1. Vì sao dòng vốn đổi hướng?
Chiến lược “Trung Quốc cộng một” từng đưa nhiều nhà máy lắp ráp đến Việt Nam nhờ vị trí gần các trung tâm nguyên liệu ở miền nam Trung Quốc và khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, khi lương tăng, logistics chịu sức ép và Washington giám sát chặt hơn hàng hóa chuyển tải, lợi thế chi phí đơn thuần không còn đủ bảo đảm quyết định đầu tư dài hạn. Nhà đầu tư ngày càng cân nhắc độ sâu của mạng lưới nhà cung ứng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và nhu cầu tiêu thụ tại nước sở tại.
Tại Thái Lan, các cụm công nghiệp đã phục vụ ngành ô tô và điện tử trong nhiều thập kỷ. BYD đã đưa xe điện đầu tiên sản xuất tại nhà máy Rayong ra dây chuyền năm 2024; dự án được công bố có công suất thiết kế khoảng 150.000 xe mỗi năm. Đây là ví dụ về sản xuất có thể kết nối với lao động kỹ thuật, linh kiện và mạng lưới tiêu thụ ASEAN, dù công suất thiết kế không đồng nghĩa sản lượng thực tế.
2. Những con số cần đọc thận trọng
Theo Hội đồng Đầu tư Thái Lan (BOI), nửa đầu năm 2026 có 321 hồ sơ dự án đầu tư từ Trung Quốc xin ưu đãi, với tổng vốn khoảng 45,8 tỷ baht, tương đương xấp xỉ 1,35 tỷ USD. Con số này phản ánh đăng ký đầu tư, không phải toàn bộ tiền đã giải ngân hoặc số nhà máy đang vận hành.
