Lá phiếu đã được kiểm đếm, nhưng lòng tin vẫn bị thử thách
Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel đã công bố kết quả kiểm phiếu, song việc chứng nhận chính thức dự kiến diễn ra trong tuần bắt đầu ngày 2/11. Chánh án Tòa án Tối cao Noam Sohlberg, người đứng đầu ủy ban, xuất hiện cùng lãnh đạo ngành tư pháp và cơ quan an ninh Shin Bet, nhấn mạnh rằng ngay cả khi có nghi vấn can thiệp từ bên ngoài được chứng thực, điều đó cũng không đồng nghĩa cuộc bầu cử hoặc tổng thể kết quả mất hiệu lực. Tuyên bố đặt ra một ranh giới quan trọng giữa điều tra vi phạm cụ thể và phủ định quyền lựa chọn của hàng triệu cử tri.
Likud viện dẫn các vụ bắt giữ nghi can có tiền mặt, bị nghi dùng để mua phiếu, và đề cập khả năng can thiệp nước ngoài. Cảnh sát đang xem xét các tình tiết, nhưng chưa có kết luận pháp lý xác nhận gian lận trên phạm vi đủ để đảo ngược kết quả. Đảng Ra’am bác bỏ liên quan đến hành vi mua phiếu. Một thẩm phán đã xem xét lại các biện pháp hạn chế đối với một số người bị bắt; diễn biến tố tụng này không phải phán quyết về toàn bộ cáo buộc liên quan bầu cử.
Toán học liên minh và vai trò chưa từng có của cử tri Arab
Knesset có 120 ghế và một chính phủ cần ít nhất 61 ghế để được đa số ủng hộ. Khối 53 ghế của Netanyahu thiếu tám ghế; phía Eisenkot có 48 ghế, thiếu 13 ghế. Nếu 48 nghị sĩ đối lập hợp tác với 19 nghị sĩ của các đảng Arab, tổng số lý thuyết đạt 67 ghế.
Tuy nhiên, phép cộng này không đồng nghĩa thỏa thuận đã tồn tại. Một số đảng đối lập có bất đồng sâu sắc về an ninh, bản sắc nhà nước, xung đột khu vực và việc tham gia liên minh với các đảng Arab.
Hai lực lượng Arab, Joint List với 11 ghế và Ra’am với tám ghế, đạt tổng cộng 19 ghế, một dấu mốc đại diện chính trị đáng chú ý. Mansour Abbas của Ra’am phản đối cách điều tra và phát biểu chính trị có thể tạo cảm giác rằng cử tri Arab bị nghi ngờ chỉ vì cách họ bỏ phiếu. Ngược lại, những người ủng hộ Netanyahu phản đối viễn cảnh thành lập nội các dựa vào các đảng Arab. Các cuộc tập hợp ủng hộ và phản đối liên minh Do Thái–Arab cho thấy xã hội Israel không chỉ tranh cãi về số ghế mà còn về ai được coi là đối tác cầm quyền chính đáng.
Từ cáo buộc về Qatar tới giới hạn của bằng chứng
Likud nêu khả năng can thiệp của nước ngoài; Shin Bet mở cuộc xem xét theo yêu cầu của cơ quan bầu cử. Eisenkot cáo buộc Netanyahu tìm cách làm suy yếu lòng tin vào kết quả bằng cách gợi ý rằng Qatar hỗ trợ đối thủ. Qatar bác bỏ việc tài trợ các hoạt động nhằm tác động đến cuộc bỏ phiếu. Giữa những tuyên bố trái ngược, nhà chức trách có trách nhiệm làm rõ các nghi vấn theo bằng chứng, đồng thời bảo vệ nguyên tắc suy đoán vô tội và không đánh đồng cộng đồng cử tri với nghi phạm.
Netanyahu còn mô tả việc liên minh với các đảng Arab bằng ngôn từ cực kỳ gay gắt. Các đối thủ coi đó là nỗ lực đẩy người Arab Israel ra ngoài không gian chính trị. Khoảng một phần năm dân số Israel là người Arab, nên tranh luận này vượt xa phép tính trong nghị trường: nó chạm tới quyền đại diện, bình đẳng công dân và sự bền vững của những thể chế vốn phải phục vụ mọi người bỏ phiếu.
Con đường từ kết quả bầu cử tới một chính phủ
Theo thủ tục, sau khi kết quả được chứng nhận, Tổng thống Isaac Herzog sẽ tham vấn các đảng để xác định ứng viên có cơ hội tập hợp đa số lớn nhất. Việc được giao nhiệm vụ không có nghĩa ứng viên chắc chắn thành công: các đảng phải thống nhất chương trình, bộ trưởng và cam kết hỗ trợ tại Knesset. Những vòng đàm phán có thể kéo dài nhiều tuần; nếu không có phương án khả thi, Israel đứng trước nguy cơ phải bầu cử thêm lần nữa.
Trong thời gian đó, trách nhiệm của giới lãnh đạo không chỉ là tranh giành quyền điều hành. Phải duy trì sự tin cậy đối với việc kiểm phiếu, để cơ quan điều tra hoạt động độc lập và để bất đồng chính trị diễn ra mà không tước bỏ tính chính danh của cộng đồng khác. Kết quả cuối cùng sẽ cho thấy liệu cuộc bầu cử mở ra một liên minh mới hay kéo dài thế bế tắc, nhưng giá trị của lá phiếu cần được bảo vệ trước cả khi có chính phủ.
