Lá phiếu đầu đời ở tuổi 32
Tại thành phố Gaza, nơi những tòa tháp biểu tượng đã bị bom Israel san phẳng, bà Assil al-Louh, 32 tuổi, mẹ của ba con, chưa từng được đi bầu cử một lần nào. Tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin nhưng hiện thất nghiệp, bà mong muốn những gương mặt lãnh đạo Palestine mới xuất hiện. Nhưng khi được hỏi có nên bỏ phiếu ngay bây giờ, bà hầu như không do dự.
"Chúng tôi chưa sẵn sàng." — Assil al-Louh
Ưu tiên của người dân lúc này là tìm nước sạch, lương thực và bảo vệ con cái. Ủy ban Bầu cử Trung ương Palestine vẫn giữ lịch trình, mở đăng ký danh sách ứng cử viên từ ngày 26/9 trong 12 ngày. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kế hoạch ấy và thực tế người dân mô tả là rất lớn, làm dấy lên lo ngại về khả năng lặp lại năm 2021, khi ông Abbas hủy bầu cử với lý do không thể tổ chức ở Đông Jerusalem nếu không có sự cho phép của Israel.
Giữa khát vọng thay đổi và nỗi bất an
Ông Tarek Abou Talal, 50 tuổi, đang sống cảnh di dời như phần lớn trong số 2,1 triệu cư dân Gaza, phản đối bầu cử trong hoàn cảnh hiện tại vì chiến tranh chưa thực sự kết thúc và người dân đã kiệt quệ về tinh thần. Gần 1.400 người đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 10/10/2025.
Dù vậy, khát khao được cầm lá phiếu vẫn rất mãnh liệt, bởi suốt 20 năm, Gaza không có cả bầu cử quốc gia lẫn bầu cử địa phương do bất đồng giữa Fatah và Hamas.
"Chúng tôi là những người phải trả giá đắt nhất." — Anis Ayache
Năm nay, để phát tín hiệu sẵn sàng từ bỏ quyền quản lý vùng đất, Hamas đã cho phép Deir al-Balah, thành phố ít bị tàn phá nhất, tổ chức bầu cử hội đồng thành phố ngày 25/4. Dù tỷ lệ cử tri đi bầu chỉ đạt 22,66%, việc tổ chức thành công đã gây bất ngờ. Trong cuộc bầu cử lập pháp, Hamas dự kiến không ra tranh cử dưới danh nghĩa của mình mà ủng hộ các ứng cử viên độc lập.
Niềm tin vào Hamas sụp đổ
Theo những người dân được phỏng vấn, Hamas dường như chưa bao giờ mất lòng dân đến vậy. Nhiều người quy trách nhiệm cho phong trào này về vụ thảm sát ngày 7/10/2023 và cuộc chiến tàn khốc sau đó. Ông Anis Ayache, cha của năm con, gọi đó là một cuộc tấn công đơn phương không hỏi ý người dân, một sự phản bội. Ông Abderrahman al-Khawas, 60 tuổi, sống trong căn hộ đổ nát ở trại al-Boureij, tin rằng cử tri sẽ dùng lá phiếu để trừng phạt những người họ cho là có lỗi.
"Hamas phải cầu xin chúng tôi tha thứ." — Tarek Abou Talal
Sự hoài nghi lan sang cả các nhân vật khác. Marwan Barghouti của Fatah, người bị Israel giam giữ từ năm 2002 và vẫn rất được lòng dân, vừa kêu gọi các phe phái ra tranh cử chung một danh sách. Nhưng bác sĩ Hamada Ghaboun, 50 tuổi, không tin ông có thể cải thiện tình hình, viện dẫn trường hợp Yahya Sinwar, người được thả năm 2011 rồi trở thành thủ lĩnh Hamas ở Gaza và là một trong những kiến trúc sư chính của vụ tấn công ngày 7/10.
Những gì người dân Gaza mong đợi
Mohammed Dahlan, cựu nhân vật quyền lực của Fatah tại Gaza, sống lưu vong ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất từ năm 2011, vẫn duy trì ảnh hưởng nhờ các mạng lưới từ thiện. Tuy nhiên, việc ông xích lại gần Hamas để có thể liên minh trong cuộc bầu cử lập pháp bị nhiều người dân phản đối, coi đó là liên minh vì lợi ích. Với họ, các đại biểu được bầu phải đáp ứng những đòi hỏi cấp thiết:
- Chấm dứt bạo lực và sự chiếm đóng của Israel, hiện bao trùm khoảng 70% vùng lãnh thổ nhỏ bé.
- Tái thiết nhà cửa cùng hệ thống cấp nước và điện.
- Bảo đảm giáo dục cho trẻ em đã ba năm không được đến trường trực tiếp.
Ông Ayache mong muốn một thế hệ lãnh đạo Palestine mới, đủ năng lực đối trọng với các kế hoạch của bên chiếm đóng và mang lại tính chính danh mới cho người Palestine trong mắt thế giới. Nhưng ông cũng thừa nhận, việc tái thiết sẽ cần hàng tỷ USD, và câu hỏi người dân đặt ra là ai sẽ giúp họ.














