bức thư chính thức mời Quốc vương Qatar tham dự Hội nghị thượng đỉnh GCC-EU lần thứ hai tổ chức tại Ả Rập Xê Út vào tháng 10.
Vị đại sứ chuyển lời chào của Quốc vương Salman, chúc Quốc vương Qatar mạnh khỏe và nhân dân Qatar tiếp tục tiến bộ, thịnh vượng. Đáp lại, Sheikh Tamim nhờ đại sứ chuyển lời chào tới Quốc vương, người mà ông gọi là anh em, cùng lời chúc tới nhân dân Ả Rập Xê Út. Hai bên cũng điểm lại quan hệ anh em giữa hai nước và các cách thức phát triển, củng cố quan hệ.
Hội nghị thượng đỉnh GCC-EU lần thứ hai
Cuộc gặp tại Ả Rập Xê Út sẽ chỉ là hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo thứ hai giữa hai khối. Những điểm chính gồm:
- Ả Rập Xê Út sẽ đăng cai hội nghị vào tháng 10, quy tụ lãnh đạo sáu nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và Liên minh châu Âu.
- Hội nghị tiếp nối thượng đỉnh GCC-EU đầu tiên tại Brussels tháng 10/2024, nhằm làm sâu sắc quan hệ đối tác chiến lược giữa hai khu vực.
- GCC gồm Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait, Bahrain và Oman, trong khi EU đại diện cho 27 quốc gia thành viên.
Dù chương trình nghị sự chính thức chưa được công bố chi tiết, các cuộc thảo luận dự kiến bao gồm thương mại và đầu tư, an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh, kết nối và các cuộc khủng hoảng khu vực.
Hai bên từ lâu đã bàn về một hiệp định thương mại tự do, và các nhà lãnh đạo có thể tìm kiếm tiến triển trong quan hệ kinh tế cũng như hợp tác về an ninh ở Trung Đông.
Từ rạn nứt đến hòa giải
Cuộc trao đổi nồng ấm giữa Riyadh và Doha trái ngược với giai đoạn khó khăn cách đây chưa lâu. Năm 2017, Ả Rập Xê Út, UAE, Bahrain và Ai Cập cắt quan hệ ngoại giao, thương mại với Qatar, cáo buộc nước này hỗ trợ các nhóm cực đoan và quá thân cận với Iran, những cáo buộc Doha bác bỏ. Tranh chấp chia rẽ vùng Vịnh hơn ba năm.
Rạn nứt chấm dứt với Tuyên bố AlUla tháng 1/2021, và quan hệ từ đó ấm lên đáng kể, với các chuyến thăm cấp cao thường xuyên và phối hợp về các vấn đề khu vực. Qatar đã đóng vai trò trung gian nổi bật trong nhiều cuộc xung đột từ Gaza đến Afghanistan, và hợp tác chặt chẽ với Ả Rập Xê Út củng cố tiếng nói chung của vùng Vịnh trên trường quốc tế.
Vì sao châu Âu và vùng Vịnh cần nhau
Hội nghị diễn ra vào thời điểm lợi ích chung gia tăng. Châu Âu đối mặt giá năng lượng cao kỷ lục do cuộc chiến liên quan đến Iran và tìm cách đa dạng hóa nguồn cung, trong đó các nước vùng Vịnh, kể cả Qatar, nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn, giữ vai trò then chốt. Hai bên cũng có chung lo ngại về an ninh: EU đã xin tư cách quan sát viên trong liên minh hàng hải do Ả Rập Xê Út dẫn đầu nhằm bảo vệ xuất khẩu năng lượng và muốn mở rộng phái bộ hải quân của mình ở Biển Đỏ.
Với các nước vùng Vịnh, châu Âu là thị trường, đối tác đầu tư và nguồn công nghệ quan trọng trong quá trình đa dạng hóa kinh tế khỏi dầu mỏ. Người ủng hộ quan hệ chặt chẽ hơn cho rằng hai khu vực có thể giúp nhau vượt qua khủng hoảng; người phê phán ở châu Âu nêu lo ngại về nhân quyền. Cuối cùng, thành công của hội nghị sẽ phụ thuộc vào việc các nhà lãnh đạo có biến lợi ích chung thành các thỏa thuận cụ thể về thương mại, năng lượng và ổn định khu vực hay không.

















