Gói nhà ở thất bại và quyết định bầu cử sớm
Giọt nước tràn ly là thất bại hôm thứ Sáu của gói biện pháp nhà ở mà ông Sánchez hy vọng sẽ xoa dịu cơn giận của công chúng trước tình trạng cưỡng chế nhà ngày càng nhiều và giá thuê tăng vọt, biểu tượng là vụ cưỡng chế bà María del Carmen Abascal, 87 tuổi, ở Madrid. Thất bại ấy cho thấy liên minh cầm quyền gần như tê liệt, không thể thông qua các đạo luật then chốt. Nhưng nó cũng trao cho ông Sánchez một vấn đề có thể tập hợp lực lượng cử tri cánh tả.
Để thực hiện những cải cách sâu rộng nhằm giảm bất bình đẳng, chúng ta phải huy động để giành một đa số tiến bộ lớn hơn nhiều trong Quốc hội, đủ sức đối đầu với giới tinh hoa, đạt được những tiến bộ xã hội mới và tiếp tục chuyển mình cho Tây Ban Nha.
Ông Sánchez nói cử tri sẽ phải lựa chọn giữa việc giữ Tây Ban Nha là “pháo đài của công bằng xã hội” hay “làn sóng cực hữu mang lại sự thụt lùi ở bất cứ nơi nào nó cầm quyền”, ám chỉ Vox, đảng có thể tham gia một chính phủ cánh hữu do PP dẫn dắt.
Phe đối lập hoan nghênh
Đảng Nhân dân coi thông báo của ông Sánchez là một chiến thắng, bởi họ đã đòi bầu cử sớm suốt nhiều tháng. Lãnh đạo PP Alberto Núñez Feijóo vẽ ra bức tranh ảm đạm về đất nước dưới chính phủ hiện tại.
Nhà ở giờ đã vượt ngoài tầm với, có quá ít bác sĩ và quá nhiều cuộc đình công, chất lượng giáo dục đi xuống, và nhập cư thì mất kiểm soát.
Lãnh đạo Vox Santiago Abascal tuyên bố đảng của ông đã “sẵn sàng”. Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình, ông cáo buộc ông Sánchez đứng về lợi ích của Maroc, lặp lại một thuyết âm mưu không có cơ sở. Phát ngôn này cho thấy vấn đề nhập cư và sự kiện Ceuta sẽ là vũ khí chính của phe cực hữu trong chiến dịch.
Cuộc trưng cầu về chính ông Sánchez
Cuộc bầu cử được xem như cuộc trưng cầu về ông Sánchez, một trong những nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất châu Âu và là nhân vật bị cử tri cánh hữu Tây Ban Nha đặc biệt không ưa. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy:
- Đảng Nhân dân được dự báo giành hơn 30% phiếu bầu, dẫn đầu cuộc đua.
- Đảng Xã hội của ông Sánchez đạt khoảng 26%.
- Vox đứng thứ ba với khoảng 18% và đang có xu hướng tăng.
- Một liên minh PP – Vox là kịch bản được nhiều nhà phân tích nhắc tới.
Tuy vậy, sau tám năm cầm quyền, ông Sánchez nổi tiếng với khả năng lội ngược dòng.
Giáo sư khoa học chính trị Pablo Simón của Đại học Carlos III Madrid nhận định ông nhiều khả năng sẽ vận động với lập luận rằng một liên minh cánh hữu sẽ đe dọa các quyền xã hội, kể cả nhà ở, điều có thể huy động một phần cử tri cánh tả; dù vậy, theo ông, một chính phủ cánh tả được làm mới là “khó xảy ra”.
Tiếng nói của cử tri
Cử tri cả hai phía đều hoan nghênh cuộc bầu cử sớm, nhưng với kỳ vọng trái ngược nhau. Anh Gonzalo Matías, 28 tuổi, công chức ở Madrid, hy vọng cánh tả giành đa số, gọi ông Sánchez là “tài sản quý giá nhất của cánh tả” và đánh giá cao sự chú trọng của ông vào nhân quyền và công bằng xã hội.
Đây là tin tốt nhất mà Tây Ban Nha có thể nhận được, bởi đất nước đang chìm dần. Mọi việc họ làm đều sai: nhập cư, cuộc xâm nhập Ceuta, mọi thứ đều tồi tệ.
Hai giọng nói ấy phản ánh một xã hội phân cực, nơi cùng một cuộc bầu cử được nhìn như cơ hội cứu vãn hoặc lối thoát khỏi chính phủ hiện tại.
Nghịch lý kinh tế
Cuộc bầu cử sớm góp phần làm thị trường tài chính châu Âu thêm chao đảo: ngày 5/10, đồng euro giảm xuống quanh 1,12 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 5/2025. Thế nhưng, bất chấp bất ổn chính trị, Tây Ban Nha vẫn là một trong những điểm sáng kinh tế của châu Âu. Theo Goldman Sachs, kinh tế nước này dự kiến tăng trưởng 2,1% năm nay, gấp ba mức dự báo cho toàn khu vực đồng euro.
Dù chính phủ Sánchez cứng rắn với người di cư bất hợp pháp từ Bắc Phi, sự cởi mở tương đối với người nhập cư từ những nơi như Mỹ Latinh đã hỗ trợ tăng trưởng. Tỷ lệ thất nghiệp hiện ở mức dưới 10%, thấp nhất kể từ năm 2008. Nghịch lý này cho thấy những con số vĩ mô tích cực chưa chắc chuyển thành sự hài lòng của người dân khi giá nhà vượt quá khả năng chi trả của họ.














