Những hành lang tối ở Hola Prystan
Mùa hè năm nay, hành lang từng nhộn nhịp của bệnh viện huyện Hola Prystan, thành phố thuộc vùng Kherson bị chiếm đóng, chìm trong im lặng và nhiều lúc tối om vì những đợt mất điện kéo dài. Phần lớn thiết bị, vật tư đã bị lấy đi phục vụ quân đội, nhiều nhân viên lành nghề đã ra đi. Bà Natalia Sergeevna, y tá làm việc hơn hai thập kỷ tại đây trước khi trốn sang vùng do Ukraine kiểm soát hồi tháng 7, cho biết lực lượng Nga thậm chí lấy cả một phần đồ đạc.
Theo bà, bệnh viện của mình còn “may mắn”, bởi nhiều nơi khác đã bị chuyển sang phục vụ quân sự hoặc đóng cửa hẳn. Dù vậy, người dân vẫn tìm đến, vượt qua những vùng đất đầy bom mìn, mang theo vết thương, tìm bác sĩ ung bướu, nội tiết hay chăm sóc giảm nhẹ.
Phụ nữ vẫn đến khi mang thai, nhưng mỗi ngày việc giúp họ lại khó khăn hơn.
Phẫu thuật dưới ánh đèn điện thoại
Bà Sergeevna cho biết gần như không còn điều kiện để phẫu thuật, ngay cả những thủ thuật cơ bản như cắt polyp. Trong một ca mổ lấy thai năm nay, sản phụ bị băng huyết nhưng bệnh viện không có máu để truyền, vì nguồn cung đã được chuyển cho binh sĩ Nga.
Đầu năm, các đồng nghiệp của bà buộc phải xử lý cho một bệnh nhân lạc nội mạc tử cung đang chảy máu mà không có thuốc gây mê, cũng không có điện. Người y tá trực khi đó chỉ còn cách bật đèn pin điện thoại để làm thủ thuật.
Không có thuốc gây mê, thậm chí không có điện, và y tá phải dùng đèn pin điện thoại vì không còn lựa chọn nào khác.
Tấm hộ chiếu quyết định quyền được chữa bệnh
Một rào cản khác là chính sách “hộ chiếu hóa” cưỡng bức: dịch vụ y tế bị từ chối với những người không có bảo hiểm y tế bắt buộc của Nga, vốn chỉ có thể đăng ký bằng hộ chiếu Nga. Chị Marina, tên đã được thay đổi, sống ở một thị trấn bị chiếm đóng, kể năm 2023 chị gặp biến chứng thai kỳ và chuyển dạ sớm lúc gần nửa đêm, khi lệnh giới nghiêm đang có hiệu lực. Gia đình cố đưa chị đi nhưng bị bắn.
Sau một đêm đau đớn, khi đến phòng khám lúc giới nghiêm kết thúc, chị không gặp bác sĩ sản khoa nào. Cuối cùng chị được mổ lấy thai với sự giúp đỡ của người hàng xóm là y tá, và cả hai mẹ con may mắn sống sót. Theo chị, thị trấn không còn xét nghiệm, không còn nhân viên y tế, thậm chí không có máy siêu âm để phát hiện biến chứng từ trước.
Họ đối xử rất tệ nếu bạn là người Ukraine. Chúng tôi không có quyền gì cả.
Phụ nữ chịu tổn thương nặng nề nhất
Không có số liệu chính xác, nhưng các tổ chức theo dõi tình hình ghi nhận nhiều dấu hiệu đáng lo ngại, đặc biệt với phụ nữ:
- Tỷ lệ tử vong ở bà mẹ và trẻ em có dấu hiệu gia tăng
- Khó khăn trong tiếp cận biện pháp tránh thai và phá thai an toàn
- Nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần do thiếu chăm sóc y tế và sang chấn
- Các báo cáo về bạo lực tình dục, kể cả hiếp dâm và nô lệ tình dục
Bà Sergeevna kể về một thiếu nữ 18 tuổi đến bệnh viện vì vết thương nhiễm trùng do bị rạch bằng dao, và chỉ khi thăm khám, bà mới phát hiện cô từng bị cưỡng hiếp nhưng quá xấu hổ để kể. Đội ngũ chỉ có thể khâu vết thương; không có phương tiện xét nghiệm bệnh lây truyền, không có biện pháp tránh thai, cũng không có hỗ trợ tâm lý.
Lời cảnh báo từ Liên hợp quốc
Hồi tháng 6, Phái bộ Giám sát Nhân quyền của Liên hợp quốc tại Ukraine cho biết tình hình ở Oleshky và Hola Prystan đang trở nên tuyệt vọng, với hàng nghìn người thiếu lương thực, nước và thuốc men. Xe cứu thương đã ngừng đến nhà dân, hỗ trợ y tế chỉ còn dành cho những ca khẩn cấp nhất, và có bệnh nhân đã tử vong trong lúc cố gắng sơ tán. Những tháng gần đây, tình trạng phong tỏa và thiếu hụt nguồn cung càng khiến tình hình xấu đi.














