Đột phá đo lường lực lượng lao động nền tảng số
Bộ Thống kê Ấn Độ xác nhận khảo sát PLFS sẽ bổ sung một phân loại độc lập dành riêng cho người lao động làm việc trên các nền tảng ứng dụng kỹ thuật số. Quy trình điều tra mới sẽ mở rộng phạm vi phỏng vấn tại cả khu vực thành thị lẫn nông thôn nhằm xác định tỷ lệ thành viên gia đình tham gia vào các dịch vụ công nghệ như giao hàng, vận tải trực tuyến hay thương mại dịch vụ.
Số liệu từ Khảo sát Kinh tế của chính phủ công bố hồi đầu năm cho thấy quy mô lao động tự do công nghệ (gig workers) tại Ấn Độ đã tăng vọt 55% trong giai đoạn 5 năm tính đến niên độ 2025-2026, hiện chiếm khoảng 2% tổng lực lượng lao động quốc gia. Phương pháp thống kê cũ bị đánh giá là đã bỏ sót một bộ phận rất lớn lực lượng lao động đặc thù này, khiến các chính sách an sinh xã hội thiếu đi cơ sở thực tế.
Sáng kiến định lượng lao động gig trên các nền tảng số mới chỉ là nửa bước đi, bởi ngoài kia còn một lượng khổng lồ lao động phi chính thức chưa từng hiện diện trên bất kỳ ứng dụng nào.
Công nhận giá trị của các hoạt động lao động không hưởng lương
Một trong những cải cách mang tính nhân văn sâu sắc nhất của dự thảo là việc lần đầu tiên đưa vào hệ thống đo lường các công việc không được trả thù lao. Danh mục mới bao gồm hoạt động tự sản xuất hàng hóa phục vụ sinh hoạt gia đình, công việc nội trợ, chăm sóc người già và trẻ nhỏ, cùng các hoạt động tình nguyện xã hội và học việc không lương.
Sự thay đổi này được giới chuyên gia đánh giá là bước tiến đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ Ấn Độ – đối tượng vốn gánh vác phần lớn công việc chăm sóc gia đình nhưng luôn bị xem là 'vô hình' trong các báo cáo kinh tế truyền thống. Việc lượng hóa những đóng góp thầm lặng này mở đường cho sự bình đẳng và minh bạch hóa các cấu phần tạo nên giá trị xã hội.
Việc đưa lao động không lương vào khảo sát PLFS là một bước tiến mang tính quyết định, có thể dẫn tới sự thay đổi trong phương pháp luận tính toán thu nhập quốc dân.
Tranh luận về chất lượng việc làm và lộ trình triển khai 2027
Cải cách thống kê diễn ra trong bối cảnh các nhà kinh tế học tranh luận gay gắt về con số thất nghiệp 5% được công bố chính thức, cho rằng chỉ số này đang che giấu tình trạng 'thiếu việc làm' (underemployment) và sự bấp bênh của các công việc thời vụ. Mặc dù việc thay đổi thước đo sẽ gây khó khăn cho việc so sánh dữ liệu lịch sử, chính phủ khẳng định đây là sự đánh đổi cần thiết để nắm bắt đúng thực trạng xã hội.
Theo kế hoạch, khung khảo sát mới sẽ chính thức vận hành từ tháng 1 năm 2027 và bắt đầu áp dụng cho các bộ mẫu dữ liệu giai đoạn 2027-2028. Chính phủ Ấn Độ hiện đã mở cổng tiếp nhận ý kiến đóng góp từ các chuyên gia kinh tế và công chúng trong vòng 15 ngày để hoàn thiện phương pháp luận.
Ấn Độ đang hướng tới việc tinh chỉnh định nghĩa và cách thức đo lường việc làm, đồng thời mở rộng đáng kể phạm vi phản ánh của cuộc khảo sát quốc gia.
