Ô nhiễm không khí tăng vọt ở Ấn Độ và Pakistan trước lễ hội ánh sáng Diwali, nhà chức trách siết chặt hàng loạt biện pháp hạn chế

Theo báo The Independent, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Lahore đạt 447 vào sáng thứ Ba, theo IQAir, tổ chức đo chất lượng không khí của Thụy Sĩ dựa trên nồng độ các chất độc hại. Trên thang đo này, chỉ số đến 50 được coi là tốt, gần như không gây rủi ro sức khỏe.

Nồng độ PM2.5 tại Lahore cao gấp 60 lần mức hướng dẫn phơi nhiễm hằng năm của Tổ chức Y tế Thế giới. Giới chức cho biết nhiệt độ giảm mạnh và gió yếu đã khiến chất lượng không khí của thành phố xấu đi.

PM2.5 là các hạt bụi có đường kính từ 2,5 micromet trở xuống, đủ nhỏ để đi sâu vào phổi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm và các vấn đề tim mạch.

Tại thủ đô của Ấn Độ, các biện pháp kiểm soát ô nhiễm theo cấp độ có hiệu lực từ thứ Hai, bao gồm hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, hoạt động xây dựng, việc dùng than và củi tại các quán ăn, đồng thời tăng cường dịch vụ giao thông công cộng. Theo Business Standard, đây là giai đoạn II của Kế hoạch Ứng phó theo Cấp độ (GRAP), được áp dụng trên toàn vùng thủ đô.

Chỉ số AQI của Delhi theo IQAir là 215, nhưng Cục Kiểm soát Ô nhiễm Trung ương Ấn Độ xếp chất lượng không khí của thủ đô ở mức “rất kém”, với chỉ số 332. Sự khác biệt đến từ thang đo và phương pháp tính khác nhau. Một số khu vực như Jahangirpuri ghi nhận chỉ số lên tới 449.

Lo ngại lễ hội sẽ khiến không khí tệ hơn nữa, Tòa án Tối cao Ấn Độ chỉ cho phép đốt loại pháo ít gây ô nhiễm trong ba giờ mỗi ngày vào thứ Bảy và Chủ nhật.

Ô nhiễm không khí trở thành vấn đề nghiêm trọng của khu vực vào thời điểm này hằng năm, khi không khí lạnh và đặc giữ lại khí thải từ xe cộ, công trường xây dựng và việc đốt phụ phẩm nông nghiệp, đẩy mức ô nhiễm lên cao nhất thế giới.

Theo Ủy ban Quản lý Chất lượng Không khí (CAQM) của Ấn Độ, bang Punjab ghi nhận 1.514 vụ đốt đồng từ 15/9 đến 1/11 năm nay, giảm so với 2.084 vụ cùng kỳ năm 2025. Business Standard cũng cho biết số vụ đốt rơm rạ trên bảy bang giảm 26,6%, xuống còn 3.316 vụ. Dù vậy, bầu trời vẫn mù mịt, cho thấy khí thải giao thông, bụi xây dựng và thời tiết tù đọng vẫn là những thủ phạm lớn.

Ô nhiễm khiến hàng chục triệu người dân trong khu vực đối mặt nguy cơ nghiêm trọng về hô hấp, đặc biệt là trẻ em, người già và người có bệnh nền. Mỗi mùa đông, bệnh viện ở các thành phố lớn lại tiếp nhận thêm nhiều bệnh nhân mắc các bệnh về đường hô hấp.

Với Diwali chỉ còn vài ngày, nhà chức trách đứng trước bài toán quen thuộc: vừa tôn trọng truyền thống đốt pháo mừng lễ, vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong mùa ô nhiễm cao điểm.