Cơn khát phi đoàn tiêm kích và điểm nghẽn động cơ Tejas
Trước khi chính thức nghỉ hưu vào cuối tháng này, Tư lệnh Không quân Ấn Độ, Thượng tướng A.P. Singh, đã có chuyến bay tiêm kích chia tay sự nghiệp đầy ý nghĩa trên chiếc tiêm kích hạng nhẹ Tejas do nước này tự sản xuất tại căn cứ Jodhpur. Tuy nhiên, hành động mang tính biểu tượng này không thể che lấp thực tế khắc nghiệt: Không quân Ấn Độ đang thiếu hụt trầm trọng các phi đoàn chiến đấu và cần biên chế gấp từ 36 đến 40 máy bay mới mỗi năm – tương đương 2 phi đoàn mới thường niên – chỉ để duy trì quy mô hiện tại.
Cốt lõi của tham vọng tự chủ quốc phòng 'Make in India' là dòng tiêm kích Tejas, nhưng phiên bản cải tiến Mark 1A hiện đã trễ hạn biên chế tới 2 năm rưỡi.
Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc nhà sản xuất GE Aerospace của Mỹ chậm bàn giao động cơ phản lực F404-IN20 (mới giao 14 trên tổng số 20 động cơ cam kết trong năm) cùng quá trình tích hợp radar mạng pha và phần mềm tác chiến kéo dài:
Chúng tôi cần biên chế tối thiểu hai phi đoàn tiêm kích mỗi năm; trên thực tế con số máy bay cần tiếp nhận thậm chí còn phải lớn hơn thế rất nhiều để bảo đảm an ninh quốc gia.
Dù tập đoàn nhà nước Hindustan Aeronautics Limited (HAL) đặt mục tiêu tăng công suất lên 24 chiếc Tejas mỗi năm, con số này vẫn là quá ít so với tổng nhu cầu đặt hàng hơn 350 chiếc của quân đội trong thập kỷ tới.
Tư lệnh Không quân Ấn Độ cảnh báo cần tiếp nhận tối thiểu 36 đến 40 tiêm kích mới mỗi năm để duy trì phi đội.
Dự án Tejas Mark 1A chậm biên chế 2 năm rưỡi do nghẽn nguồn cung động cơ F404 từ tập đoàn GE Aerospace của Mỹ.
Tập đoàn HAL đặt mục tiêu xuất xưởng 24 máy bay Tejas/năm, song vẫn thấp hơn nhiều so với tốc độ loại biên phi đội cũ.
Làn sóng loại biên phi đội và cuộc đua mở rộng công nghiệp tư nhân
Sức ép đối với bầu trời Ấn Độ ngày càng đè nặng khi các máy bay từ thời Chiến tranh Lạnh đồng loạt hết niên hạn sử dụng. Sau khi cho nghỉ hưu phi đội 36 chiếc MiG-21 cuối cùng vào tháng 9 năm ngoái, Ấn Độ sẽ tiếp tục loại biên 6 phi đoàn cường kích mặt đất Jaguar trong giai đoạn 2028-2031, buộc quân đội phải mua lại 9 máy bay cũ từ Không quân Hoàng gia Anh chỉ để lấy linh kiện thay thế. Đến giữa thập niên 2030, ba phi đoàn MiG-29 và ba phi đoàn Mirage 2000 cũng sẽ lần lượt rời khỏi biên chế.
Để lấp đầy khoảng trống nguy hiểm này, Ấn Độ đã phê duyệt thương vụ mua 114 chiến đấu cơ Rafale từ hãng Dassault Aviation của Pháp, đồng thời khởi động dự án tiêm kích tàng hình thế hệ 5 (AMCA) với sự tham gia của các tập đoàn tư nhân như Tata, Larsen & Toubro và Bharat Forge:
Chừng nào một nhà cung cấp Mỹ vẫn nắm quyền quyết định thời điểm máy bay của bạn có thể cất cánh, thì sản lượng thực tế của bạn hoàn toàn phụ thuộc vào họ.
Các chuyên gia nhấn mạnh nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở diện tích nhà xưởng mà ở sự khan hiếm đội ngũ kỹ sư tích hợp và phi công thử nghiệm, đòi hỏi chính phủ phải mở cửa toàn diện khâu lắp ráp máy bay cho khối tư nhân.
Toàn bộ máy bay MiG-21 đã bị loại biên, kéo theo 6 phi đoàn Jaguar sẽ ngừng hoạt động từ năm 2028 đến 2031.
Ấn Độ duyệt mua 114 tiêm kích Rafale của Pháp với tỷ lệ nội địa hóa 50-60% để bù đắp thâm hụt phi đoàn cấp bách.
Dự án tiêm kích tàng hình thế hệ năm AMCA dự kiến bay thử năm 2028 với sự hợp tác giữa tư nhân Ấn Độ và tập đoàn Safran/Rolls-Royce.
