Một cuộc “chiếm đất” dưới đáy biển
Theo bà Elisabeth Braw, trong khi giới phân tích tranh luận sôi nổi về ý đồ của Trung Quốc đối với Đài Loan, thì ở dưới đáy biển, Bắc Kinh trên thực tế đã mở rộng quyền kiểm soát của mình. Về mặt chính thức, những vùng đáy biển đó không thuộc Trung Quốc, nhưng những người làm việc trong ngành cáp ngầm hiểu rằng muốn đặt cáp ở đó, họ cần giấy phép của Trung Quốc.
Tác giả lưu ý rằng gần đây giới chức Mỹ đánh giá Trung Quốc khó có khả năng tấn công Đài Loan trong năm tới, dù đó vẫn chỉ là một nhận định. Trong khi đó, trên biển, theo bà, ý đồ của Bắc Kinh rõ ràng hơn nhiều.
Giấy phép và “đường chín đoạn”
Trung Quốc từ lâu khẳng định khoảng 90% diện tích Biển Đông thuộc chủ quyền của mình theo “đường chín đoạn” trên bản đồ, yêu sách mà nhiều nước và tòa trọng tài quốc tế cho là không phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Biển Đông là tuyến huyết mạch nối Đông Nam Á với thế giới, nơi các tuyến cáp quang biển ngày càng dày đặc do nhu cầu kết nối tăng nhanh.
Theo Công ước, các công ty chỉ phải xin phép quốc gia ven biển khi đặt cáp trong lãnh hải 12 hải lý. Tuy nhiên, theo bà Braw, Bắc Kinh yêu cầu giấy phép trên một phần lớn của Biển Đông. Các doanh nghiệp vẫn nộp đơn vì không muốn xung đột với Trung Quốc, và nhiều giấy phép cho các tuyến cáp liên quan đến các nước đối thủ bị trì hoãn kéo dài. Tuyến cáp SJC2 nối Nhật Bản, Singapore, Đài Loan và một số nước khác đã bị chậm hơn một năm trong quá trình lắp đặt; ngay cả các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ cũng gặp tình trạng tương tự.
“Chúng tôi phải chấp nhận thực tế rằng có một thế lực lớn hơn đang chi phối.” — Một giám đốc ngành cáp ngầm Singapore
Hệ lụy vượt ra ngoài Biển Đông
Tác giả cảnh báo tình trạng này có thể buộc các công ty chuyển các tuyến cáp mới sang những lộ trình dài và phức tạp hơn, khiến các quốc gia quanh Biển Đông phụ thuộc nguy hiểm vào các tuyến cáp do Trung Quốc sở hữu. Bắc Kinh thậm chí có thể từ chối cấp phép cho những tuyến cáp mà họ không muốn, kể cả khi chúng nằm xa vùng biển hợp pháp của Trung Quốc.
Theo bà Braw, khi một quốc gia đòi cấp phép ngoài lãnh hải vì lý do chính trị chứ không phải bảo vệ môi trường, trên thực tế là đang tuyên bố thêm lãnh thổ. Các cường quốc khác cũng có thể làm theo, trong khi Mỹ, vốn đóng vai trò người bảo vệ trật tự trên biển trong nhiều thập kỷ, đang bận rộn với những vấn đề cấp bách như Iran. Những cuộc “chiếm đất” dưới đáy biển ít được chú ý, nhưng với một thế giới phụ thuộc hoàn toàn vào cáp ngầm, đó là vấn đề nghiêm trọng và có thể báo hiệu sự hỗn loạn tương tự trên đất liền.















