Cuộc rời đi vội vã khỏi Fairford
Một quan chức Lầu Năm Góc hôm Chủ nhật xác nhận toàn bộ máy bay ném bom Mỹ triển khai tại Fairford đã trở về căn cứ gốc ở Mỹ. Theo tờ New York Times dẫn lời hai quan chức Mỹ, việc di chuyển được tiến hành gấp rút trong dịp cuối tuần sau khi giới chỉ huy nhận được thông tin về những mối đe dọa mới từ một âm mưu do Iran hậu thuẫn; một số máy bay đã cất cánh khi máy bay tiếp nhiên liệu trên không còn đang được huy động. Tờ Wall Street Journal là nơi đầu tiên đưa tin về việc rút máy bay.
Chúng tôi có ý niệm rằng có thể có một mối đe dọa, vậy tại sao tôi lại để chúng ở đó? Di chuyển chúng tốn rất ít tiền. Chúng tôi biết rõ những kẻ đã đưa ra lời đe dọa.
Khi được hỏi liệu những người này có liên quan đến Iran hay không, ông Trump đáp rằng họ “có liên hệ với Iran”. Lầu Năm Góc nhấn mạnh lực lượng máy bay ném bom của Mỹ vẫn sẵn sàng thực hiện các đòn tấn công chính xác “ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào”.
Những thông điệp chưa đồng nhất từ Washington
Trước đó cùng ngày, Phó Tổng thống JD Vance cho biết việc di chuyển máy bay xuất phát từ sự thận trọng tối đa nhằm “bảo vệ người của chúng ta”, và Washington khá tin tưởng rằng Iran đứng sau các mối đe dọa.
Chúng tôi cảm thấy khá chắc chắn rằng người Iran đang cố làm điều mà nhà nước Iran đã làm suốt 49 năm, đó là tiến hành các hành vi khủng bố chống lại Mỹ, vì vậy chúng tôi đang hết sức thận trọng.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Marco Rubio lại nói không có mối liên hệ trực tiếp giữa việc rút máy bay và âm mưu bị nghi ngờ, đồng thời khẳng định Lầu Năm Góc “liên tục phân bổ lại nguồn lực tới nơi cần thiết” và Mỹ tin tưởng vào an ninh tại mọi căn cứ của mình. Trong khi đó, một nguồn tin quân sự NATO cho rằng Iran vẫn là mối đe dọa cấp bách đối với tài sản của Mỹ tại Anh.
Vụ bắt giữ gần căn cứ
Rạng sáng 27/9, năm người đàn ông Anh ở độ tuổi 20 bị bắt sau khi bị phát hiện chạy vào cánh đồng từ ba chiếc xe tải trắng đỗ gần căn cứ. Cảnh sát cho biết không tìm thấy thiết bị nổ nào, nhưng phát hiện một lượng xăng.
Bốn ngày sau, người thứ sáu, mang hai quốc tịch Anh và Iran, cũng bị bắt vì nghi chuẩn bị hành vi khủng bố.
Cả sáu người hiện đã được tại ngoại. Vào thời điểm diễn ra vụ bắt giữ đầu tiên, ông Trump cho rằng âm mưu nhằm gây “thiệt hại lớn” và có thể liên quan đến Iran, sau đó ông nói rằng mình sẽ không cho các nghi phạm được tại ngoại.
Iran bác bỏ, London giữ thái độ dè dặt
Dù nhiều chi tiết của vụ việc vẫn chưa được làm rõ, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho rằng nếu có âm mưu thì nhiều khả năng do Iran hậu thuẫn. Chính phủ Anh từ chối bình luận về việc rút máy bay, nhưng người phát ngôn của ông Burnham khẳng định căn cứ vẫn an toàn. Phía Iran gọi mọi cáo buộc là vô căn cứ.
Tôi có thể xác nhận quan điểm của Iran rằng việc thả những kẻ được cho là khủng bố làm việc cho các nước ngoài đã nói lên tất cả. Các vị đang nhắm sai chỗ rồi.
Một quan chức quân sự cấp cao của NATO trấn an rằng việc rút máy bay không ảnh hưởng tới liên minh, bởi khả năng phòng thủ trước mọi hành động xâm lược vẫn được bảo đảm nhờ sự đoàn kết và sức mạnh tổng hợp của 32 quốc gia thành viên.
Tác động chiến lược
Fairford, cách London 145 km về phía tây, là một trong số ít căn cứ ở châu Âu đủ điều kiện cho máy bay ném bom hạng nặng như B-1 và từng đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch của Mỹ ở Trung Đông. Theo Christoph Bergs, nhà phân tích của viện nghiên cứu quốc phòng Royal United Services Institute (RUSI):
- Trước mắt, việc tái triển khai sẽ làm giảm khả năng của Mỹ trong việc nhanh chóng tăng cường các phi vụ nhằm vào Iran, qua đó phần nào hạ mức độ căng thẳng.
- Tuy nhiên, việc sử dụng Fairford vốn đã bị giới hạn do London chỉ cho phép các cuộc tấn công mang tính phòng thủ.
- Máy bay có thể được điều tới Diego Garcia hoặc các căn cứ vùng Vịnh để giảm nhu cầu tiếp nhiên liệu trên không, tùy vào năng lực, đàm phán với đồng minh và điều kiện an ninh.
Câu chuyện ở Fairford cho thấy trong các cuộc xung đột hiện đại, mặt trận không chỉ nằm ở nơi bom rơi, mà còn ở những căn cứ hậu phương cách chiến trường hàng nghìn cây số.
















