Bài viết
Một gói mới tiến tới bước trình bày với nghị viện
Ông Crosetto dự kiến trình bày gói viện trợ với COPASIR, ủy ban nghị viện về tình báo và an ninh, ngày 10/11. Hai nguồn Reuters cho biết việc phê duyệt được kỳ vọng diễn ra sau đó. Tại thời điểm bản tin ngày 5/11, gói vẫn đang hoàn thiện. Lịch trình bày chưa đồng nghĩa phê duyệt hay bàn giao.
Đây sẽ là đợt viện trợ quân sự thứ 13 kể từ khi Nga mở cuộc tấn công toàn diện năm 2022, đồng thời là gói mới đầu tiên trong năm 2026. Hai cách đếm không cùng phạm vi. Gói trước được phê duyệt gần một năm trước. Khoảng cách ấy khiến việc hoàn tất đợt tiếp theo trở thành phép thử đáng chú ý về tính liên tục của chính sách.
Khoảng thời gian giữa hai gói không tự chứng minh mọi hình thức hỗ trợ của Italy đều dừng lại. Bản tin đề cập chuẩn bị và phê duyệt một gói quân sự mới, không cung cấp toàn bộ cam kết cũ, hợp tác đang diễn ra hay lịch giao hàng. Diễn biến thực tế hẹp hơn: chính phủ chuẩn bị đợt tiếp theo khi bất đồng trong nước về tiếp tục cung cấp vũ khí ngày càng rõ.
Khả năng có tên lửa đánh chặn gắn với bảo vệ dân sự
Các nguồn nói gói có thể gồm tên lửa đánh chặn Aster cho hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp và Italy hợp tác phát triển. Từ “có thể” cần được giữ nguyên. Bản tin chưa xác nhận danh mục, biến thể tên lửa, số lượng hay giá trị tiền. Không thể coi đây là bàn giao đã xác nhận.
Ukraine nhiều lần đề nghị tăng phòng không để đối phó tên lửa và thiết bị bay không người lái Nga tấn công đô thị, hạ tầng thiết yếu. Nhu cầu tạo bối cảnh cho loại thiết bị được nhắc tới. Tên lửa đánh chặn gắn với ngăn mối đe dọa đang tới, nên có ý nghĩa đối với điều kiện sống của dân thường. Tuy nhiên, không thể từ đó hứa một gói sẽ chặn được mọi cuộc tấn công.
Với gia đình thường xuyên nghe cảnh báo, khoảng cách giữa thông báo viện trợ và khả năng bảo vệ có thể quan trọng. Đây là nhận xét chung, không phải lời kể được phỏng vấn. Quyết định, giao hàng và sẵn sàng sử dụng là những bước khác nhau. Chưa có ngày bàn giao nên chưa thể xác định khi nào gói dự kiến ảnh hưởng đến bảo vệ trên thực địa.
Giữ bí mật nội dung không loại bỏ giám sát nghị viện
Nội dung gói sẽ tiếp tục được giữ bí mật. Điều ấy hạn chế thông tin công khai, nhưng không khiến bước trình bày với nghị viện mất ý nghĩa. COPASIR là cơ quan được nêu để nghe ông Crosetto thông tin.
Trình bày tại đây không nên được mô tả thành toàn thể quốc hội đã bỏ phiếu về từng thiết bị. Bản tin xác định trình tự dự kiến, chưa nói cuộc họp sắp tới đã diễn ra.
Trong giải thích công khai trước đây về quy trình, Bộ Quốc phòng Italy mô tả chuẩn bị nghị định, trình bày với COPASIR rồi ban hành theo hình thức bảo mật. Quy trình giúp hiểu giám sát có thể diễn ra mà không công khai danh mục vũ khí. Nhưng nó không xác nhận nội dung hoặc trạng thái phê duyệt của gói tháng 11.
Công chúng vẫn có thể thảo luận mục tiêu, thẩm quyền và tính liên tục của hỗ trợ mà không giả định biết danh mục mật. Ngược lại, giữ bí mật chưa chứng minh gói lớn, nhỏ hoặc đủ đáp ứng nhu cầu Ukraine. Khi thiếu số lượng và lịch giao hàng, so sánh tác động quân sự tức thời sẽ vượt dữ kiện. Trọng tâm phù hợp là những quyết định và trách nhiệm có thể xác minh.
Các đối tác liên minh bất đồng về tiếp tục viện trợ vũ khí
Thủ tướng Giorgia Meloni duy trì ủng hộ mạnh đối với Ukraine, nhưng liên minh cầm quyền chia rẽ hơn. Phó thủ tướng Matteo Salvini và đảng Liên đoàn nói sẽ phản đối cung cấp thêm vũ khí. Lập trường tạo trở ngại chính trị cho chương trình tiếp theo. Tuy vậy, trong bản tin, nó chưa phải quyết định hoàn tất của chính phủ nhằm hủy gói đang được chuẩn bị.
Ngoại trưởng Antonio Tajani và ông Crosetto bảo vệ viện trợ quân sự như một phần cam kết của Italy với Liên minh châu Âu và NATO. Đây là lập luận của hai bộ trưởng về duy trì hỗ trợ. Không nên mở rộng thành nhận định hai tổ chức đã yêu cầu Italy cung cấp đúng loại tên lửa các nguồn đề cập. Bất đồng nằm ở cách Rome tiếp tục chính sách quốc gia trong quan hệ với đồng minh.
Khoảng cách từ gói trước cho thấy khó khăn chuyển ủng hộ chính trị thành đợt cung cấp mới, với chia rẽ trong nước là một phần bối cảnh. Nhưng không đủ căn cứ quy mọi chậm trễ cho riêng một đối tác liên minh. Bản tin không cung cấp hồ sơ đàm phán đầy đủ. Điều nhìn thấy là chính phủ muốn hoàn tất biện pháp hiện tại trong khi thành viên bất đồng công khai về bước tiếp theo.
Hạn cuối năm đặt ra một quyết định riêng
Nghị định được thông qua cuối năm trước cho phép giao vũ khí tới Ukraine đến ngày 31/12/2026. Chính phủ có thể dùng thẩm quyền ấy cho gói đang chuẩn bị. Chương trình sau ngày đó là câu hỏi khác. Hết hạn thẩm quyền không có nghĩa thiết bị đã cung cấp ngừng hoạt động; chuẩn bị gói hiện tại cũng chưa tự kéo dài quyền thực hiện thêm một năm.
Chưa rõ bà Meloni có tìm kiếm phê chuẩn nghị viện để tiếp tục hỗ trợ quân sự qua năm 2027. Vấn đề có thể gây tranh luận hơn khi Italy tiến gần tổng tuyển cử dự kiến năm tới. Theo Reuters, đóng góp của Rome vẫn thấp hơn Đức và Anh, nhưng bản tin không đưa tổng số so sánh mới. Quy mô đóng góp và khả năng gia hạn là hai vấn đề cần phân biệt khi đánh giá vai trò Italy.
