Vụ bắt giữ tại sân bay Los Angeles
FBI cho biết bà Zhang Wanying, cư dân thành phố Irvine, bang California, bị bắt khi được cho là tìm cách rời khỏi nước Mỹ. Bà bị buộc tội hoạt động như một đặc vụ không đăng ký cho chính phủ Trung Quốc và dự kiến ra hầu tòa lần đầu tại Tòa án Quận Trung tâm California ở Los Angeles.
Chính phủ Trung Quốc bị cáo buộc đã cử một đặc vụ theo dõi gia đình Tổng thống Đài Loan ngay trên đất Mỹ – ảnh, video, biển số xe – rồi bà ta tìm cách lên chuyến bay về Thượng Hải. Một nước đi sai lầm.
Bà Zhang hiện bị tạm giam và được luật sư công Chad J. Pennington đại diện. Bản khai của FBI ban đầu chỉ gọi mục tiêu theo dõi là “một người thân cận của một quan chức chính phủ Đài Loan”, sau đó FBI xác định trên mạng xã hội đó là con trai ông Lại Thanh Đức.
Những cáo buộc trong hồ sơ
Theo đơn khiếu nại hình sự liên bang và bản khai có tuyên thệ, bà Zhang giữ liên lạc nhiều năm với một bạn học cũ ở Bắc Kinh, được FBI gọi là “Quan chức Trung Quốc 1”. Những diễn biến chính được nêu gồm:
- Tháng 1/2025, khi gặp bà Zhang tại Trung Quốc, “Quan chức 1” bị cho là đã giao nhiệm vụ tìm hiểu một địa chỉ ở Irvine từng liên quan đến một quan chức dân cử Đài Loan.
- Tháng 6/2025, “Quan chức 1” giới thiệu bà với một người khác, được gọi là “Quan chức Trung Quốc 2”.
- Ngày 1/9/2025, bên ngoài ngôi nhà ở Seattle, bà Zhang được cho là nhắn tin rằng đã “thấy anh ta”, gửi hai biển số xe và một video ngôi nhà.
- Hồ sơ không có tin nhắn nào trực tiếp yêu cầu theo dõi ngôi nhà; FBI diễn giải các cách nói như “việc của chúng ta” là liên quan đến cuộc trao đổi trước đó về “một ngôi nhà ở Mỹ”.
Tôi biết các cơ quan tình báo Trung Quốc thường giao nhiệm vụ cho những người đến thăm Trung Quốc ngay khi họ ở đó, nhằm né tránh sự giám sát của chính phủ Mỹ.
Phản ứng từ Bắc Kinh và Đài Bắc
Phía Trung Quốc phủ nhận hiểu biết về vụ việc. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận.
Không nắm rõ tình hình. Trung Quốc luôn phản đối việc thổi phồng cái gọi là ‘gián điệp Trung Quốc’ để vu khống và bôi nhọ Trung Quốc.
Hành vi như vậy không nên được dung thứ trong thế giới văn minh.” – Văn phòng lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức, lên án điều họ gọi là “hành vi man rợ
Khung pháp lý và nguyên tắc suy đoán vô tội
Bà Zhang bị buộc tội theo Điều 951, Chương 18 Bộ luật Mỹ, quy định cấm hoạt động trên lãnh thổ Mỹ với tư cách đặc vụ không công khai của chính phủ nước ngoài mà không thông báo trước cho Bộ trưởng Tư pháp. Vi phạm là trọng tội, thường có mức án tối đa 10 năm tù, phạt tiền hoặc cả hai.
“Bà ta đã phối hợp chuyến đi với một người cộng sự và sử dụng các kỹ năng nghiệp vụ để tránh bị phát hiện. Bà ta chưa bao giờ thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp rằng mình đang hành động cho một chính phủ nước ngoài.” – Bill Essayli, Phó Công tố viên thứ nhất Liên bang khu vực Trung tâm California
Bà Zhang, người theo hồ sơ công khai từng làm việc trong lĩnh vực đầu tư và bất động sản, hiện mới chỉ bị cáo buộc và được coi là vô tội cho đến khi tòa án phán quyết. Diễn biến phiên tòa sẽ làm rõ mức độ vững chắc của các bằng chứng mà FBI đưa ra.
Tác động tới quan hệ Mỹ – Trung
Vụ việc được công bố chỉ vài ngày sau chuyến thăm cấp nhà nước của ông Tập Cận Bình tới Washington, trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo dự kiến còn gặp nhau hai lần nữa trong năm nay. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng tác động sẽ hạn chế.
Điều này sẽ có tác động tối thiểu đến quan hệ Mỹ – Trung. Trò chơi gián điệp là một phần được chấp nhận trong cuộc cạnh tranh giữa các siêu cường, và đã luôn như vậy.














