Tuyên bố gây chú ý của Vệ binh Cách mạng
Theo báo The Independent, Chuẩn đô đốc Ali Fadavi khẳng định lực lượng Mỹ đã lùi về những vị trí cách biên giới Iran ít nhất 1.000 km. Ông cho rằng không còn tàu chiến Mỹ nào hiện diện ở vùng Vịnh hay eo biển Hormuz, và nếu có, chúng sẽ hoàn toàn nằm trong tầm tấn công của Iran.
Tuyên bố này chưa được phía Mỹ xác nhận và đi ngược với nhiều báo cáo cho thấy Hải quân Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng Iran và từng hộ tống tàu chở dầu qua eo biển. Giới quan sát cho rằng phát ngôn của ông Fadavi mang tính thông điệp chính trị nhằm củng cố tinh thần trong nước và gây sức ép trên bàn đàm phán.
Bảy điều kiện và cánh cửa ngoại giao hẹp dần
Ông Ghalibaf, nhân vật có ảnh hưởng lớn trong giới lãnh đạo Iran, nhấn mạnh rằng Iran sẽ không điều chỉnh an ninh quốc gia theo những dòng tweet của các quan chức Mỹ. Theo hãng tin Nour News, ông cảnh báo rằng thời kỳ Washington kéo dài tiến trình đàm phán và áp đặt những yêu sách một chiều đã qua.
Phát biểu được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tehran nhận được phản hồi của Washington đối với đề xuất ngoại giao của mình. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển, nhưng cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ được nối lại trong những ngày tới.
“Lập trường của Cộng hòa Hồi giáo Iran hoàn toàn rõ ràng và kiên định, eo biển Hormuz sẽ không được mở cho đến khi bảy điều kiện của chúng tôi dựa trên Bản ghi nhớ Islamabad được đáp ứng.” — Mohammad Bagher Ghalibaf
Eo biển gần như tê liệt
Trong những ngày đầu tháng 10, các vụ tấn công vào tàu thuyền quanh eo biển Hormuz gia tăng mạnh. Những diễn biến đáng chú ý gồm:
- Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận ít nhất bốn vụ tàu bị tấn công gần eo biển chỉ trong mấy ngày đầu tháng 10.
- Ngày 4/10, tàu chở dầu Lipsi treo cờ Liberia, mới hạ thủy hồi tháng 8, bị một vật thể không xác định bắn trúng trong eo biển.
- Một tàu chở dầu khác bị trúng đạn cách bờ biển Oman khoảng 4 hải lý; thủy thủ đoàn an toàn nhưng nguồn gốc vụ tấn công chưa được xác định.
Theo dữ liệu PortWatch của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, có thời điểm cuối tháng 9 chỉ ghi nhận một chuyến tàu qua eo biển trong một ngày, so với khoảng 85 chuyến mỗi ngày trước khủng hoảng. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt khiến nhiều hãng tàu chọn đứng ngoài.
Washington: đàm phán và sức ép song hành
Phía Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, đồng thời tấn công những tàu bị cáo buộc vi phạm. Bộ trưởng Ngoại giao Iran tuyên bố không có giải pháp quân sự cho cuộc chiến, trong khi hãng thông tấn nhà nước IRNA cho biết Tehran chưa có lịch đàm phán trực tiếp nào khác với Washington.
Theo đài CGTN, Tổng thống Trump nói các đợt không kích mới nhằm vào Iran “có thể” diễn ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Những tín hiệu trái chiều này khiến thị trường và các nhà ngoại giao khó dự đoán bước đi tiếp theo của cả hai bên.
Cái giá mà thế giới phải trả
Trước chiến tranh, khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển Hormuz. Giá dầu Brent đã vượt 100 USD/thùng, buộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phối hợp giải phóng hàng trăm triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược.
Tác động lan rộng từ giá xăng, dầu diesel đến hóa đơn khí đốt của các hộ gia đình châu Âu và châu Á. Khi hai bên vẫn bám chặt lập trường, mỗi ngày eo biển đóng cửa là thêm một ngày nền kinh tế toàn cầu phải gánh chịu chi phí của một cuộc xung đột chưa có hồi kết.

















