Từ dòng chảy nhỏ thành làn sóng
Làn sóng đoàn kết lan rộng từ cuối tháng 9, sau khi các phóng viên của tờ báo sinh viên độc lập tại Cornell đưa tin về đơn kiện. Các bài đăng xuất hiện dưới mọi hình thức, từ video, ảnh đến văn bản, trên khắp các nền tảng mạng xã hội. Những người bị cáo buộc trong vụ án đều phủ nhận mọi sai phạm, và vụ việc hiện do Tổng chưởng lý bang New York Letitia James tiếp quản với vai trò công tố viên đặc biệt.
Tất cả chúng tôi đều ở đây, cùng chung một cảm xúc, và chúng tôi đã chịu đựng đủ rồi.
Bà Brewer, 48 tuổi, một ca sĩ từng là nạn nhân bị xâm hại và đã đưa trải nghiệm ấy vào các ca khúc của mình, cho biết trước đây bà cảm thấy như đang “gào thét vào khoảng không”. Phẫn nộ khi nghe tin về vụ Cornell, bà đăng các đoạn video ngắn trên Instagram với dòng chữ “Tôi là Jane Doe” và “Đã đến lúc lên tiếng”, và tìm thấy một cộng đồng đồng cảm.
Lá chắn từ đám đông
Với nhiều người, động lực chính là mong muốn bảo vệ nguyên đơn trong thời đại số, khi có những kẻ đang tìm cách xác định tên thật của cô trên mạng. Họ hy vọng hàng loạt bài đăng giống nhau sẽ khiến việc xác thực danh tính trở nên khó khăn nếu tên cô bị tiết lộ.
Đó là để làm rối các mô hình AI và đứng về phía cô ấy.
Chị Combe, một nhiếp ảnh gia ở vùng Trung Tây, quyết định đăng bài sau khi xem một video của nhà sáng tạo nội dung “women_inamerica”. Nhưng nỗ lực gây nhiễu đã có tác dụng theo cách chị không ngờ: một công cụ AI đã gán chị là Jane Doe thật, nói rằng chính chị kiện Cornell. Chị đã yêu cầu gỡ bỏ thông tin sai, nhưng cũng phải nếm trải sự chỉ trích khi nhiều người cho rằng chị “tự chuốc lấy”.
Quyền ẩn danh trước tòa án
Theo giáo sư luật Diana Simon tại Đại học Arizona, việc dùng tên ẩn danh như Jane Doe trong các vụ kiện đã gia tăng trong những thập kỷ gần đây. Hệ thống pháp luật vốn hướng tới sự minh bạch, với kỳ vọng các bên trong vụ kiện được nêu tên, nhưng có những trường hợp mang tính riêng tư hoặc nhạy cảm cao, khi việc giữ ẩn danh là vì lợi ích tốt nhất của người trong cuộc.
Tuy vậy, bà Simon lưu ý rằng ẩn danh trên giấy tờ tòa án không có nghĩa danh tính thật sẽ không bị lộ, nhất là khi có người cố tình tìm kiếm. Hãng tin AP, như nhiều cơ quan báo chí khác, thường không nêu tên nạn nhân bị xâm hại tình dục trừ khi họ tự công khai danh tính.
Tiếng vọng của phong trào #MeToo
Làn sóng phản ứng khiến nhiều người nhớ lại khí thế của phong trào #MeToo, bùng nổ cách đây gần một thập kỷ khi phụ nữ chia sẻ câu chuyện bị quấy rối và tấn công tình dục sau một vụ bê bối lớn ở Hollywood. Cụm từ này thực ra đã được đưa ra trong bối cảnh tương tự từ khoảng một thập kỷ trước đó.
Những khoảnh khắc như thế này đang khuyến khích nhiều phụ nữ lên tiếng và kể câu chuyện của mình. Chúng mang lại cho mọi người sự can đảm và an tâm để bước ra nói lên sự thật, và có thể trở thành chất xúc tác mạnh mẽ cho sự thay đổi.
Bà Davidson Tribbs là giám đốc sáng lập Liên đoàn Bảo vệ Phụ nữ Quốc gia. Theo bà, sức mạnh của những làn sóng như vậy không chỉ nằm ở việc chia sẻ, mà ở khả năng tạo áp lực buộc các thể chế phải thay đổi.
“Chúng ta đều là Jane Doe”
Với chị Combe, trải nghiệm bị AI gán nhầm danh tính chỉ càng nhấn mạnh điều mà làn sóng đoàn kết muốn chỉ ra: đây là vấn đề mang tính hệ thống, không chỉ là một vụ việc đơn lẻ. Theo chị, đứng về phía nguyên đơn cũng là thừa nhận rằng phần đông phụ nữ đều có những trải nghiệm riêng với bạo lực tình dục.
Vậy nên tất cả chúng ta đều là Jane Doe, cho đến khi không còn ai là Jane Doe nữa.
Câu nói ấy tóm gọn tinh thần của làn sóng đang lan khắp mạng xã hội: một lời khẳng định rằng nỗi đau của một người là mối quan tâm của tất cả, và chỉ khi bạo lực tình dục không còn, những cái tên ẩn danh mới không còn cần thiết.















