Những dòng sông cạn ở Kalimantan
Theo Nikkei Asia, đợt hạn hán do El Niño gây ra đã làm mực nước các con sông ở các tỉnh Kalimantan giảm mạnh, làm gián đoạn việc giao hàng than đá và dầu cọ, đe dọa sản lượng và đẩy giá tăng. Hình ảnh lòng sông khô nứt ở Palangkaraya, thủ phủ tỉnh Trung Kalimantan, trở thành biểu tượng cho mùa khô khắc nghiệt năm nay.
Ở Kalimantan, đường bộ còn hạn chế, nên các dòng sông là tuyến vận tải chủ lực. Hàng nghìn sà lan chở than và dầu cọ ngày đêm xuôi dòng ra các cảng biển. Khi nước cạn, toàn bộ chuỗi cung ứng lập tức bị tắc nghẽn, từ mỏ, đồn điền cho đến các nhà máy điện ở nước ngoài.
Than đá: sà lan mắc cạn, giao hàng đình trệ
Ngành than đá là lĩnh vực chịu tác động rõ rệt nhất. Những diễn biến chính gồm:
- Trên sông Barito ở Trung Kalimantan, một số đoạn thượng nguồn đã hoàn toàn không thể lưu thông, buộc vài nhà sản xuất tuyên bố bất khả kháng; tải trọng sà lan có nơi chỉ còn 3.000–4.000 tấn, theo Argus.
- Trên sông Mahakam ở Đông Kalimantan, cảng vụ Samarinda yêu cầu giới hạn tải trọng sà lan ở mức 5.500–6.000 tấn thay vì khoảng 7.000 tấn như bình thường.
- Hiệp hội Doanh nghiệp Indonesia (Apindo) ước tính tình trạng cạn nước trên sông Barito có thể làm gián đoạn khoảng 3,9 triệu tấn than vận chuyển mỗi tháng.
Trung Kalimantan sản xuất khoảng 46 triệu tấn than năm 2025, trong đó gần 29,5 triệu tấn được xuất khẩu.
Việc giảm tải trọng buộc doanh nghiệp tăng số chuyến, đẩy chi phí vận chuyển lên cao, trong khi nhiều mỏ có nguy cơ tồn kho. Người mua ở Trung Quốc và Ấn Độ, hai thị trường lớn nhất của than Indonesia, đang theo dõi sát tình hình.
Dầu cọ cũng chịu tác động
Không chỉ than đá, việc vận chuyển dầu cọ từ các đồn điền ở Kalimantan cũng bị ảnh hưởng khi sà lan khó lưu thông. Nghiêm trọng hơn, hạn hán làm cây cọ thiếu nước, và theo giới phân tích, tác động lên sản lượng thường xuất hiện sau vài tháng, dự kiến bắt đầu lộ rõ từ quý IV năm nay và rõ rệt hơn trong năm 2027.
Điều này đặt thêm áp lực lên chương trình nhiên liệu sinh học B50 của Indonesia, vốn đòi hỏi lượng dầu cọ lớn cho thị trường trong nước. Khi nguồn cung giảm và nhu cầu tăng, giá dầu cọ trên thị trường thế giới có thể bị đẩy lên, ảnh hưởng tới các nước nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc.
Hạn hán có thể kéo dài sang năm 2027
Theo Nikkei Asia, hạn hán nhiều khả năng sẽ kéo dài tới đầu năm 2027. Bên cạnh thiệt hại kinh tế, mùa khô kéo dài còn làm tăng nguy cơ cháy rừng và đất than bùn, vốn từng gây ra những đợt khói mù xuyên biên giới nghiêm trọng ở Đông Nam Á trong các năm El Niño trước đây.
Giới chuyên gia cho rằng Indonesia cần đầu tư nhiều hơn vào hạ tầng vận tải đa dạng, như đường bộ chuyên dụng hay đường sắt, để giảm sự phụ thuộc vào sông ngòi, đồng thời tăng cường các biện pháp thích ứng với khí hậu. Với các doanh nghiệp, kế hoạch dự phòng cho mùa khô đang trở thành yêu cầu bắt buộc chứ không còn là lựa chọn.















