Tình trạng nắng nóng gia tăng và thách thức đối với châu Âu
Khu vực châu Âu đang trải qua những đợt nắng nóng ngày càng nghiêm trọng. Từ tháng 6 năm nay, nhiều nước đã phải đương đầu với nhiệt độ trên 40 độ C, cùng với các đêm nhiệt đới không cho người dân cảm giác dịu mát. Hệ quả là các quốc gia nơi đây phải đối mặt với khó khăn do phần lớn các công trình xây dựng cũ kỹ cùng tỷ lệ sử dụng điều hòa không khí còn rất thấp. Theo một số báo cáo, chỉ khoảng 23% hộ gia đình ở châu Âu hiện có thiết bị điều hòa, thấp hơn đáng kể so với gần 90% ở Mỹ hoặc 93% ở Nhật Bản. Điều này làm giảm khả năng chống chịu với các đợt nóng bất thường đang ngày một gia tăng.
Những dự báo và tác động từ hiện tượng El Niño
Theo Międzynarodowa Agencja Energii (IEA), hiện tượng El Niño có thể là nguyên nhân làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trong các năm 2026 và 2027. Hiện tượng kéo dài với nhiệt độ nước biển cao bất thường vùng xích đạo Thái Bình Dương này được dự kiến sẽ gây thêm những đợt nóng và sự biến đổi khí hậu rõ rệt, làm cho tình trạng nắng nóng trở nên trầm trọng hơn.
Nhu cầu điều hòa gia tăng kéo theo áp lực lên hệ thống điện
Số ngày cần sử dụng thiết bị làm mát trong năm 2024 tăng tới 25% so với năm 2020. Theo IEA, từ năm 2015 đến nay, nhu cầu sử dụng điện cho làm mát đã tăng 50%, đạt khoảng 2.900 terawatt giờ (TWh). Dự kiến đến năm 2035, con số này sẽ tăng thêm 1.600 TWh, tương đương nhu cầu điện hàng năm của Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại. Việc nhu cầu tập trung vào cùng thời điểm gây áp lực lớn lên hệ thống điện và có khả năng dẫn đến các sự cố mất điện đồng loạt.
Các nhà sản xuất điều hòa hưởng lợi từ đợt nóng kỷ lục
Không ngạc nhiên khi người dân châu Âu ngay từ đầu mùa hè đã đổ xô đi mua điều hòa để chống chọi với thời tiết nóng bức. Các tên tuổi lớn như Samsung Electronics ghi nhận mức tăng trưởng doanh số bán hàng hai con số trong 6 tháng đầu năm, chủ yếu tại các thị trường Ý, Tây Ban Nha và Pháp.
Thương hiệu Trung Quốc Midea cũng báo cáo doanh số bán hàng qua kênh thương mại điện tử tại Đức tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước. Mitsubishi Electric của Nhật Bản cũng chứng kiến nhu cầu tăng mạnh tại các nước châu Âu bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi nắng nóng như Pháp, Anh, Tây Ban Nha và Đức.
Trung Quốc thống lĩnh sản xuất điều hòa toàn cầu
Trung Quốc là trung tâm sản xuất điều hòa hàng đầu thế giới với công suất khoảng 170 triệu thiết bị mỗi năm, trong đó 60 triệu cái được xuất khẩu. Nước này có khả năng nâng công suất sản xuất lên đến 300 triệu thiết bị. Hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc thể hiện sức hút lớn với người tiêu dùng châu Âu giữa các đợt nắng nóng kéo dài, bất chấp những lo ngại về thâm hụt thương mại và tranh luận chính sách liên quan.
Tác động lên hệ thống năng lượng toàn cầu và thách thức tiết kiệm điện
Ngoài việc gia tăng nhu cầu làm mát, tiêu thụ điện toàn cầu cũng tăng do nhiều yếu tố như điện khí hóa các lĩnh vực, công nghệ kỹ thuật số tiêu tốn nhiều năng lượng, và sự tăng trưởng mạnh mẽ tại các nước đang phát triển. Năm 2025 ghi nhận nhu cầu điện tăng kỷ lục, tăng nhanh gấp đôi so với tổng nhu cầu năng lượng chung.
Sự bất ổn do khủng hoảng ở Trung Đông, với việc phong tỏa eo biển Hormuz – trục vận chuyển khí và dầu mỏ thiết yếu – dẫn đến một số quốc gia châu Á như Bangladesh, Campuchia, Malaysia, Philippines, Singapore và Sri Lanka phải áp dụng biện pháp tiết kiệm năng lượng. Theo đó, nhiệt độ điều hòa tại các văn phòng được quy định từ 24 đến 26 độ C, Jordan hạn chế sử dụng điều hòa tại các tòa nhà công, và chính quyền Seychelles chỉ cho phép điều hòa hoạt động một lần mỗi tuần tại các cơ quan nhà nước.
Hiệu quả và vai trò của điều hòa trong bối cảnh biến đổi khí hậu
Hiệu suất của các thiết bị điều hòa hiện đại đã được cải thiện rõ rệt, với những mẫu cao cấp có thể hiệu quả gấp bốn lần các loại cũ kỹ. Trung bình, hiệu suất thiết bị trên toàn cầu tăng khoảng 20% trong 10 năm qua nhờ cạnh tranh và quy định nghiêm ngặt tại hơn 100 quốc gia.
Điều hòa không còn là biểu tượng của sự xa xỉ mà trở thành công cụ thiết yếu nhằm thích ứng với thực tế khí hậu nóng hơn và bảo vệ sức khỏe người dân châu Âu. Cuộc đua làm sao để làm mát châu Âu mà không làm quá tải hệ thống năng lượng đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ châu Á đang chớp cơ hội vàng, hưởng lợi lớn trước những áp lực thử thách nghiêm trọng với hạ tầng và kinh tế châu Âu do biến đổi khí hậu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Châu Âu đang đối mặt với các đợt nắng nóng ngày càng khốc liệt với nhiệt độ vượt 40 độ C từ mùa hè năm 2024.
- Nhu cầu điều hòa và tiêu thụ điện cho làm mát tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên hệ thống điện châu Âu.
- Trung Quốc là nhà sản xuất điều hòa hàng đầu thế giới với công suất có thể lên đến 300 triệu thiết bị mỗi năm.
- Các nước châu Á đã áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng do khủng hoảng nguồn cung năng lượng từ Trung Đông.
- Hiệu quả điều hòa được cải thiện đáng kể, trở thành yếu tố thiết yếu giúp châu Âu thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













