Giới nghiêm một tháng và 48 giờ “tạm dừng để suy ngẫm”
Theo các thông tin được Reuters, AP và Kyodo dẫn lại ngày 7/10, quân nhân Mỹ tại Okinawa sẽ phải tuân thủ giờ giới nghiêm từ nửa đêm đến 5 giờ sáng trong một tháng, bắt đầu từ thứ Sáu. Trước đó, từ trưa thứ Tư, lực lượng Mỹ trên đảo thực hiện một đợt “tạm dừng hoạt động” kéo dài 48 giờ, trong đó hạn chế hoàn toàn việc ra ngoài căn cứ và cấm sử dụng đồ uống có cồn. Khoảng thời gian này được dành cho huấn luyện về chuẩn mực ứng xử, kỷ luật và quan hệ với cộng đồng địa phương.
Trung tướng Benjamin Watson, điều phối viên khu vực Okinawa của Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản và tư lệnh III Marine Expeditionary Force, nói các vụ việc như vậy “đòi hỏi chúng ta phải dừng lại để suy ngẫm”. Trong một thông điệp khác được Reuters dẫn, ông nhấn mạnh rằng mỗi tương tác với người dân địa phương đều có thể xây dựng hoặc làm suy yếu lòng tin cần thiết cho liên minh. Phản ứng của quân đội Mỹ cho thấy giới chỉ huy nhìn nhận vụ việc không chỉ dưới góc độ cá nhân, mà còn như một rủi ro trực tiếp đối với quan hệ an ninh Mỹ - Nhật.
Vụ án tại Naha và làn sóng phẫn nộ mới
Cảnh sát Okinawa đã bắt Hạ sĩ thủy quân lục chiến Devin Jacob Ballard, 20 tuổi, với cáo buộc liên quan đến cái chết của Anna Yagi, 39 tuổi, tại một khách sạn ở Naha. Theo Reuters và AP, Ballard bị nghi sát hại người phụ nữ và lấy ví cùng ba lô của nạn nhân; nghi phạm phủ nhận cáo buộc.
Nhà chức trách Nhật Bản tiếp tục điều tra và vụ án chưa có phán quyết cuối cùng, vì vậy các cáo buộc hiện vẫn phải được xem là chưa được chứng minh trước tòa.
Vụ bắt giữ lập tức làm bùng lên các cuộc phản đối tại Okinawa, nơi lâu nay tồn tại cảm giác bất bình về gánh nặng căn cứ quân sự Mỹ, tiếng ồn, tai nạn và các vụ phạm pháp liên quan đến quân nhân. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gọi vụ việc là cực kỳ nghiêm trọng và yêu cầu Mỹ hợp tác tối đa với cuộc điều tra, đồng thời siết kỷ luật và ngăn tái diễn. Thống đốc Okinawa Genta Koja cũng yêu cầu chính quyền trung ương có biện pháp mạnh hơn và tiếp tục đặt vấn đề xem xét khuôn khổ pháp lý điều chỉnh vị thế của lực lượng Mỹ tại Nhật Bản.
Liên minh an ninh đối mặt bài toán lòng tin
Okinawa giữ vị trí đặc biệt trong cấu trúc phòng thủ của Mỹ và Nhật Bản ở Đông Á. Phần lớn trong khoảng 18.000 lính thủy đánh bộ Mỹ đóng tại Nhật Bản hiện diện trên quần đảo này, nằm gần Đài Loan và các tuyến hàng hải quan trọng. Với Tokyo và Washington, mạng lưới căn cứ tại Okinawa là một thành tố then chốt trong chiến lược răn đe khu vực. Nhưng với nhiều cư dân địa phương, mật độ căn cứ và lịch sử các vụ việc liên quan đến quân nhân khiến câu chuyện an ninh quốc gia luôn đi kèm câu hỏi về công bằng và trách nhiệm.
Vụ án mới cũng có thể làm phức tạp các kế hoạch điều chỉnh bố trí lực lượng, trong đó có nỗ lực di dời một phần hoạt động của căn cứ Futenma tới Henoko. Những người ủng hộ hiện diện quân sự Mỹ cho rằng liên minh cần khả năng phản ứng nhanh trước các rủi ro an ninh khu vực. Ngược lại, các nhóm phản đối cho rằng Okinawa đã gánh một phần quá lớn chi phí xã hội của liên minh. Vì vậy, hiệu quả của lệnh giới nghiêm sẽ được đánh giá không chỉ qua việc giảm vi phạm trong ngắn hạn, mà còn qua khả năng phục hồi niềm tin giữa lực lượng đồn trú và cộng đồng sở tại.















