Kết quả áp đảo cho việc ở lại Canada
Vài ngày sau cuộc bỏ phiếu, những tấm biển ủng hộ cả hai phía vẫn còn cắm trên bãi cỏ trước nhiều ngôi nhà ở Alberta, có nơi lẫn giữa đồ trang trí Halloween. Kết quả cuộc trưng cầu, theo số liệu chưa chính thức tính đến thứ Sáu, được thể hiện qua những con số sau:
- 75% cử tri chọn tiếp tục là một phần của Canada.
- Chỉ khoảng một phần tư ủng hộ tổ chức cuộc trưng cầu thứ hai, mang tính ràng buộc, về việc ly khai.
- Trong chín câu hỏi khác của cuộc trưng cầu về quyền hạn hiến định và nhập cư, năm câu được thông qua với cách biệt nhỏ, bốn câu bị bác bỏ.
Như dự đoán, nhiều thủ lĩnh phe ly khai tuyên bố sẽ tiếp tục đấu tranh, một số người còn nói họ đã lường trước thất bại lần này.
Bị kẹt giữa hai phe
Những người ủng hộ liên bang phật ý khi bà Smith ban đầu hỗ trợ phe ly khai: sau khi tòa án bác nỗ lực của họ nhằm tổ chức trưng cầu trực tiếp về độc lập, bà đưa câu hỏi về việc ở lại hay tổ chức cuộc bỏ phiếu thứ hai vào làm câu hỏi thứ 10 trong cuộc trưng cầu đã công bố trước đó. Rồi bà lại khiến phe ly khai giận dữ khi tuyên bố bản thân sẽ bỏ phiếu ở lại Canada, nhưng không yêu cầu các nghị sĩ UCP làm theo, và nhiều người cho rằng bà vận động cho Canada một cách hời hợt.
Tôi đã có vinh dự phục vụ cùng năm thủ hiến trong chính quyền tỉnh Alberta. Và tôi có thể nói rằng không ai trong số các thủ hiến trước đây lại từng đưa ra Câu hỏi số 10.
Ở phía bên kia, ông Mitch Sylvestre, một trong những thủ lĩnh ly khai nổi bật nhất, cũng không hài lòng với bà Smith.
Bà ấy đang chơi một trò chơi rất thú vị mà tôi nghĩ sẽ mang lại hậu quả rất nghiêm trọng cho chính bà ấy.
Lời cảnh báo bị cho là muộn màng
Hai ngày sau cuộc bỏ phiếu, bà Smith đưa ra yêu cầu rõ ràng với các thành viên đảng về việc ủng hộ Canada. Phát biểu này một lần nữa khiến phe ly khai tức giận, trong khi nhiều người ủng hộ liên bang cho rằng nó đến quá muộn.
Trong khi đó, Thủ tướng Mark Carney, với bài phát biểu được đón nhận nồng nhiệt tại một cuộc mít tinh ở Calgary, nổi lên như tiếng nói mạnh mẽ nhất trong giới chính trị đương nhiệm cho việc ở lại Canada.
Với số ít người không thể chấp nhận thực tế này và vẫn quyết tâm chia rẽ, biến đảng của chúng ta thành công cụ cho phong trào độc lập, tôi xin trân trọng mời họ gia nhập một đảng khác.
Tương lai bất định
Cuối tháng 11, UCP sẽ họp đại hội tại chính hội trường ở Calgary nơi ông Carney vừa phát biểu. Theo giáo sư khoa học chính trị Lisa Young của Đại học Calgary, nội các nhiều khả năng sẽ ủng hộ bà Smith vì muốn giữ ghế và trong phong trào bảo thủ không có ai giao tiếp chính trị giỏi hơn bà; nhiều đảng viên cũng hiểu rằng chia rẽ nội bộ chỉ có lợi cho Đảng Dân chủ Mới do cựu Thị trưởng Calgary Naheed Nenshi lãnh đạo.
Tôi đoán họ sẽ miễn cưỡng đứng sau bà ấy, nhưng đó chỉ là phỏng đoán.
Chiến dịch kéo dài nhiều tháng cũng cho thấy phong trào ly khai bị chia thành nhiều nhóm với quan niệm khác nhau về một Alberta độc lập, khiến khó dự đoán bước đi tiếp theo của họ. Điều chắc chắn là cuộc trưng cầu đã khép lại một câu hỏi, nhưng mở ra nhiều câu hỏi mới cho chính trường Alberta.
