Hành trình lịch sử đưa nước Mỹ trở lại quỹ đạo mặt trăng
Hồi tháng Tư, Reid Wiseman và Victor Glover cùng hai phi hành gia khác đã thực hiện chuyến bay vòng quanh mặt trăng trong khuôn khổ sứ mệnh Artemis II, thiết lập kỷ lục khoảng cách bay xa nhất từng có của loài người khỏi Trái Đất. Đây được xem là bước đệm quan trọng trước khi NASA tiến hành sứ mệnh đưa con người hạ cánh trở lại bề mặt mặt trăng trong những năm tới. Ông Wiseman, cựu đại uý Hải quân, được NASA tuyển chọn làm phi hành gia từ năm 2009 và từng có hơn năm tháng sống trên Trạm Vũ trụ Quốc tế vào năm 2014, trước khi trở thành phi hành gia trưởng của cơ quan này. Ông Glover, tốt nghiệp Đại học Bách khoa California năm 1999, từng là phi công thử nghiệm của Hải quân trước khi được chọn làm phi hành gia vào năm 2013, và đã tham gia sứ mệnh gần sáu tháng trên trạm vũ trụ giai đoạn 2020-2021. Chuyến bay này được xem là bước chuẩn bị quan trọng, mở đường cho sứ mệnh Artemis III, khi NASA dự kiến đưa phi hành gia hạ cánh trở lại bề mặt mặt trăng lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ.
Rời ghế phi hành gia nhưng không rời sứ mệnh
Từ nay, ông Wiseman và ông Glover sẽ đảm nhận vai trò phi hành gia danh dự, dành thời gian đào tạo và cố vấn cho đội ngũ nhân viên NASA, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quý báu cho các sứ mệnh mặt trăng trong tương lai. Ông Jared Isaacman, Giám đốc NASA, cho biết cả hai đã cùng nhau đảm nhận một trong những sứ mệnh bay vào vũ trụ có người lái thách thức nhất, góp phần đưa nước Mỹ trở lại môi trường mặt trăng, và ông trân trọng việc họ tiếp tục chia sẻ những gì đã học được.
Đây được xem là cách tiếp cận mới của NASA nhằm tận dụng kinh nghiệm quý giá của các phi hành gia kỳ cựu thay vì để họ hoàn toàn rời khỏi cơ quan sau khi ngừng bay. Ông cho biết đây là hướng đi mới giúp NASA tận dụng tối đa những bài học quý giá mà các phi hành gia kỳ cựu đã tích luỹ, thay vì để nguồn kinh nghiệm ấy mai một sau khi họ ngừng bay vào vũ trụ.
Lựa chọn của trái tim: gia đình, đức tin và thế hệ trẻ
Ông Glover cho biết ông quyết định gác lại cơ hội chỉ huy một sứ mệnh hạ cánh mặt trăng trong tương lai để dành nhiều thời gian hơn cho vợ và bốn cô con gái, trong đó ba người hiện đang theo học tại Cal Poly. Ông chia sẻ rằng mình muốn tiếp tục nói về cách đức tin và khoa học cùng tồn tại trong cuộc sống của bản thân, dù đó không phải là sứ mệnh của NASA, nhưng ông vẫn có thể hỗ trợ cơ quan này từ bên ngoài. Ông cũng từng có những chia sẻ đầy xúc động khi bay quanh mặt trăng, khi ví Trái Đất như một ốc đảo giữa vũ trụ bao la, nơi nhân loại tồn tại như một khối thống nhất cần cùng nhau vượt qua thử thách. Ông cũng nhấn mạnh rằng quyết định này không phải là một sự từ bỏ, mà là mở rộng tầm nhìn, cho phép ông tiếp tục đóng góp cho NASA theo một cách khác, gần gũi hơn với gia đình và cộng đồng nơi ông lớn lên.
Bối cảnh: Vinh danh và những đổi thay của phi hành đoàn Artemis II
Tháng trước, toàn bộ phi hành đoàn Artemis II đã được Tổng thống Donald Trump trao tặng Huân chương Danh dự Vũ trụ của Quốc hội Mỹ trong buổi lễ tại Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston. Ông Wiseman cùng phi hành đoàn cũng từng xin phép đặt tên một miệng núi lửa trên mặt trăng theo tên người vợ quá cố của ông, bà Carroll, người qua đời vì ung thư năm 2020. Phi hành gia Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada đã nghỉ hưu hồi tháng Bảy, khiến Christina Koch trở thành thành viên duy nhất của phi hành đoàn còn giữ vai trò phi hành gia hoạt động. Với thay đổi này, đội hình ban đầu của sứ mệnh Artemis II gần như không còn ai tiếp tục bay.











