Đồng thuận trong lá phiếu, chia rẽ trong lập luận
Tại cuộc họp ngày 15-16/9, Fed đã bỏ phiếu nhất trí nâng lãi suất chính sách thêm một phần tư điểm phần trăm, lên khoảng 3,75%-4%. Thế nhưng biên bản công bố hôm thứ Tư (7/10) cho thấy sự đồng thuận ấy che giấu những khác biệt đáng kể: các quan chức không thống nhất liệu động thái này chủ yếu mang tính phòng ngừa, hay là bước chuyển sang chính sách tiền tệ thắt chặt hơn hẳn nhằm kìm hãm đầu tư và chi tiêu.
Theo biên bản, nhiều thành viên nhấn mạnh rằng một lộ trình lãi suất cao hơn là lựa chọn thận trọng xét từ góc độ quản trị rủi ro.
Nó đóng vai trò như một hợp đồng bảo hiểm, phòng khi lạm phát dai dẳng trên mục tiêu do nhu cầu mạnh hơn dự kiến hoặc do những cú sốc cung bất lợi mới.
Ba cách lý giải cho cùng một quyết định
Biên bản phác họa ít nhất ba luồng quan điểm trong nội bộ Fed:
- Ngăn cú sốc chi phí lan rộng:** một số thành viên coi việc tăng lãi suất là cần thiết để giá năng lượng và các cú sốc khác không ảnh hưởng rộng hơn tới mặt bằng giá.
- Chặn lạm phát do cầu:** nhóm diều hâu nòng cốt cho rằng lạm phát xuất phát từ nhu cầu đang hình thành và cần được ngăn chặn sớm.
- Lãi suất trung lập cao hơn:** hai thành viên giải thích sự ủng hộ của mình bằng việc mức lãi suất trung lập ước tính đã tăng lên.
Đáng chú ý, nhiều quan chức không tin rằng chính sách hiện nay đủ sức kìm hãm nền kinh tế. Biên bản ghi nhận:
Một số thành viên cho biết họ xem mức lãi suất chính sách hiện tại là chưa mang tính thắt chặt.
Phần lớn thành viên cũng đánh giá rằng một đợt tăng lãi suất nữa nhiều khả năng sẽ phù hợp trước cuối năm nay.
Thị trường điều chỉnh kỳ vọng
Những ngày ngay sau cuộc họp tháng 9, giới đầu tư từng đặt cược Fed sẽ tăng lãi suất liên tiếp. Nhưng nay họ đã thu hẹp kỳ vọng, dự đoán ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên mức 3,75%-4% tại cuộc họp ngày 27-28/10, chỉ ít ngày trước bầu cử giữa kỳ, rồi mới tăng tiếp tại cuộc họp ngày 8-9/12.
Sự thay đổi này đến sau khi số liệu việc làm và lạm phát yếu hơn dự báo: tăng trưởng việc làm tháng 9 chậm lại rõ rệt, tỷ lệ thất nghiệp nhích lên 4,2%, trong khi lạm phát tháng 8 tăng ít hơn kỳ vọng. Phát biểu gần đây của các quan chức Fed củng cố nhận định rằng họ sẽ dành thêm thời gian chờ dữ liệu mới, để xem lạm phát cơ bản, vốn đang cao hơn mục tiêu 2% hơn một điểm phần trăm, sẽ hạ nhiệt hay tỏ ra dai dẳng.
Phép thử cho Fed dưới thời Kevin Warsh
Dù vậy, những lập luận đối lập từ tháng 9 vẫn chưa lắng xuống. Một số nhà hoạch định chính sách cho rằng cần tăng lãi suất nhiều hơn và nhanh hơn, mở ra khả năng cuộc họp tháng 10 kết thúc với kết quả chia rẽ và nhiều phiếu phản đối. Phương án còn lại là tạm dừng để chờ xem các cú sốc từ giá năng lượng, thuế quan và các yếu tố khác có lùi dần, đưa lạm phát trở về mục tiêu hay không.
Cuộc tranh luận diễn ra trong bầu không khí chính trị căng thẳng. Lãi suất vay mua nhà 30 năm vừa lên mức cao nhất gần ba năm, chi phí sinh hoạt là mối lo hàng đầu của cử tri, và Tổng thống Donald Trump liên tục lên tiếng đòi hạ lãi suất, dù vẫn dành lời khen cho Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Với ngân hàng trung ương, thách thức không chỉ là đọc đúng nền kinh tế, mà còn là giữ vững sự độc lập trong những thời điểm nhạy cảm nhất.















