Chính sách thuế quan mang tính đối ứng của Trump và phán quyết của Tòa án tối cao

Vào đầu nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump đề xuất chính sách áp thuế quan đối ứng nhằm điều chỉnh lại cán cân thương mại quốc tế, hứa hẹn khôi phục ngành công nghiệp trong nước và thu hẹp thâm hụt ngân sách liên bang. Ngày 2/4 năm ngoái, trong sự kiện tại Vườn Hồng Nhà Trắng, ông công bố loạt thuế mới với mức 10% cho hầu hết hàng hóa nhập khẩu toàn cầu, đồng thời áp mức thuế cao hơn cho một số quốc gia cụ thể. Ông gọi ngày này là “Ngày Giải phóng”.

Tuy nhiên, sau một tuần, ông buộc phải đình chỉ chính sách do biến động mạnh trên thị trường tài chính. Chính sách được tái cấp phép sau đó với điều chỉnh lớn, một phần nhằm làm dịu áp lực.

Tác động tài chính và phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ

Trong năm tài khóa 2025, chính sách thuế quan đã giúp chính phủ Mỹ thu về 195 tỷ USD, góp phần thu hẹp thâm hụt ngân sách. Nhưng đầu năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết 6-3, cho rằng Tổng thống Trump không có quyền áp thuế dựa trên Luật Cấm vận Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977.

Advertisement300 × 250

Đứng đầu là Chánh án John Roberts cùng các thẩm phán bảo thủ và tự do nhất trí cho rằng Tổng thống thiếu sự ủy quyền rõ ràng của Quốc hội cho chiến lược thuế này. Đáp lại, ông Trump bày tỏ sự phẫn nộ với các thẩm phán do mình bổ nhiệm.

Dữ liệu ngân sách tiết lộ chính quyền Trump đã hoàn trả gần như toàn bộ số tiền 81 tỷ USD thu được từ các khoản thuế này trong năm tài khóa hiện tại, chủ yếu hoàn trả vào tháng 5 và 6, qua đó tăng đáng kể so với 5 tỷ USD hoàn trả năm tài khóa trước.

Ảnh hưởng kinh tế và hệ lụy dài hạn

Nhà kinh tế trưởng của Moody’s Analytics, Mark Zandi, nhận định rằng các khoản thuế quan này đã gây tổn hại đáng kể cho nền kinh tế Mỹ. Năm 2025 ghi nhận sự đình trệ trong tăng trưởng việc làm với mức tuyển dụng yếu nhất kể từ năm 2002. Cùng lúc, lạm phát gia tăng do tác động của xung đột ở Trung Đông, khiến người tiêu dùng phải chịu chi phí sinh hoạt ngày càng cao, trái ngược với lời hứa về thời kỳ thịnh vượng mới mà ông Trump đã đề cập.

Bên cạnh đó, Mỹ đang phải thanh toán 1 nghìn tỷ USD tiền lãi cho khoản nợ quốc gia, trong khi chi tiêu quốc phòng tăng 5% vì căng thẳng với Iran. Hiện chính sách thuế tạm thời 10% trên hàng hóa nhập khẩu toàn cầu của Mỹ còn hiệu lực sẽ hết hạn vào ngày 24/7, và Nhà Trắng vừa chuẩn bị áp dụng mức thuế thay thế từ 10 đến 12,5% nhằm vào các nền kinh tế lớn như Anh, Nhật Bản, Ấn Độ, Đài Loan và Trung Quốc.

Chiến lược sử dụng thuế quan như một đòn bẩy thương mại

Không dừng lại ở đó, Tổng thống Trump tiếp tục sử dụng các mối đe dọa về thuế quan áp lên Brazil với mức 25% do cho rằng quốc gia này có các hành vi thương mại không hợp lý. Ông cũng cảnh báo các đối tác châu Âu về khả năng bị đánh thuế đến 100% nhằm trả đũa các loại thuế dịch vụ số mà châu Âu áp lên các gã khổng lồ công nghệ Mỹ như Amazon và Google.

Key takeaways from this article

### Chính sách thuế quan đối ứng của Trump là gì?
Đó là chính sách áp thuế nhập khẩu dựa trên nguyên tắc đối ứng nhằm cân bằng thương mại quốc tế, được Trump công bố ngày 2/4/2023.
### Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết gì về chính sách thuế quan của Trump?
Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết chính sách này là bất hợp pháp vì Trump không có thẩm quyền rõ ràng của Quốc hội theo Luật Cấm vận Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977.
### Số tiền hoàn trả thuế quan của chính quyền Trump là bao nhiêu?
Chính quyền Trump đã hoàn trả khoảng 81 tỷ USD tiền thuế quan đã thu được trước phán quyết của Tòa án Tối cao.
### Ảnh hưởng kinh tế của chính sách này ra sao?
Chính sách gây đình trệ việc làm, làm tăng lạm phát và chi phí tiêu dùng, đồng thời khiến thâm hụt ngân sách gia tăng.

Đăng ký bản tin QMVN