Khởi nguồn chuyển thể "Odyssey" từ giai đoạn phim câm
Năm 1911, đạo diễn người Ý Giuseppe de Liguoro cùng ê-kip cho ra mắt bộ phim câm "Odyssey" dựa trên thơ sử Homer. Đây là một trong những lần đầu tiên câu chuyện về Odysseus được đưa lên màn ảnh rộng, tạo ấn tượng với khán giả nhờ những hiệu ứng kỹ thuật hiếm thấy thời đó, ví dụ như sử dụng cảnh chồng hình để tạo nên hình ảnh Cyclops.
Bước chuyển mình với phim màu và thể loại pêplum những năm 1950
Đến năm 1954, Mario Camerini đã làm sống dậy tác phẩm Homer qua phim "Ulisse" (tựa Việt "Cuộc phiêu lưu của Odysseus"), được xem là pêplum đầu tiên quay bằng kỹ thuật màu. Trong phim nổi bật diễn xuất của Kirk Douglas trong vai Odysseus, cùng với hai nữ diễn viên Silvana Mangano đóng Penelope và Circe. Bộ phim tập trung vào các trận chiến hoành tráng, sử dụng bối cảnh được dựng công phu và chi tiết, thu hút đông đảo khán giả lúc bấy giờ.
Mini-series Mỹ 1997 tái hiện nguyên tác với kinh phí lớn
Mini-series "Odyssey" do đạo diễn Andrei Konchalovsky thực hiện năm 1997 ghi dấu ấn lớn với kinh phí khoảng 40 triệu USD - được xem là bản chuyển thể hoành tráng và sát nguyên tác nhất. Visual effects do studio của Steven Spielberg phát triển là điểm nhấn sáng tạo cho thời đại đó.
Armend Assante thủ vai Odysseus, phản ánh hình ảnh anh hùng trải qua cuộc đời nhiều thử thách, học cách buông bỏ. Greta Scacchi và Isabella Rossellini vào vai Penelope và thần Athena. Phần nhạc do nhà soạn nhạc Eduard Artemyev thực hiện. Tác phẩm đoạt giải Emmy danh giá.
Drama tâm lý "The Return of Ulysses" 2024 và góc nhìn hậu chiến tranh
Năm 2024, điện ảnh Ý tiếp tục khai thác chủ đề "Odyssey" với bộ phim tâm lý nghiêm túc "Return of Ulysses" do Uberto Pasolini đạo diễn. Trong phim, Ralph Fiennes vào vai cựu chiến binh kiệt sức sau chiến tranh, trở về quê hương Ithaca xa lạ, tìm gặp vợ Penelope do Juliette Binoche đảm nhận. Bộ phim tập trung khai thác hậu quả tâm lý của hội chứng căng thẳng sau chiến tranh và trở ngại khi hòa nhập lại cuộc sống bình thường, nỗi sợ của nhân vật chính khi phải đối đầu với bạo lực một lần nữa.
Ảnh hưởng và biến tấu trong các tác phẩm điện ảnh và hoạt hình khác
Chủ đề và hình tượng "Odyssey" cũng được biến tấu trong nhiều tác phẩm, nổi bật như phim hài đen "O Brother, Where Art Thou?" (2000) của anh em nhà Coen lấy cảm hứng từ câu chuyện của Homer, với các nhân vật được thay đổi đặc trưng để phù hợp với bối cảnh Đại Khủng hoảng Mỹ và câu chuyện đang kể. Ngoài ra, nhà làm phim người Hy Lạp Theo Angelopoulos cũng sử dụng chủ đề "Odyssey" trong bộ phim nghệ thuật "Ulysses' Gaze" (1995), kể về hành trình của một đạo diễn phim người Hy Lạp đi qua vùng Balkan trong thời chiến tranh, bộ phim được trao giải Grand Prix tại Liên hoan phim Cannes.
Các phiên bản hài hước như "Ulysses Against Hercules" (1962) của Mario Cayano với phong cách châm biếm thể loại phim pêplum, phim hoạt hình "Return From Olympus" (1969) do Alexandra Snezhko-Blotskaya làm đạo diễn với nội dung về những nhiệm vụ vô nghĩa của Zeus giao cho Odysseus, và cả các chi tiết liên quan trong loạt hoạt hình nổi tiếng "The Simpsons" cũng cho thấy sức ảnh hưởng sâu rộng và đa dạng của "Odyssey" trong nền văn hóa đại chúng.
Những biến tấu và chuyển thể này không chỉ giữ gìn và tái hiện câu chuyện cũ mà còn mang đến góc nhìn mới mẻ về các chủ đề, nhân vật và giá trị của tác phẩm cổ đại này qua từng thời kỳ và thể loại khác nhau.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Phim câm 1911 của Giuseppe de Liguoro là lần đầu đưa "Odyssey" lên màn ảnh rộng.
- Bản pêplum màu 1954 "Ulisse" là sản phẩm chuyển thể đầu tiên theo thể loại này.
- Mini-series Mỹ 1997 của Andrei Konchalovsky có kinh phí lớn và rất sát nguyên tác.
- Phim tâm lý 2024 "Return of Ulysses" khai thác hậu quả chiến tranh qua góc nhìn nhân vật.
- Các tác phẩm khác từ hài, hoạt hình đến phim nghệ thuật đều lấy cảm hứng từ "Odyssey" theo cách riêng.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.









