Phiên tranh luận mở màn nhiệm kỳ mới
Chính quyền Boulder lập luận rằng các thảm họa ngày càng nghiêm trọng như lũ lụt và cháy rừng đặt gánh nặng tài chính nặng nề lên cộng đồng địa phương, và ngành dầu khí phải gánh một phần chi phí đó. Thành phố và hạt Boulder khởi kiện từ năm 2018, nhiều năm trước khi vụ cháy Marshall năm 2021 thiêu rụi gần 1.100 ngôi nhà, khiến hai người thiệt mạng và gây thiệt hại ước tính 2 tỷ USD, vụ cháy rừng tốn kém nhất lịch sử Colorado.
Bên ngoài tòa án, các nhà hoạt động khí hậu và người dân, trong đó có những chủ trang trại Colorado chịu ảnh hưởng bởi hạn hán, tập trung bày tỏ quan điểm. Trong khi đó, các công ty cho rằng một loạt vụ kiện tại tòa án bang không phải là cách giải quyết một vấn đề mang tính toàn cầu.
Nỗi lo về làn sóng kiện tụng
Boulder là một phần trong làn sóng kiện tụng của các chính quyền, chủ yếu ở những khu vực nghiêng về Đảng Dân chủ, đòi bồi thường có thể lên tới hàng tỷ USD. Nhiều thẩm phán bày tỏ lo ngại về hệ quả lan rộng.
Giả sử ông thắng, thì ngay ngày hôm sau, một thành phố ở mỗi bang sẽ nộp đơn kiện. Ông nghĩ chuyện đó sẽ diễn ra thế nào trên thực tế?
Ý tôi là, bất kỳ ai cũng có thể trở thành bị đơn trong một vụ kiện như thế này. Bất kỳ nhà sản xuất nào, bất kỳ doanh nghiệp nào.
Ông Kavanaugh cho rằng chiến thắng của Boulder có thể khiến các công ty dầu khí và những bị đơn tiềm năng khác phá sản. Ngược lại, chiến thắng của ngành dầu khí có thể chấm dứt hàng chục vụ kiện tương tự. Tuy nhiên, Chánh án Roberts cũng lưu ý tòa án bang vẫn xét xử vô số vụ việc có phạm vi ảnh hưởng toàn quốc, và ông chưa rõ điều gì khiến vụ này khác biệt.
Lập luận của hai bên
Suncor và Exxon cho rằng Đạo luật Không khí sạch trao cho chính phủ liên bang, chứ không phải các bang, quyền quản lý khí thải. Chính quyền Trump ủng hộ quan điểm này, coi các vụ kiện là nỗ lực vi hiến nhằm điều chỉnh khí thải gây nóng lên toàn cầu và áp luật Colorado vượt ra ngoài biên giới bang.
Biến đổi khí hậu chắc chắn là một trong những vấn đề cấp bách nhất, nhưng vụ kiện này chính là cách hoàn toàn sai lầm để giải quyết nó.
Phó Tổng biện lý Sarah Harris cho rằng vụ kiện của Boulder “vượt quá nghiêm trọng” thẩm quyền của bang, khi hạt này tự coi mình là nạn nhân của những hành động chủ yếu diễn ra bên ngoài bang.
Ngược lại, luật sư Kevin Russell của Boulder lập luận rằng tòa án bang có thể xử lý thiệt hại xảy ra tại Colorado bất kể nhiên liệu được sản xuất ở đâu. Boulder không tìm cách điều chỉnh khí thải hay ngăn các công ty sản xuất, mà muốn buộc họ chịu trách nhiệm vì bị cáo buộc đã đánh lừa công chúng về tác động của nhiên liệu hóa thạch.
“Chương 3” sau thuốc lá và opioid
Thẩm phán Elena Kagan so sánh vụ việc với những vụ kiện trước đây của các bang nhằm vào ngành công nghiệp thuốc lá và các nhà sản xuất thuốc giảm đau opioid, nơi các bang cũng cáo buộc bị thiệt hại bởi sản phẩm được sản xuất trên toàn quốc, thậm chí toàn cầu.
Đây là Chương 3.
Luật sư Shanmugam đáp lại rằng đây là “một cuốn sách khác”, bởi những thiệt hại mà Boulder viện dẫn lan tỏa trên toàn nước Mỹ và cả thế giới. Cuộc đối đáp cho thấy cốt lõi của tranh cãi: liệu biến đổi khí hậu có thể được xử lý như một vụ trách nhiệm sản phẩm thông thường hay không.
Lối thoát trì hoãn và khả năng hòa phiếu
Tòa án cũng đang xem xét một câu hỏi về thẩm quyền xét xử, có thể trở thành “lối thoát” để tránh phải phán quyết ngay các vấn đề nội dung. Thẩm phán Ketanji Brown Jackson dường như nghiêng về hướng này.
Tại sao chúng ta không đợi và xem xét tất cả các yêu cầu này sau khi tòa án bang đã xử xong?
Vụ việc được xét xử khi vắng Thẩm phán Samuel Alito, người rút lui chỉ một tuần trước phiên tranh luận sau những lời kêu gọi vì ông sở hữu cổ phiếu dầu khí. Điều đó làm tăng khả năng hòa phiếu 4–4; khi đó, phán quyết của Tòa án Tối cao bang Colorado cho phép vụ kiện tiếp tục sẽ được giữ nguyên. Phán quyết dự kiến được đưa ra trong những tháng tới.
















