Video cũ xuất hiện trở lại
Tối thứ Bảy, một đoạn video bắt đầu lan truyền trên mạng, trích từ cuộc phỏng vấn ông Haddad dành cho kênh Al-Arabiya của Ả Rập Xê Út. Trong đó, nhà hoạt động vốn nổi tiếng quốc tế vì bảo vệ Israel trên truyền thông tiếng Ả Rập và tiếng Anh đã bày tỏ ủng hộ giải pháp hai nhà nước.
“Giải pháp cuối cùng là Nhà nước Israel bên cạnh một Nhà nước Palestine.” — Yoseph Haddad, trong cuộc phỏng vấn trước đây
Ông Haddad nhanh chóng đáp lại bằng một bài đăng dài trên X. Ông nói cuộc phỏng vấn được phát sóng hơn năm năm trước và không còn phản ánh quan điểm của mình, nhấn mạnh rằng giờ ông phản đối nhà nước Palestine giống như đảng của ông. Phản hồi nhanh chóng cho thấy vấn đề này nhạy cảm thế nào với các ứng viên tranh thủ phiếu cánh hữu trước bầu cử.
Từ hai nhà nước đến không nhà nước nào
Ông Haddad cho biết sự thay đổi bắt nguồn từ cuộc xung đột Gaza năm 2021, ở Israel gọi là Chiến dịch Người bảo vệ Tường thành, khi công dân Ả Rập và Do Thái đụng độ tại các thành phố hỗn hợp như Lod và Acre. Ông viết rằng việc chứng kiến điều ông gọi là sự đoàn kết giữa người Palestine và công dân Ả Rập của Israel trong bạo loạn đã thuyết phục ông rằng nhà nước Palestine không phải là giải pháp, và vụ tấn công ngày 7/10 đã khiến những người còn nghi ngờ hiểu ra.
“Một nhà nước Palestine sẽ không được thành lập trên lãnh thổ của Nhà nước Israel.” — Nguyên tắc của đảng People of Israel, do Yoseph Haddad dẫn lại
Ông Haddad còn đi xa hơn, nói rằng đảng sẽ nỗ lực trả lại đất cho Vùng đất Israel. Ông không nói rõ những vùng lãnh thổ nào. Người chỉ trích nhiều khả năng sẽ hiểu phát biểu này là ủng hộ mở rộng quyền kiểm soát của Israel đối với những khu vực người Palestine mong muốn cho một nhà nước tương lai, còn người ủng hộ coi đó là lập trường an ninh cứng rắn sau chấn thương ngày 7/10.
Một đối thủ mới trên cánh hữu
Tranh cãi xảy ra khi đảng của ông Winter đang tìm chỗ đứng trong một cánh hữu đông đúc. Một số thông tin chính về đảng:
- Ông Winter, chuẩn tướng dự bị, ra mắt đảng People of Israel ngày 25/8/2026, giới thiệu đây là tiếng nói của một thế hệ được định hình bởi sự kiện 7/10 và cuộc chiến sau đó.
- Ông Haddad đứng thứ hai trong danh sách, bên cạnh cựu Phó Thị trưởng Jerusalem Fleur Hassan-Nahoum, các quân nhân dự bị và thân nhân người tử nạn.
- Các cuộc thăm dò cho đảng từ khoảng bốn đến tám ghế, quanh ngưỡng vào Quốc hội, và ông Winter tuyên bố chỉ ủng hộ ông Netanyahu làm thủ tướng.
Cương lĩnh của ông Winter dứt khoát loại trừ nhà nước Palestine, và tại buổi ra mắt đảng, ông nói di cư là giải pháp duy nhất cho Gaza, phát biểu bị giới phê bình và những người bảo vệ nhân quyền lên án là ủng hộ cưỡng ép người Palestine di dời.
Trong khi đó, một số người thuộc cánh hữu lo ngại đảng mới có thể chia phiếu và làm suy yếu khối của ông Netanyahu.
Một tiếng nói Ả Rập trong cánh hữu Israel
Ông Haddad, công dân Ả Rập của Israel và cựu binh Lữ đoàn Golani từng bị thương trong cuộc chiến Lebanon năm 2006, đã xây dựng lượng người theo dõi lớn với vai trò người bảo vệ Israel ở nước ngoài và cho biết mong muốn phụ trách công tác ngoại giao công chúng của đất nước. Sự hiện diện của ông trong một danh sách cánh hữu vừa được ca ngợi vừa bị chê bai. Khi một nhà báo Israel nổi tiếng dùng từ ngữ mang tính miệt thị chủng tộc để gọi ông, ông Winter đã công khai phản đối, còn ông Haddad gọi nhà báo đó là kẻ phân biệt chủng tộc.
Nhiều công dân Ả Rập của Israel, chiếm khoảng một phần năm dân số, bác bỏ quan điểm của ông Haddad và ủng hộ các đảng chủ trương nhà nước Palestine; lãnh đạo đảng Ả Rập Ra'am mới đây tái khẳng định ủng hộ giải pháp hai nhà nước. Với người ủng hộ, ông Haddad cho thấy người Israel gốc Ả Rập có thể đón nhận chủ nghĩa Phục quốc Do Thái; với người chỉ trích, sự đổi chiều của ông cho thấy trọng tâm chính trị đã dịch chuyển xa đến đâu.
Cuộc tranh luận còn lâu mới ngã ngũ
Trên trường quốc tế, giải pháp hai nhà nước vẫn là mục tiêu được hầu hết các chính phủ tuyên bố, và nhiều nước phương Tây đã công nhận nhà nước Palestine trong những năm gần đây. Tuy nhiên, bên trong Israel, sự ủng hộ đã giảm mạnh kể từ ngày 7/10, khi nhiều cử tri tin rằng một nhà nước Palestine sẽ là mối đe dọa an ninh.
Sự đổi chiều của ông Haddad phản ánh một chuyển dịch rộng hơn trong xã hội Israel. Dù được nhìn nhận là thay đổi chân thành hay tính toán chính trị, nó cho thấy chấn thương chiến tranh đã định hình lại cuộc tranh luận ra sao. Nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: làm sao hai dân tộc cùng chia sẻ một vùng đất có thể sống trong an ninh và phẩm giá, câu hỏi mà không khẩu hiệu tranh cử nào trả lời trọn vẹn được.

















