Lời cảnh báo trước khi rời Nhà Trắng
Ngày thứ Sáu 2/10, trước khi rời Nhà Trắng đến một sự kiện vận động tranh cử, ông Trump được phóng viên hỏi liệu ông có công bố quá sớm sự tham gia của Hàn Quốc hay không. Câu trả lời rất ngắn gọn: ông “không hề vội vàng”, bởi phía Hàn Quốc “đã có mặt và có đại diện”.
*“Nếu họ không muốn làm, tôi thấy không sao. Tôi sẽ chỉ tính phí họ cao hơn.” — Donald Trump*
Ông nói thêm rằng nếu Seoul không ký “trong thời gian ngắn”, ông sẽ “nhân đôi lên”. Tổng thống không nói rõ thứ gì sẽ bị nhân đôi. Báo chí Hàn Quốc, trong đó có nhật báo Chosun Ilbo, cho rằng ông có thể ám chỉ mức thuế quan đánh vào hàng hóa Hàn Quốc – đòn bẩy quen thuộc trong cách ông mặc cả với các đối tác thương mại.
Với Seoul, lời đe dọa ấy không hề nhỏ. Theo thỏa thuận thương mại năm 2025, Washington đồng ý hạ thuế đối với hàng Hàn Quốc xuống 15%, đổi lại Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ. Ô tô, linh kiện ô tô và nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Hàn Quốc đều phụ thuộc vào mức thuế này.
Seoul: “Chưa có gì được quyết định”
Phản ứng của Hàn Quốc đến rất nhanh. Bộ trưởng Công nghiệp Kim Jung-kwan nói trong cuộc họp báo truyền hình ngày 1/10 rằng điều chính phủ đã thỏa thuận với Mỹ là dự án Alaska chỉ được tiến hành nếu có tính khả thi thương mại.
Theo Bloomberg, ông cho biết Seoul đã bày tỏ sự tiếc nuối với Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick vì nội dung được công bố đã vượt quá những gì hai bên thống nhất.
Tổng thống Lee Jae Myung cũng viết trên mạng xã hội rằng dự án sẽ được triển khai nếu khả năng tài chính được xác nhận và quá trình thực hiện tuân thủ thủ tục pháp lý của Hàn Quốc. Tổng thư ký đảng Dân chủ cầm quyền Han Jeoungae nói với AP rằng sự tham gia của Seoul “chưa được chốt” và phát biểu của ông Trump nhằm nhấn mạnh lập trường của phía Mỹ.
Đáng chú ý, theo CNN, chính tuyên bố của Bộ Thương mại Mỹ ngày 30/9 cũng chỉ nói hai bên đồng ý “bắt đầu làm việc” về dự án, với điều kiện “hợp lý về mặt thương mại”, và không nêu con số đầu tư cụ thể. Khoảng trống giữa văn bản chính thức và lời phát biểu trên sân khấu chính trị đã tạo nên vết nứt hiện nay.
Dự án 8,4 tỷ USD nằm ngoài thỏa thuận
Cũng trong ngày thứ Sáu, ông Trump viết trên Truth Social rằng thỏa thuận đầu tư với Hàn Quốc “ngày càng TỐT HƠN” và công bố thêm một dự án tăng cường thu hồi dầu trị giá 8,4 tỷ USD. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, đây là kỹ thuật bơm các chất như khí CO2 vào mỏ để khai thác thêm lượng dầu thô vốn khó lấy lên.
Tuy nhiên, Chosun Ilbo dẫn nguồn Bộ Công nghiệp Hàn Quốc cho biết dự án này không nằm trong các thỏa thuận đã đạt được giữa hai nước. Bộ đang tìm cách xác minh thông báo của ông Trump và đã liên hệ phía Mỹ qua các kênh thương mại để làm rõ.
Gói đầu tư năng lượng và những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Dự án Alaska là trọng tâm của gói đầu tư năng lượng khoảng 200 tỷ USD mà ông Trump công bố ngày 30/9. Theo mô tả của ông, gói này gồm:
- Dự án LNG Alaska với đường ống dài khoảng 1.300 km (807 dặm) nối vùng North Slope với nhà ga xuất khẩu ở miền nam bang, trị giá ước tính khoảng 54 tỷ USD.
- Một nhà máy điện chạy bằng khí tự nhiên tại bang Texas.
- Tám nhà máy điện hạt nhân mới trên khắp nước Mỹ.
Thế nhưng dự án Alaska cũng là mắt xích yếu nhất. Theo Anchorage Daily News, Glenfarne – công ty tư nhân nắm phần lớn cổ phần – vẫn chưa đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng. Thống đốc Alaska Mike Dunleavy nói dự án sẽ “cứu bang Alaska”, trong khi giới phân tích từ lâu vẫn nghi ngại chi phí khổng lồ của việc xây dựng ở vùng cực Bắc.
Thời điểm công bố cũng mang màu sắc chính trị. Thượng nghị sĩ Dan Sullivan, người đứng cạnh ông Trump tại Phòng Bầu dục và là người ủng hộ dự án lâu năm, đang đối mặt cuộc đua tái tranh cử sít sao trước kỳ bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Theo AP, các thông báo kinh tế dồn dập diễn ra khi cử tri Mỹ lo lắng về giá nhiên liệu ở mức gần kỷ lục.















