Sự ra đi của một người tiên phong
Trong thông báo của mình, MIT, nơi Hamilton làm việc từ năm 1959 đến giữa thập niên 1970, gọi bà là "người tiên phong của ngành điện toán". Giáo sư Olivier de Weck, quyền trưởng khoa Hàng không và Du hành vũ trụ của MIT, nhấn mạnh tầm vóc phi thường của bà.
"Nói Margaret Hamilton là người tiên phong, nói bà đi trước thời đại, vẫn là cách nói quá khiêm tốn." — Olivier de Weck
Theo ông de Weck, bà là kỹ sư phần mềm khi lĩnh vực này còn trong trứng nước, không chỉ tự viết những đoạn mã tiên tiến mà còn dẫn dắt cả một đội ngũ xây dựng một trong những hệ thống phức tạp nhất mà nhân loại từng tạo ra. Trên mạng xã hội X, Giám đốc NASA Jared Isaacman gọi bà là người tiên phong có công trình giúp chương trình Apollo và những chuyến đi đầu tiên của nhân loại lên Mặt Trăng trở thành hiện thực.
Từ cô sinh viên toán đến lập trình viên đầu tiên của Apollo
Sinh năm 1936 tại bang Indiana, Hamilton theo học toán trước khi cùng chồng chuyển tới Boston, bang Massachusetts, năm 1959. Bà làm việc tại MIT trong lĩnh vực khí tượng, rồi năm 1965 gia nhập một phòng thí nghiệm đang tìm người phát triển phần mềm để "đưa con người lên Mặt Trăng". Những dấu mốc nổi bật trong sự nghiệp của bà gồm:
- Là lập trình viên đầu tiên và cũng là nữ lập trình viên đầu tiên của dự án Apollo tại MIT.
- Đến năm 1968, giữ vị trí trợ lý giám đốc phụ trách nhóm phần mềm của mô-đun chỉ huy và phục vụ, khi hơn 400 người làm việc cho phần mềm Apollo.
- Công bố hơn 130 công trình nghiên cứu và thành lập các công ty phần mềm Higher Order Software và Hamilton Technologies.
- Được Tổng thống Barack Obama trao Huân chương Tự do của Tổng thống năm 2016.
Từ một người làm toán, bà đã trở thành một trong những kiến trúc sư đặt nền móng cho ngành công nghệ phần mềm hiện đại.
"Không có cơ hội thứ hai"
Phần mềm do nhóm của Hamilton phát triển phải đáp ứng yêu cầu gần như tuyệt đối về độ tin cậy. Trong chuyến bay lịch sử Apollo 11 năm 1969, khi máy tính dẫn đường bị quá tải ngay trước thời điểm đổ bộ, thiết kế cho phép hệ thống ưu tiên các nhiệm vụ quan trọng nhất đã giúp phi hành đoàn tiếp tục hạ cánh an toàn.
"Không có cơ hội thứ hai. Chúng tôi biết điều đó." — Margaret Hamilton
Chia sẻ với MIT News năm 2009, bà kể nhiều thành viên trong nhóm bắt đầu hành trình khi mới ngoài 20 tuổi, coi việc tìm giải pháp và ý tưởng mới là một cuộc phiêu lưu. Vì phần mềm khi đó còn là một "chiếc hộp đen" bí ẩn, ban lãnh đạo đã trao cho họ sự tự do và tin tưởng hoàn toàn.
Di sản của một người tiên phong
Hamilton được ghi nhận là người góp phần phổ biến khái niệm "kỹ thuật phần mềm", nhằm khẳng định việc viết phần mềm cũng là một ngành kỹ thuật nghiêm túc như mọi ngành kỹ thuật khác. Bức ảnh bà đứng cạnh chồng bản in mã nguồn Apollo cao ngang người đã trở thành biểu tượng truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ phụ nữ theo đuổi khoa học và công nghệ.
"Nhìn lại, chúng tôi là những người may mắn nhất thế giới; không có lựa chọn nào khác ngoài trở thành người tiên phong." — Margaret Hamilton
Sự ra đi của bà khép lại cuộc đời của một nhân chứng sống cho thời kỳ hoàng kim của chinh phục vũ trụ, đúng lúc nước Mỹ đang chuẩn bị đưa con người trở lại Mặt Trăng.

















