Một dòng trạng thái, hai thông điệp
Ngày thứ Tư (7/10), ông Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng Chris LaCivita và James Blair chỉ là cố vấn bên ngoài, rằng ông hoàn toàn không biết họ còn làm việc cho ai khác, và sau khi cân nhắc, ông sẽ hỏi trực tiếp hai người. Lời cảnh báo được đưa ra với giọng điệu dứt khoát quen thuộc:
Nếu có xung đột, tôi sẽ sa thải họ, ngay lập tức!
Thế nhưng chỉ vài giờ sau, khi trả lời các phóng viên tại Phòng Bầu dục, ông Trump đã khép lại vấn đề bằng nhận định rằng hai cố vấn không vướng xung đột lợi ích nào. Theo một đồng minh của tổng thống am hiểu nội tình Nhà Trắng, ông Trump đã bị bất ngờ và nổi giận khi biết về chuyến đi vào thời điểm nhạy cảm của chính trường trong nước. Ông LaCivita, ông Blair và Nhà Trắng chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận của Reuters.
Chuyến đi tới Republika Srpska
Theo bài báo của The New York Times đăng hôm thứ Ba (6/10), hai chiến lược gia đã có mặt tại Republika Srpska, thực thể có đa số dân là người Serb của Bosnia và Herzegovina, trước cuộc tổng tuyển cử ngày Chủ nhật (4/10). Tờ báo cho biết chính quyền Republika Srpska đã thuê và trả tiền để hai ông tư vấn về các vấn đề liên quan tới bầu cử.
Cuộc bầu cử ấy diễn ra trong bầu không khí căng thẳng sắc tộc và tỷ lệ cử tri đi bầu chỉ khoảng 42%, giảm chừng 8 điểm so với năm 2022, theo AP. Ông Milorad Dodik, chính trị gia Serb theo đường lối ly khai và thân Moscow, dù bị cấm giữ chức vụ công sau bản án năm 2025, vẫn tuyên bố đảng SNSD của ông chiến thắng, với bà Zeljka Cvijanovic nhiều khả năng giữ ghế đại diện người Serb trong Hội đồng Tổng thống ba thành viên. Ông Dodik còn công khai cảm ơn cả ông Trump lẫn Tổng thống Nga Vladimir Putin. Trong bối cảnh Mỹ, Nga và Liên minh châu Âu cạnh tranh ảnh hưởng tại Bosnia, sự hiện diện của hai cố vấn thân cận nhất của ông Trump càng trở nên nhạy cảm.
Hai “kiến trúc sư” của chiến dịch giữa kỳ
Sự việc đáng chú ý bởi đây không phải hai cái tên bình thường trong bộ máy chính trị của ông Trump:
- James Blair:** cựu Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng, rời vị trí hồi tháng 4 để chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa kỳ. Khi đó, ông Trump ca ngợi Blair là một trong những bộ óc chính trị sáng giá nhất nước Mỹ và giao nhiệm vụ giúp Đảng Cộng hòa đi ngược quy luật lịch sử để giành chiến thắng. Từ đó, ông điều hành MAGA Inc., quỹ chính trị bên ngoài đã huy động hàng trăm triệu USD hỗ trợ các ứng viên Cộng hòa.
- Chris LaCivita:** cựu binh Thủy quân lục chiến, chiến lược gia Cộng hòa nổi tiếng, một trong những người dẫn dắt chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của ông Trump.
Dù Đảng Cộng hòa đang có lợi thế tài chính so với Đảng Dân chủ, bản đồ các cuộc đua cạnh tranh vào Thượng viện và Hạ viện vẫn tiếp tục mở rộng, đe dọa thế đa số của đảng ở cả hai viện. Trong hoàn cảnh ấy, bất kỳ sự phân tâm nào của những người cầm lái chiến dịch cũng có thể phải trả giá đắt.
Ranh giới mong manh giữa tư vấn và lợi ích
Câu chuyện chạm tới một câu hỏi lâu nay vẫn ám ảnh Washington: khi những chiến lược gia thân cận nhất của tổng thống đồng thời nhận tiền từ chính quyền nước ngoài, đâu là ranh giới giữa kinh doanh tư vấn và ảnh hưởng chính trị? Luật Mỹ, cụ thể là Đạo luật Đăng ký Đại diện Nước ngoài (FARA), yêu cầu những người hoạt động vì lợi ích của chính phủ nước ngoài phải công khai đăng ký, một quy định nhằm giữ minh bạch cho đời sống chính trị nước này.
Việc ông Trump nhanh chóng xoay chiều cho thấy ông vẫn coi trọng hai cố vấn, nhưng thông điệp ngầm thì rõ ràng: trong những tuần quyết định trước ngày 3/11, mọi sự chú ý phải dồn vào cuộc chiến giữ Quốc hội. Với một tổng thống luôn đặt lòng trung thành lên hàng đầu, một chuyến đi xa không báo trước có thể là lời nhắc nhở rằng niềm tin, một khi bị lung lay, rất khó lấy lại trọn vẹn.















