Từ phòng thủ chiều sâu sang giữ tuyến đầu ngay từ đầu
Financial Times cho biết Estonia đang triển khai chiến lược “active defence”, trong đó các đơn vị chiến đấu chính của Lữ đoàn Bộ binh số 1 sẽ được bố trí thường trực tại Jõhvi thay vì ở sâu hơn tại Tapa. Jõhvi chỉ cách biên giới Nga khoảng 50 km, trong khi Tapa cách xa hơn khoảng 130 km. Một căn cứ mới tại Narva cũng được lên kế hoạch cho tối đa 1.000 quân, đưa hạ tầng quân sự áp sát một trong những khu vực nhạy cảm nhất của sườn đông NATO.
Tư duy này xuất phát từ bài học Ukraine: nếu mất quá nhiều lãnh thổ trong những giờ hoặc ngày đầu tiên, việc tái chiếm có thể cực kỳ tốn kém. Estonia vì vậy muốn ngăn đối phương giành “sự đã rồi” trước khi lực lượng NATO tăng viện tới. Lực lượng phòng thủ cũng đang đầu tư vào HIMARS của Mỹ, hệ thống Chunmoo của Hàn Quốc và hỏa lực có thể đánh sâu hơn vào hậu phương đối phương nếu chiến tranh bùng nổ.
Nỗi lo lớn nhất là một phép thử giới hạn đối với Điều 5
Các chỉ huy Estonia không cho rằng Nga muốn mở một cuộc chiến toàn diện với NATO trong tương lai gần. Mối lo thực tế hơn là Moscow có thể thử một hành động quân sự hạn chế tại một nước Baltic để đánh giá liệu các đồng minh có phản ứng thống nhất hay không.
Financial Times dẫn một quan chức tình báo quân sự Estonia nói rằng “răn đe đang không hoạt động” như mong muốn và vài năm tới là thời gian quyết định để sửa khoảng trống đó.
Đánh giá này phù hợp với cảnh báo rộng hơn ở châu Âu. Lãnh đạo tình báo Đức Martin Jäger nói ngày 5/10 rằng các hoạt động cường độ thấp ở vùng Baltic là một khả năng đáng lưu ý dù một cuộc tấn công NATO quy mô lớn vẫn không phải kịch bản chính. NATO đồng thời đang tăng chia sẻ tình báo sau nhiều vụ drone, phá hoại và hoạt động bị nghi liên quan Nga trên khắp châu Âu.
“Chúng ta phải bắt đầu từ biên giới và thắng ngay từ những trận đánh đầu tiên.” Tarmo Kundla.
Anh tăng quân, còn Estonia chi hơn 5% GDP cho quốc phòng
Thỏa thuận quốc phòng Anh–Estonia ký tháng 7 quy định lực lượng Anh tại Estonia sẽ tăng từ khoảng 800 lên 1.200 quân từ tháng 4/2027, chuyển từ một battlegroup thiết giáp sang Mobile Anti-Armour Force linh hoạt hơn, có phương tiện cơ động, vũ khí chống tăng và drone công nghệ cao. London cũng sẽ bố trí trước trang bị và đạn dược để một lữ đoàn tăng viện tại Anh có thể triển khai nhanh khi khủng hoảng xảy ra.
Theo Financial Times, Estonia đã đẩy ngân sách quốc phòng lên khoảng 2,4 tỷ euro, tương đương 5,4% GDP. Với dân số nhỏ và quân thường trực hạn chế, Tallinn dựa mạnh vào lực lượng dự bị, hệ thống huy động và sự hiện diện NATO. Việc đưa lực lượng ra gần biên giới vì vậy chỉ hiệu quả nếu đồng thời có hậu cần, phòng không, cảnh báo sớm và khả năng tiếp nhận quân đồng minh đủ nhanh.
Phòng tuyến mới không chỉ chống xe tăng mà còn chống phá hoại
Ngày 29/9, Chính phủ Estonia tuyên bố với “độ tin cậy đầy đủ” rằng vụ phóng hỏa tòa nhà được Milrem Robotics sử dụng tại Tallinn hồi tháng 8 là hành động phá hoại do cơ quan đặc vụ Nga đặt hàng. Ba nghi phạm người Latvia đã bị bắt và chuyển giao cho Estonia. Nga bác bỏ cáo buộc. Milrem sản xuất phương tiện mặt đất không người lái THeMIS được cung cấp cho Ukraine, khiến vụ việc được Tallinn coi là một phần của chiến dịch gây sức ép rộng hơn.
Sự kiện này cho thấy Estonia không chỉ chuẩn bị cho kịch bản xe tăng vượt biên. Các mối đe dọa có thể bắt đầu bằng drone, cháy kho, tấn công mạng, gián đoạn logistics hoặc hành động khó quy kết. Vì thế “phòng thủ chủ động” hiện mang hai tầng: đủ hỏa lực để chống một cuộc xâm nhập quân sự và đủ an ninh nội địa để ngăn những hành động phá hoại làm suy yếu khả năng chiến đấu trước khi một cuộc khủng hoảng lớn hơn bắt đầu.
