Lật đổ công tố viên ICC Karim Khan phản ánh áp lực chính trị quốc tế tại La Hay

Ngày 28/6, 82 quốc gia thành viên đã tham gia bỏ phiếu kín xử lý việc sa thải công tố viên trưởng của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), Karim Khan. Quyết định này đã phá vỡ lớp vỏ bọc về một trật tự pháp luật quốc tế dựa trên quy tắc, khi không áp dụng được đối với Mỹ cùng đồng minh là Israel. Chủ tịch cuộc họp, bà Paivi Kaukoranta, công bố Khan bị cáo buộc phạm sai phạm nghiêm trọng, tuy nhiên quá trình xét xử và bỏ phiếu lại diễn ra trong điều kiện ICC đang chịu các lệnh trừng phạt phi pháp do Mỹ áp đặt.

Luật sư của ông Khan, ông Tayab Ali, cũng khẳng định ông Khan không được hưởng đầy đủ quyền tố tụng cơ bản và không có cơ hội được trình bày phản hồi một cách công bằng. Trong khi đó, hơn 180 tổ chức xã hội dân sự Palestine đã cảnh báo rằng cuộc bỏ phiếu này mang tính chính trị giả tạo và phiếu kín ngăn các quốc gia thể hiện rõ quan điểm công khai, tạo môi trường cho sự cưỡng ép từ Mỹ.

Kết quả có 13 quốc gia phản đối, 15 nước không tham gia bỏ phiếu, trong khi đa số tuyệt đối đồng ý sa thải công tố viên. Quyết định này chủ yếu liên quan trực tiếp tới việc Khan từng đề nghị ban hành lệnh bắt đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant về các tội ác chiến tranh và vụ diệt chủng liên quan Gaza.

Washington và Tel Aviv triển khai nhiều biện pháp từ thuyết phục đến gây sức ép nhằm bảo vệ lợi ích của mình và làm suy yếu ICC. Những nước hoặc tổ chức đồng thuận được khích lệ bằng viện trợ, vị trí, còn những ai phản đối bị đe dọa, tống tiễn hoặc bị cách chức.