Biểu tình dưới bầu trời màu cam
Nhiều sinh viên đeo khẩu trang y tế tụ tập trước văn phòng thống đốc tỉnh Trung Kalimantan, tỉnh nằm trên đảo Borneo, nơi các đám cháy đang hoành hành. Dưới bầu trời màu cam và tầm nhìn giảm mạnh, họ giương biểu ngữ kêu gọi chính quyền ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để giải phóng thêm viện trợ.
Một tấm biểu ngữ đóng trên tường chỉ trích các quan chức được hưởng đặc quyền hậu hĩnh trong khi cuộc sống của người dân thường lại bi đát.
Người biểu tình hát bài ca yêu nước “Indonesia Pusaka” và có xô xát nhẹ với cảnh sát, nhưng không có ai bị thương hay bị bắt. Khi màn đêm buông xuống, họ thu dọn rác rồi giải tán trong trật tự.
Lời chất vấn từ người dẫn đầu
Người dẫn đầu cuộc biểu tình Yuyun Sanjaya kêu gọi chính quyền tỉnh tuyên bố rõ ràng rằng họ không đủ khả năng khắc phục thảm họa, để tình hình được chính thức công nhận là thảm họa quốc gia. Anh đặt câu hỏi trước đám đông:
Làm sao điều đó có thể xảy ra?
Anh bức xúc trước việc những người già yếu và trẻ sơ sinh không có khả năng tự bảo vệ phải hít thứ khói dày đặc như vậy, trong khi chính quyền dường như để mặc mọi chuyện diễn ra.
Khủng hoảng vượt khỏi biên giới
Quy mô của cuộc khủng hoảng khói mù năm nay thể hiện qua nhiều con số và diễn biến:
- Theo Nusantara Atlas, cháy rừng đã thiêu rụi hơn 1,9 triệu ha trong chín tháng đầu năm, con số chính phủ chưa xác nhận hay bác bỏ
- Khói mù khiến hàng trăm nghìn người tại Indonesia đổ bệnh
- Khói lan tới Malaysia, Singapore và Đông Timor; Singapore trải qua 18 ngày liên tiếp không khí ở mức không lành mạnh và tổ chức đợt phát khẩu trang thứ hai cho người cao tuổi
- Công ty đồn điền TSH Resources báo cáo 274 điểm nóng trong ranh giới các khu đất của mình sau khi bị Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore yêu cầu giải trình
- Ngày 22/10, học sinh trên đảo Java cầu mưa, khi lửa cũng tàn phá nhiều huyện và khu bảo tồn tại đây
Bên cạnh phản đối ngoại giao từ các nước láng giềng, sự kiên nhẫn trong nước cũng đang cạn dần, với những cuộc biểu tình chống chính phủ lẻ tẻ. Ở một số nơi như Palembang thuộc Nam Sumatra, nhiều người dân thậm chí đã quen với khói mù và coi đó là “bình thường mới” bất chấp rủi ro sức khỏe.
Áp lực lên chính quyền
Theo những người biểu tình, việc công nhận thảm họa quốc gia sẽ cho phép huy động thêm nguồn lực từ trung ương để dập lửa và chăm sóc người bệnh. Lời kêu gọi này đặt chính quyền các cấp trước câu hỏi về năng lực ứng phó và trách nhiệm giải trình.
Cùng lúc, các doanh nghiệp nông nghiệp có đất tại vùng cháy ngày càng bị soi xét, khi giới đầu tư và cơ quan quản lý trong khu vực đòi hỏi minh bạch về các điểm nóng trong khu vực họ quản lý. Cuộc khủng hoảng vì thế không chỉ là chuyện môi trường, mà còn là phép thử cho quản trị và trách nhiệm doanh nghiệp.
