Đề xuất đối thoại trung thực và thực trạng di cư thời hậu Brexit
Phát biểu trên tờ The Sunday Times và chương trình truyền hình Good Morning Britain, Thủ tướng Andy Burnham nhấn mạnh cơ cấu di cư vào nước Anh đã thay đổi căn bản kể từ sau khi rời khỏi EU. Thay vì dòng người trẻ di chuyển ngắn hạn rồi hồi hương như thời kỳ tự do đi lại trước đây, xứ sở sương mù đang phải đối mặt với làn sóng nhập cư dài hạn và xin định cư vĩnh viễn thông qua các loại thị thực có thời hạn kéo dài.
Thủ tướng Anh thẳng thắn thừa nhận Brexit không mang lại khả năng kiểm soát biên giới hiệu quả như những lời hứa hẹn năm 2016, mà trái lại đã khiến chính phủ mất đi cơ chế trao đổi dữ liệu và quy trình trục xuất người nhập cư bất hợp pháp bằng thuyền nhỏ qua eo biển Manche. Tuy nhiên, ông cũng vạch rõ lằn ranh đỏ khi khẳng định London sẽ không bao giờ xem xét việc tham gia khối đồng tiền chung Euro hay gia nhập khu vực thị thực tự do Schengen.
Tôi nghĩ chúng ta phải có một cuộc tranh luận hoàn toàn dựa trên thực tế và chứng cứ rõ ràng về những đánh đổi cần thiết để đạt được thỏa thuận tốt nhất cho nước Anh.
Làn sóng chỉ trích dữ dội từ các đảng phái đối lập
Tuyên bố bất ngờ của Thủ tướng Andy Burnham ngay lập tức vấp phải phản ứng giận dữ từ các chính khách phe đối lập tại Westminster. Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Kemi Badenoch chỉ trích người đứng đầu chính phủ chưa suy nghĩ thấu đáo và hoàn toàn phớt lờ nguyện vọng của hàng triệu cử tri đã bỏ phiếu cho Brexit với mục tiêu cốt lõi là chấm dứt tự do đi lại vô điều kiện.
Đồng quan điểm, đại diện Đảng Reform UK Robert Jenrick thẳng thừng bác bỏ ý tưởng này và coi việc mở cửa đón thêm người nhập cư là sự 'điên rồ', cảnh báo rằng lao động phổ thông nước ngoài sẽ tiếp tục làm xói mòn mức lương của người lao động bản xứ. Ngay cả cựu Bộ trưởng Tài chính Jeremy Hunt cũng cảnh báo việc khơi lại tranh cãi Brexit sẽ gây tê liệt bộ máy điều hành và làm tổn thương cơ hội việc làm của hàng triệu thanh niên Anh đang thất nghiệp.
Bài toán nhượng bộ trước hội nghị thượng đỉnh Brussels
Ở chiều ngược lại, Đảng Dân chủ Tự do thông qua Phó lãnh đạo Daisy Cooper đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc tái gia nhập thị trường chung và khôi phục tự do đi lại, coi đây là đòn bẩy quan trọng để kích thích tăng trưởng kinh tế và tiếp cận hiệp ước tị nạn số hóa sinh trắc học của khối. Về phía chính phủ, Phó Thủ tướng Angela Rayner nhấn mạnh công chúng cần được thông tin minh bạch về những điều kiện 'đánh đổi' thực tế trước khi đưa ra quyết định tại kỳ tổng tuyển cử.
Để trấn an dư luận trong nước, Thủ tướng Burnham cam kết giữ nguyên cam kết siết chặt thời gian xét duyệt định cư vĩnh viễn từ 5 năm lên tối đa 15 năm của Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood. Hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Brussels vào ngày 20 tháng 11 sẽ là phép thử ngoại giao cam go, định hình liệu London có thể tái lập quan hệ kinh tế thực chất với EU mà không làm bùng phát một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc trong nước.
