Phiên tranh tụng tại tòa phúc thẩm
Phiên tranh luận trước Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 1 ở Boston diễn ra lúc 9 giờ 30 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ. Kết quả sẽ có ý nghĩa vượt ra ngoài một ngôi trường, bởi nó giúp xác định giới hạn quyền lực của chính phủ liên bang trong việc dùng tiền tài trợ để tác động đến các trường đại học, nơi ông Trump cho rằng đang bị chi phối bởi tư tưởng “cánh tả cấp tiến”.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã sử dụng nhiều công cụ như điều tra dân quyền, trục xuất sinh viên không có quốc tịch Mỹ và đe dọa kiểm định chất lượng để định hình lại các trường đại học tinh hoa lẫn công lập.
Harvard là một trong những mục tiêu lớn nhất, nhưng cũng là trường phản kháng quyết liệt nhất trước tòa và đã giành được nhiều thắng lợi.
Mười yêu cầu và lời từ chối của Harvard
Cuộc đối đầu bắt đầu từ tháng 4/2025 và leo thang nhanh chóng qua nhiều diễn biến:
- Chính quyền gửi Harvard danh sách 10 yêu cầu, trong đó có chấm dứt các chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập.
- Chính quyền cũng yêu cầu chỉ định kiểm toán viên bên thứ ba để giám sát sự đa dạng quan điểm tại các khoa.
- Chỉ vài giờ sau khi Harvard từ chối, chính quyền tuyên bố đóng băng tài trợ liên bang, viện dẫn việc trường không xử lý tình trạng sinh viên Do Thái bị quấy rối trong các cuộc biểu tình liên quan xung đột Israel – Hamas.
- Cuối cùng, khoảng 2,2 tỷ USD tài trợ đã bị chấm dứt, và Harvard khởi kiện, cáo buộc chính quyền trả đũa quyền tự do ngôn luận được Tu chính án thứ nhất bảo vệ.
“Không chính phủ nào, bất kể đảng nào nắm quyền, được phép quyết định các trường đại học tư thục được dạy gì, tuyển sinh và tuyển dụng ai, cũng như theo đuổi lĩnh vực nghiên cứu nào.” — Alan Garber
Hai lập luận đối lập
Vụ kiện được giao cho thẩm phán liên bang Allison Burroughs ở Boston, người do cựu Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm. Trong phán quyết dài 84 trang năm 2025, bà đứng về phía Harvard. Bộ Tư pháp sau đó kháng cáo lên Tòa phúc thẩm khu vực 1 với lập luận hoàn toàn trái ngược.
“Chính quyền đã dùng vấn đề bài Do Thái làm bình phong cho một cuộc tấn công có chủ đích, mang động cơ ý thức hệ nhằm vào các trường đại học hàng đầu của đất nước.” — Allison Burroughs
“Chính phủ không có nghĩa vụ tiếp tục cấp tiền thuế của người dân cho những trường đại học đã thể hiện sự thờ ơ có chủ ý trước hành vi và sự phân biệt đối xử bài Do Thái trong khuôn viên trường.” — Bộ Tư pháp Mỹ
Cuộc chiến rộng hơn với giới đại học
Ngoài vụ này, chính quyền còn đệ trình ba vụ kiện khác nhằm vào Harvard, trong đó có vụ Bộ Tư pháp khởi xướng hồi tháng Ba, cáo buộc trường vi phạm luật dân quyền khi không bảo vệ sinh viên Do Thái. Tháng Tám, một thẩm phán đã bác bỏ vụ kiện này, vốn tìm cách thu hồi tiền tài trợ liên bang. Ngày 6/10, tòa phúc thẩm sẽ xem xét riêng phán quyết ngăn chính quyền cấm Harvard tiếp nhận sinh viên quốc tế.
Trong khi một số trường như Columbia chọn đạt thỏa thuận với chính quyền để khôi phục tài trợ, Harvard trở thành biểu tượng của sự kháng cự. Những người ủng hộ chính quyền cho rằng các trường đại học nhận tiền thuế phải chịu trách nhiệm về môi trường học đường; giới phê bình lo ngại tự do học thuật đang bị đe dọa. Phán quyết của tòa phúc thẩm vì thế được cả giới giáo dục Mỹ theo dõi sát sao.

















