Người yêu văn học Anh đón nhận tác phẩm Nhật Bản đặc sắc

Osamu Dazai, tác giả Nhật Bản sinh năm 1909 và qua đời trong một vụ tự sát năm 1948, đã thu hút lượng độc giả đông đảo ở Anh, với tác phẩm nổi tiếng nhất No Longer Human bán được trên 75.000 bản chỉ tính riêng tại quốc gia này. Cuốn tiểu thuyết này là một câu chuyện bán tự truyện ám ảnh về nỗi xa lánh xã hội và sự tuyệt vọng của nhân vật chính.

Cuộc đời và sự nghiệp đầy biến động của Osamu Dazai

Dazai sinh ra trong một gia đình giàu có ở miền Bắc Nhật Bản và là một học trò xuất sắc. Tuy nhiên, ông đã sớm đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tâm thần, với hai lần cố tự sát khi mới 21 tuổi. Cuộc sống của ông được mô tả bởi dịch giả Donald Keene là một chuỗi những thói hư tật xấu, bao gồm nghiện morphine và nhiều mối quan hệ phức tạp.

Mặc dù trước đây sách của Dazai chỉ được phát hành dưới dạng nhập khẩu từ nhà xuất bản Mỹ New Directions, tháng này Penguin Classics đã phát hành bản in đầu tiên dành cho thị trường Anh trong gần 70 năm qua, một tuyển tập truyện ngắn với góc nhìn từ các nhân vật nữ mang tên Schoolgirl.

Vị trí của Dazai trong văn học Nhật Bản hiện đại và sự đón nhận ở Anh

Polly Barton, người chọn lọc và dịch các truyện ngắn sang tiếng Anh, nhận định rằng Osamu Dazai được xem là một trong ba cây bút lớn của văn học Nhật hiện đại, bên cạnh Yukio Mishima và Ryūnosuke Akutagawa. Ông luôn được nhắc đến như những "cha đẻ" của dòng văn học này tại Nhật Bản.

Đáng chú ý, những năm gần đây tác phẩm của ông được các thế hệ độc giả trẻ khám phá và yêu thích, đặc biệt là nam giới - nhóm được cho là ít đọc sách nhất. Điều này gây ngạc nhiên vì tác phẩm của Dazai không mang tính đại chúng, thường mang màu sắc ảm đạm, bi quan và thể hiện sự tự hận chán của nhân vật kể chuyện.

Chủ đề và phong cách độc đáo của tác phẩm Dazai

No Longer Human được xây dựng dưới dạng các ghi chép của một người từng là "chàng trai trẻ đẹp trai" nhưng cảm thấy mình không phù hợp với loài người. Nhân vật chính xem thế giới như một "nơi kinh hoàng vô tận" và cho rằng "sự sống chính là nguồn cội của tội lỗi".

Advertisement300 × 250

Tác phẩm Schoolgirl cũng thể hiện góc nhìn tương tự qua nhân vật nữ chính với lời tự nhận "vấn đề là tôi bị tha hóa, tôi là một cô gái xấu xa".

Mặc dù chủ đề bi quan có thể khiến độc giả cảm thấy nặng nề, theo Polly Barton, Dazai lại tiếp cận sự tự hận này một cách nhiệt huyết, kết hợp với trí tuệ sâu sắc. Sự độc đáo này tạo sức hút riêng biệt cho ông.

Ảnh hưởng của anime Bungo Stray Dogs và sự phổ biến trực tuyến

Tynan Kogane, tổng biên tập New Directions, nhận định nhiều độc giả trẻ có thể nhìn thấy chính mình trong các tác phẩm của Dazai. Câu chuyện về người đàn ông bất hạnh ở Nhật Bản thời hậu chiến cũng dễ gây đồng cảm, nhất là khi tình trạng bi quan và tuyệt vọng cũng phổ biến trong nhiều quốc gia hiện nay.

Sức hút của Dazai có thể được lan tỏa nhanh chóng nhờ các nền tảng trực tuyến như Reddit và TikTok, nơi nhiều người nhận xét ông là người duy nhất hiểu họ. Ngoài ra, sự trở lại mạnh mẽ của Dazai còn có liên quan đến bộ phim anime 2016 của Nhật Bản Bungo Stray Dogs, trong đó ông được hiện diện dưới hình tượng nhân vật hư cấu đầy phiêu lưu và hài hước.

Chris Wait, biên tập viên tại New Directions, cho biết lượng sách Dazai bán ra ở Mỹ tăng mạnh từ khi anime này phát sóng từ năm 2018. Từ vài chục đến vài trăm bản mỗi năm, doanh số đã lên tới 150.000 bản trong một năm đỉnh điểm, giúp nhà xuất bản có thể nâng cấp văn phòng và trải thảm mới.

Giá trị lâu dài của tác phẩm Dazai vượt ra khỏi hình ảnh hoạt hình

Không chỉ nổi tiếng nhờ anime, các tác phẩm của Dazai còn có cả phong cách và chiều sâu. Chris Wait nhận xét có một sự tự nhiên trong cách kể chuyện của ông, khiến độc giả bị cuốn hút dù chủ đề là gì.

Bên cạnh nỗi tuyệt vọng trong No Longer Human, các truyện ngắn như The Flowers of Buffoonery (1935) và The Beggar Student (1940) còn có tính chất hài hước, tự trào và tự mỉa mai. Ví dụ trong The Beggar Student, nhân vật chính tự chất vấn về động lực viết tiểu thuyết của mình, bày tỏ sự thèm muốn vừa danh tiếng vừa lợi nhuận.

Tuyển tập Schoolgirl cho thấy một khía cạnh khác của Dazai qua những câu chuyện có góc nhìn nữ giới chân thực, trong đó câu chuyện cùng tên được dựa trên nhật ký thực tế của một nữ sinh 19 tuổi gửi cho Dazai.

Mối liên hệ giữa tác phẩm và cuộc đời bi thảm của tác giả

Cuốn sách được biết đến nhiều nhất của Dazai phản chiếu rõ cuộc đời ông. Trong No Longer Human, nhân vật đã sống sót sau một thỏa thuận tự tử khiến người yêu của anh qua đời. Ngay sau khi hoàn thành tác phẩm, Dazai cùng người tình Tomie Yamazaki thực hiện vụ tự sát tương tự. Thi thể họ được tìm thấy sáu ngày sau, đúng ngày sinh nhật lần thứ 39 của ông.

Dù cuộc đời trắc trở và kết thúc bi thảm, tác phẩm của Dazai ngày nay vẫn giữ được sức sống mạnh mẽ. Bản tuyển tập Schoolgirl vừa được Penguin Classics phát hành là minh chứng cho sự phục hưng này.