Lớp học dưới lòng đất
Ngôi trường ở Kyiv hiện có khoảng 600 học sinh, từ những em lớp 1 mới cắp sách đến trường đến các anh chị lớp 12 chuẩn bị bước vào đời. Cuối năm ngoái, nhà trường hoàn thành một hầm trú ẩn rộng lớn, có thể chứa tới 1.000 người – đủ cho toàn bộ học sinh, giáo viên và nhiều người dân xung quanh.
Hầm được chia thành nhiều khu, kê sẵn bàn ghế như một lớp học thực thụ. Khi có cảnh báo phòng không, thầy và trò lập tức rời lớp xuống hầm, rồi tiếp tục bài giảng đang dở dang. Ngoài giờ học, các em còn có thể vận động, tập thể dục ngay trong không gian ngầm này.
Nơi trú ẩn của cả khu phố
Hầm trú ẩn không chỉ dành riêng cho học sinh của trường. Người dân sống gần đó cho biết, khi các cuộc tấn công của Nga ngày càng dồn dập, công trình đã trở thành một điểm sơ tán thiết yếu của khu vực. Những đối tượng được sử dụng hầm gồm:
- Học sinh và giáo viên của trường trong giờ học.
- Trẻ em của trường mầm non gần đó.
- Cư dân sống quanh khu vực mỗi khi có báo động.
Nhu cầu này càng cấp thiết khi Nga gia tăng sử dụng drone phản lực tấn công Kyiv cả ban ngày. Theo The Kyiv Independent, riêng ngày 25/9, ít nhất 59 người bị thương khi drone tấn công giữa giờ làm việc, cho thấy nguy hiểm có thể ập đến bất kỳ lúc nào, kể cả khi trẻ em đang ngồi trong lớp.
Lựa chọn tốt nhất trong hoàn cảnh không bình thường
Một bà mẹ 32 tuổi chia sẻ rằng việc học trong hầm trú ẩn là lựa chọn tốt nhất hiện nay, vì con chị vừa được an toàn vừa nhận được nền giáo dục chất lượng. Nhưng chị cũng thừa nhận, nếu không có chiến tranh, các bậc cha mẹ đương nhiên muốn con được học trong một ngôi trường bình thường, dưới ánh nắng và bầu trời bình yên.
*“Xin hãy, xin hãy giữ an toàn cho bản thân. Xin hãy phản ứng với các tín hiệu nguy hiểm tên lửa.” — Volodymyr Zelensky*
Lời kêu gọi mà Tổng thống Volodymyr Zelensky đưa ra hôm 6/10, chỉ vài giờ trước khi Kyiv hứng chịu một đợt tấn công lớn, phản ánh đúng tinh thần của những hầm trú ẩn trường học: mỗi phút sơ tán kịp thời có thể cứu sống một mạng người. Với trẻ em, sự an toàn ấy không phải là điều xa xỉ, mà là điều kiện đầu tiên để được học.
Không chỉ là nơi học bài
Theo hiệu trưởng nhà trường, hầm trú ẩn không chỉ là nơi tiếp tục bài giảng. Đó còn là không gian để các em gặp gỡ, trò chuyện với bạn bè, điều đặc biệt quan trọng sau nhiều năm học trực tuyến vì đại dịch rồi chiến tranh. Việc được ở bên nhau giúp các em giữ vững tinh thần và cảm giác bình thường trong một cuộc sống đầy bất ổn.
Các chuyên gia tâm lý từ lâu cảnh báo rằng trẻ em Ukraine phải chịu đựng căng thẳng kéo dài vì tiếng còi báo động, tiếng nổ và nỗi lo mất người thân. Một không gian học tập an toàn, có thầy cô và bạn bè, có thể trở thành “tấm khiên” bảo vệ không chỉ thân thể mà cả tâm hồn các em.
Mô hình trường học thời chiến
Ngôi trường ở Kyiv không phải trường hợp duy nhất. Ở Kharkiv, thành phố chỉ cách biên giới Nga khoảng 30 km, học sinh từng học trong các ga tàu điện ngầm, và năm 2024 thành phố này đã khánh thành trường học ngầm được xây dựng chuyên biệt đầu tiên. Chính quyền Ukraine cũng đặt mục tiêu bảo đảm mỗi trường học có hầm trú ẩn đạt chuẩn trước khi cho phép học trực tiếp.
Tuy vậy, việc xây dựng hầm trú ẩn tốn kém và cần nhiều thời gian. Ngay ở Kyiv, lời hứa của Thị trưởng Vitali Klitschko về 50 hầm trú ẩn di động được cho là khó hoàn thành đúng cam kết. Điều đó khiến những công trình như ngôi trường này càng trở nên quý giá: nơi chiến tranh không thể lấy đi quyền được học và được làm trẻ con của các em.














