Hiện tượng mây giông cháy làm phức tạp hơn các đám cháy rừng tại Pháp

Những đám cháy rừng dữ dội tại vùng Gironde gần Bordeaux, Pháp, đang tạo ra một loại mây đặc biệt được các nhà khoa học gọi là "pyrocumulonimbus" hay còn gọi là mây giông cháy. Đây là hiện tượng khi chính sức nóng từ đám cháy góp phần tạo năng lượng để hình thành mây giông, điều chưa từng được ghi nhận tại Pháp trước đây.

Nhiệt lượng lớn từ các đám cháy làm không khí phía trên bốc lên nhanh chóng, kéo theo khói, tro và hơi nước lên cao. Khi không khí bốc lên và nguội đi, hơi nước ngưng tụ thành mây. Nếu điều kiện khí quyển không ổn định và đám cháy đủ mạnh, mây sẽ phát triển thành mây cumulonimbus cao tầng – kiểu mây gây ra giông bão thường thấy.

Nguy cơ gia tăng do gió mạnh và tia sét trong mây giông cháy

Những cơn gió mạnh và hỗn loạn bên trong mây giông cháy thường cuốn những mảnh than hồng bay xa khỏi đám cháy, làm các đám cháy trở nên khó lường và lan rộng nhanh chóng hơn. Hơn nữa, tia sét phát sinh trong mây có thể gây ra các đám cháy mới, tạo thành vòng xoáy lửa nguy hiểm và khó kiểm soát.

Advertisement300 × 250

Chính quyền địa phương ở Gironde đã phải sơ tán hàng chục nghìn người để tránh nguy hiểm và cảnh báo đám cháy có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng mới được dập tắt hoàn toàn. Các đợt nắng nóng kỷ lục đi kèm ít mưa đã làm cho nhiều vùng tại Pháp, Tây Ban Nha và Anh trở nên khô cằn và dễ cháy hơn.

Hiện tượng mây giông cháy – tác động của biến đổi khí hậu

Chuyên gia khí tượng nhận định rằng các hiện tượng như pyrocumulonimbus xuất hiện nhiều hơn là do những điều kiện cực đoan: nhiệt độ cao, gió mạnh và độ ẩm thấp, vốn hiện nay ngày càng phổ biến hơn do biến đổi khí hậu. Sự xuất hiện của những đám mây này không còn là điều hiếm gặp, từng được ghi nhận trong các trận cháy lớn như mùa cháy rừng tại Úc (2019-2020) và các vụ cháy rừng kinh hoàng tại California, Mỹ 2021.

Tại Úc, các mây giông cháy đã tạo nên những "cơn bão lửa" dữ dội, đẩy tro và than hồng bay xa hơn bình thường, khiến các đám cháy lan rộng trên diện tích hàng chục triệu héc-ta và làm nhiều người chết. NASA đã ví pyrocumulonimbus là "rồng phun lửa của các đám mây", có khả năng tạo ra gió và sấm sét cực mạnh.

Các vụ cháy dữ dội tại California cũng chứng kiến những đám mây pyrocumulonimbus cao tới 1,6 km chồng lên đám cháy, làm cường độ cháy rừng tăng mạnh, gây thảm họa cho khu vực Tây Mỹ.