Tình hình thu chi ngân sách sau sáu tháng đầu năm 2026
Bộ Tài chính Ba Lan vừa công bố báo cáo tài chính cho 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy ngân sách nhà nước thực hiện 43,1% kế hoạch thu và 43,8% kế hoạch chi trong năm. Tổng thu ngân sách đạt 278,7 tỷ zł, tăng 5,5% (tương đương 14,5 tỷ zł) so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, chi tiêu ngân sách lên tới 402,4 tỷ zł, cao hơn 4,8% so với nửa đầu năm 2025. Kết quả là thâm hụt ngân sách chạm mức 123,7 tỷ zł.
Thu ngân sách và điểm sáng, điểm yếu của các khoản thuế
Trong các nguồn thu, tiền thuế chiếm phần lớn với 245 tỷ zł, tăng 4,9% so với năm ngoái. Nổi bật nhất là thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) tăng mạnh 24,2%, đạt 45 tỷ zł, phần lớn nhờ mức thuế CIT đối với các ngân hàng được nâng lên 30%.
Thuế đặc biệt (thuế tiêu thụ đặc biệt) cũng có cải thiện. Tuy nhiên, thuế thu nhập cá nhân (PIT) lại giảm, nguyên nhân được Bộ Tài chính lý giải là do thay đổi cơ chế tài chính cho chính quyền địa phương.
Điểm đáng chú ý là thu thuế giá trị gia tăng (VAT) tăng rất khiêm tốn, chỉ 0,2% so với cùng kỳ, tương đương 161,2 tỷ zł, gần như không đổi so với năm trước. Đây là mối lo ngại lớn vì VAT là nguồn thu thuế lớn nhất của quốc gia. Bộ Tài chính giải thích nguyên nhân gồm việc rút ngắn thời gian hoàn thuế VAT từ 60 ngày xuống còn 40 ngày sau khi áp dụng Hệ thống Hóa đơn điện tử Quốc gia, dẫn đến việc hoàn thuế nhanh hơn cho người nộp thuế, làm giảm thu ngân sách. Ngoài ra, chương trình giảm thuế VAT cho nhiên liệu lỏng từ 23% xuống 8% của Chính phủ cũng đã khiến thu nhập giảm đáng kể, ước tính chi phí khoảng 4,7 tỷ zł bao gồm cả giảm thuế tiêu thụ đặc biệt trong thời gian thực hiện.
Chi ngân sách tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu
Về chi tiêu, tổng chi ngân sách sau nửa năm đạt 402,4 tỷ zł, tăng 18,5 tỷ zł so với cùng kỳ năm trước. Các khoản chi lớn nhất bao gồm thanh toán cho Quỹ Bảo hiểm Xã hội (ZUS), quốc phòng, trả nợ công và hỗ trợ cho chính quyền địa phương qua các khoản trợ cấp.
Nguyên nhân tăng chi là do nhiều yếu tố như điều chỉnh tăng lương hưu và trợ cấp xã hội từ tháng 3, hỗ trợ tài chính lớn hơn cho Quỹ Bảo hiểm Xã hội và Quỹ Y tế Quốc gia, cùng với khoản chi quốc phòng tăng lên. Đặc biệt, chi phí trả nợ công cũng tăng 7,6 tỷ zł lên 33,7 tỷ zł, tạo áp lực đáng kể lên ngân sách. Ngoài ra, chi cho lĩnh vực nhà ở, an ninh nội địa và đóng góp cho ngân sách Liên minh châu Âu cũng được tăng thêm.
Áp lực thâm hụt và những điểm cần lưu ý trong nửa cuối năm
Thâm hụt ngân sách 123,7 tỷ zł sau sáu tháng chiếm 45,5% giới hạn được Quốc hội phê duyệt trong ngân sách năm 2026 là 272 tỷ zł. Trong vòng một tháng gần nhất (kể từ cuối tháng 5), mức thâm hụt đã tăng thêm khoảng 15 tỷ zł. Dù vậy, việc thâm hụt chưa vượt quá 50% kế hoạch cho tới giữa năm được nhìn nhận là dấu hiệu tích cực.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cảnh báo sự tăng trưởng yếu của thu thuế VAT cùng với áp lực duy trì mức chi cao sẽ là thách thức lớn. Việc kiểm soát chi tiêu và tăng cường thu ngân sách trong những tháng cuối năm sẽ đóng vai trò quyết định để tránh vượt kế hoạch thâm hụt đã đề ra.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Thu ngân sách Ba Lan 6 tháng đầu năm 2026 tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước.
- Thuế thu nhập doanh nghiệp tăng mạnh 24,2%, một điểm sáng trong nguồn thu.
- Thuế VAT tăng thấp, chỉ 0,2%, gây áp lực lên ngân sách quốc gia.
- Chi ngân sách tăng chủ yếu cho an sinh xã hội, quốc phòng và trả nợ công.
- Thâm hụt ngân sách chiếm gần 46% giới hạn năm, cần kiểm soát chặt chẽ trong các tháng tiếp theo.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












