Khoảng trống sau sự cố Galliano
Ngày 31/8, Bảo tàng Met và John Galliano cùng thông báo triển lãm “John Galliano: Horizons”, dự kiến khai mạc tháng 5/2027 để điểm lại bốn thập kỷ sự nghiệp của ông, sẽ không được tổ chức. Nếu diễn ra, đây sẽ chỉ là triển lãm cá nhân thứ ba của Viện Trang phục dành cho một nhà thiết kế còn sống, sau Yves Saint Laurent năm 1983 và Rei Kawakubo năm 2017.
Tôi không muốn những tranh cãi xoay quanh mình đặt Bảo tàng Met vào thế khó hay làm lu mờ công việc đáng chú ý của Viện Trang phục.
Bà Anna Wintour, thành viên hội đồng quản trị Met và là bạn lâu năm của Galliano, gọi quyết định của ông là “rất can đảm”. Tuy nhiên, theo Colman, sự việc cho thấy nhiều người có ảnh hưởng vẫn chưa sẵn sàng bỏ qua quá khứ của nhà thiết kế, dù ông vẫn có việc làm trong ngành. Đến nay, Met chưa công bố triển lãm thay thế, trong khi Met Gala năm 2027 dự kiến diễn ra vào ngày 3/5.
Lời đề xuất: vinh danh “ông hoàng kim sa”
Colman cho rằng Met nên chọn một tài năng được công chúng yêu mến nhưng chưa được đánh giá đúng mức, người từ nhiều thập kỷ trước đã thấu hiểu phong cách thảm đỏ lấy người nổi tiếng làm trung tâm, thứ hiện đang chi phối làng thời trang. Đó là Bob Mackie, người nổi tiếng với vai trò nhà thiết kế trang phục Hollywood chứ không thuộc vòng thân cận của bà Wintour.
Bob làm trang phục biểu diễn, và vì lý do nào đó mà giới thời trang coi thường ông ấy.
Lời nhận xét của Cher, một trong những khách hàng nổi tiếng nhất của Mackie, được ghi lại trong bộ phim tài liệu “Bob Mackie: Naked Illusion” năm 2024. Theo Colman, Mackie đã hiểu sức mạnh của khoảnh khắc “bộ váy gây bão” từ rất lâu trước khi có internet để lan truyền nó.
Di sản lấp lánh suốt sáu thập kỷ
Từ thập niên 1960 đến thập niên 2020, Mackie tạo ra những bộ trang phục rực rỡ cho nhiều thế hệ nghệ sĩ, từ Tina Turner, Barbra Streisand, Dolly Parton đến Madonna, Whitney Houston và Beyoncé.
- Ông giành chín giải Emmy, trong đó có giải Emmy đầu tiên từng được trao cho thiết kế trang phục, chia sẻ cùng cộng sự khi đó là Ray Aghayan, và được đề cử thêm 23 lần.
- Bộ váy nhại lại chiếc váy rèm cửa của nhân vật Scarlett O’Hara mà ông thiết kế cho danh hài Carol Burnett hiện được lưu giữ tại Viện Smithsonian.
- Ông thiết kế bộ trang phục Cher mặc tại lễ trao giải Oscar năm 1986, khi bà bị bỏ qua đề cử cho vai diễn trong phim “Mask”.
Những bộ váy đính kim sa chuyển động của ông có giá hàng nghìn USD và tỏa sáng nhất trên thân hình của những nghệ sĩ đang nhảy múa trên sân khấu.
Theo Colman, Mackie là người “tôn vinh vẻ quyến rũ cho tất cả”: dù có vóc dáng như Bette Midler, Tina Turner hay Cher, điều quan trọng là bạn sẽ trông thế nào khi bước tới nơi mình muốn đến.
Người đứng bên lề làng thời trang
Dù tài năng được công nhận rộng rãi, Mackie chưa bao giờ thực sự được giới thời trang coi là người trong nhà và không mấy thành công với dòng thời trang may sẵn. Năm 2001, Hội đồng Nhà thiết kế Thời trang Mỹ (CFDA) muốn vinh danh ông nhưng không biết xếp ông vào đâu, nên trao một giải thưởng cho “sự phóng khoáng trong thời trang”, điều mà chính ông thấy buồn cười.
Các nhà thiết kế trang phục từ lâu đã bị xem nhẹ dù công việc của họ có vai trò quan trọng trong việc tạo ra và định hình thời trang đương đại chính thống.
Colman lưu ý rằng các triển lãm cá nhân của Viện Trang phục thường tôn vinh những tên tuổi thời trang cao cấp như Alexander McQueen, Gianni Versace, Karl Lagerfeld hay Coco Chanel. Nhưng ông cũng nhắc rằng Viện Trang phục có gốc rễ từ giới sân khấu ở khu Lower East Side chứ không phải Paris, khi ra đời năm 1937 với tên gọi Bảo tàng Nghệ thuật Trang phục do Irene Lewisohn, người sáng lập nhà hát Neighborhood Playhouse, dẫn dắt.
Cơ hội làm mới hình ảnh Met Gala
Theo Colman, một triển lãm về Mackie còn có thể giúp cải thiện hình ảnh của Met Gala, sự kiện với giá vé 100.000 USD đang bị một số người coi là màn phô trương xa hoa quá mức, nhất là khi tỷ phú Jeff Bezos và vợ Lauren Sánchez Bezos được mời làm đồng chủ tịch danh dự mùa xuân năm nay. Ông cho rằng một chủ đề tôn vinh sự lộng lẫy của Mackie sẽ dễ dàng thuyết phục những ngôi sao như Taylor Swift đứng ra làm chủ trì.
Thật đáng tiếc khi người ta xếp ông ấy vào lĩnh vực trang phục biểu diễn, bởi đó thực sự là nghệ thuật đỉnh cao.
Dù Met có lựa chọn ra sao, đề xuất của Colman đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: ranh giới giữa “thời trang” và “trang phục” liệu có còn ý nghĩa, khi chính thảm đỏ ngày nay đã trở thành sân khấu lớn nhất của cả hai?

















