Lời kêu gọi gửi tới Washington
Ông Budi cho biết nhiều quốc gia thành viên mong muốn Mỹ trở lại WHO. Theo ông, khi một đại dịch bùng phát, việc một nước tự xoay xở một mình là điều “bất khả thi về mặt khoa học”, bởi virus không dừng lại ở biên giới.
*“Mỹ nên quay trở lại.” — Budi Gunadi Sadikin*
Ông tiết lộ có quen biết cá nhân với Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. và cho rằng hai bên có thể trao đổi dễ dàng. Tuy vậy, ông không phải người duy nhất được kỳ vọng làm cầu nối: bác sĩ Hanan Balkhy của Ả Rập Xê Út, người mang hai quốc tịch Ả Rập Xê Út và Mỹ, cũng được nhìn nhận như vậy.
Một “người ngoài” của ngành y
Được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Y tế năm 2020, ông Budi điều hành chiến dịch tiêm chủng COVID-19 quy mô lớn cho khoảng 280 triệu dân Indonesia và hiện giám sát chương trình khám sàng lọc sức khỏe miễn phí trên toàn quốc. Ông cho biết chính Tổng thống Prabowo Subianto đã đích thân đề cử ông tham gia cuộc đua.
Trong khi các đối thủ đều là bác sĩ, chuyên gia y tế công cộng hoặc từng làm việc tại WHO, ông Budi chọn nhấn mạnh năng lực tài chính. Ông cho rằng WHO có thể kết nối các ngân hàng phát triển như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) hay Ngân hàng Thế giới để giúp các nước tự xây dựng và triển khai kế hoạch y tế quốc gia.
Tầm nhìn cải tổ: trở về sứ mệnh cốt lõi
Theo ông Budi, “gần như tất cả” các nước thành viên đều muốn WHO cải tổ. Nhiều nước cảm thấy dù nhận tiền từ nhà tài trợ hay các tổ chức y tế toàn cầu, họ vẫn bị định hướng làm những việc do văn phòng ở Geneva quyết định.
*“WHO cần quay về sứ mệnh cốt lõi, đó là xây dựng các chuẩn mực và tiêu chuẩn dựa trên khoa học.” — Budi Gunadi Sadikin*
Ông nhận định tổ chức này đã ôm đồm quá nhiều việc, và lấy lại niềm tin của các thành viên còn quan trọng hơn cả chuyện ngân sách. Đây là thông điệp nhắm thẳng vào nỗi lo của nhiều chính phủ về hiệu quả và sự minh bạch của WHO.
Cuộc đua sáu ứng viên
Danh sách đề cử khép lại ngày 24/9 với sáu gương mặt có xuất thân rất khác nhau:
- Budi Gunadi Sadikin (Indonesia), Bộ trưởng Y tế, cựu chủ ngân hàng.
- Hanan Balkhy (Ả Rập Xê Út), bác sĩ, người đứng đầu văn phòng khu vực Đông Địa Trung Hải của WHO.
- Hans Kluge (Bỉ), bác sĩ, Giám đốc khu vực châu Âu của WHO.
- Hanan Mohammed Al-Kuwari (Qatar), cựu Bộ trưởng Y tế.
- María Neira (Tây Ban Nha), bác sĩ, nhà dịch tễ học, cựu giám đốc tại WHO.
- Gevorg Tamamyan, bác sĩ ung thư, được Botswana đề cử.
WHO sẽ công bố toàn bộ danh sách trong tháng này. Diễn đàn các ứng viên bắt đầu từ tháng 11, Hội đồng Chấp hành chọn tối đa ba người vào tháng 1/2027, trước cuộc bỏ phiếu dự kiến vào tháng 5/2027. Nhiệm kỳ của ông Tedros kết thúc vào tháng 8/2027.














