Những quyết định “khó giải thích”
Phát biểu trước phái đoàn nghị sĩ Mỹ, ông Zelenskiy quy nguyên nhân gốc rễ của cuộc chiến cho sự từ chối chấm dứt chiến tranh của Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng cũng thẳng thắn bày tỏ sự thất vọng với những bước đi của đồng minh lớn nhất.
*“Tất cả đều quy về việc ông Putin từ chối chấm dứt cuộc chiến này, và những quyết định từ phía Mỹ khó giải thích giữa những người bạn.” — Volodymyr Zelenskiy*
Ông cho biết Ukraine chưa nhận được lời giải thích đầy đủ về việc hạn chế sử dụng hệ thống Starshield – vốn cần thiết cho một số đòn tấn công bằng máy bay không người lái và để phòng thủ trước các máy bay không người lái phản lực tốc độ cao của Nga.
Vũ khí đã trả tiền nhưng chưa đến
Theo ông Zelenskiy, Lầu Năm Góc đang trì hoãn giao các tên lửa mà các đối tác của Ukraine đã thanh toán thông qua chương trình PURL – cơ chế cho phép các nước châu Âu mua vũ khí Mỹ cho Ukraine.
- Ba lần trong tuần qua, Ukraine không nhận được cảnh báo sớm về các đợt tấn công từ đối tác.
- Việc sử dụng hệ thống Starshield bị hạn chế mà không có lời giải thích đầy đủ.
- Theo ông Zelenskiy, một gói tên lửa đang chờ chữ ký của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth.
*“Tất cả những điều này cho thấy đã có một quyết định chính trị nào đó nhằm làm chậm sự hỗ trợ dành cho chúng tôi.” — Volodymyr Zelenskiy*
Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phủ nhận việc Washington tạm dừng chia sẻ tình báo với Ukraine. Lời phát biểu của ông Zelenskiy diễn ra sau một đêm Nga không kích quy mô lớn khiến 10 người thiệt mạng và hơn nửa triệu hộ mất điện.
Đề xuất đổi lọc dầu lấy Patriot
Điểm đáng chú ý nhất trong phát biểu là đề xuất cụ thể: Ukraine sẵn sàng ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga trong 30 ngày, đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Donald Trump, nếu Washington cung cấp tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot.
Đề xuất này cho thấy Kyiv muốn biến điểm bất đồng thành cơ hội mặc cả. Ông Trump từng chỉ trích các đòn tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga vì góp phần đẩy giá nhiên liệu toàn cầu lên cao trước bầu cử giữa nhiệm kỳ. Với Ukraine, tên lửa Patriot là lá chắn sống còn trước các đợt tên lửa đạn đạo nhắm vào thành phố và lưới điện.
Cánh cửa đối thoại ở Na Uy
Ông Zelenskiy cũng bày tỏ hy vọng một phái đoàn Ukraine sẽ gặp các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner tại Na Uy trong những ngày tới.
Cuộc gặp, nếu diễn ra, có thể là cơ hội để hai bên làm rõ những hiểu lầm và tìm điểm chung, trong bối cảnh ông Trump vừa ngỏ ý muốn họp ba bên với ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đồng thời nhiều lần kêu gọi thay ông Zelenskiy trong vai trò trưởng đoàn đàm phán.
