New Zealand thông qua luật công nhận tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức

Ngày 30/7, Quốc hội New Zealand đã chính thức thông qua dự luật công nhận tiếng Anh như một trong ba ngôn ngữ chính thức của nước này, bên cạnh tiếng Māori (te reo Māori) và ngôn ngữ ký hiệu New Zealand. Tiếng Anh hiện được khoảng 95% dân số New Zealand sử dụng.

Phản ứng trái chiều từ giới chuyên gia và chính trị gia

Luật mới nhanh chóng gây tranh cãi và bị nhiều nhà ngôn ngữ học cùng chuyên gia pháp lý chỉ trích về tính cần thiết. Một nghị sĩ Māori, Tamatha Paul, trong phát biểu tại nghị trường, gọi dự luật là "đáng thương" và lãng phí trách nhiệm của Quốc hội. Bài phát biểu của bà thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.

Advertisement300 × 250

Trong cuộc tranh luận, bà Paul còn mô tả chính phủ liên minh như những người "nhạy cảm quá mức" trước tên gọi Aotearoa (tên Māori của New Zealand), khiến họ "run sợ".

Chính phủ liên minh và các đảng chính trị bỏ phiếu ủng hộ dự luật

Dự luật là kết quả của thỏa thuận liên minh giữa đảng Quốc gia cánh trung hữu và đảng New Zealand First, một đảng nhỏ theo chủ nghĩa dân túy do Winston Peters lãnh đạo, người vốn phản đối các sáng kiến ưu tiên dành cho người Māori. Đảng Quốc gia cần sự hỗ trợ từ New Zealand First và đảng nhỏ Act để duy trì chính phủ.

Mặc dù Bộ Tư pháp từng khuyến nghị Quốc hội không thông qua dự luật do không có bằng chứng về nguy cơ giảm sút vị thế của tiếng Anh, chính phủ liên minh cùng đảng Lao động vẫn đồng thuận ủng hộ. Trong khi đó, các đảng như Đảng Xanh và Te Pāti Māori lên tiếng phản đối.

Đại diện New Zealand First, nghị sĩ Casey Costello, bác bỏ quan điểm cho rằng luật không cần thiết hay mang tính hình thức, nhấn mạnh đây là "biện pháp thực tế" nhằm phù hợp hóa hệ thống pháp luật với thực tiễn lâu nay và khẳng định vị thế của tiếng Anh trong khung pháp lý chính thức của New Zealand.

Winston Peters, kiêm Bộ trưởng Ngoại giao, từng tranh luận rằng dự luật cần thiết do việc sử dụng tiếng Māori trong dịch vụ công gây ra sự nhầm lẫn.

Đảng Lao động trước đây phản đối dự luật nhưng vẫn bỏ phiếu thuận nhằm tránh "cuộc chiến văn hóa không cần thiết".

Chuyên gia ngôn ngữ và luật pháp đánh giá dự luật không cần thiết

Dr. Sidney Wong, nhà ngôn ngữ học tại trung tâm nghiên cứu Te Pūnaha Matatini, cho rằng chỉ các ngôn ngữ thiểu số cần được bảo vệ chính thức, trong khi tiếng Anh ở New Zealand không hề bị đe dọa. Ông nhận định động lực chính cho dự luật là ý thức hệ, xuất phát từ lo ngại không có cơ sở về vị thế của tiếng Anh, vốn không cần luật bảo hộ.

Ông Wong cũng chỉ ra rằng nếu chính phủ thực sự quan tâm bảo vệ tiếng Anh, họ nên đầu tư cho nghiên cứu cách người New Zealand sử dụng ngôn ngữ này thay vì ban hành luật dài 70 từ không mang lại lợi ích thực tế.

Dr. Dean Knight, giáo sư luật tại Đại học Victoria Wellington, gọi đây là một "biện pháp vô nghĩa" do không thay đổi gì về mặt pháp lý hay thực tiễn vì tiếng Anh đã là ngôn ngữ chủ đạo. Ông lưu ý luật không ưu tiên tiếng Anh trong giao tiếp chính phủ hay các lĩnh vực khác và Aotearoa New Zealand sẽ tiếp tục có ba ngôn ngữ chính thức.

Theo đó, dự luật đã hoàn tất quá trình trở thành luật vào cuối tháng 7, nhưng dư luận và chuyên gia vẫn có nhiều ý kiến trái chiều về tầm quan trọng và tính khả thi của quy định này.