Vai trò quan trọng của bộ não và những bệnh thường gặp
Bộ não là trung tâm điều khiển hoạt động của các cơ quan trong cơ thể, đảm bảo sự vận hành bình thường của con người. Khi bộ não gặp vấn đề, người bệnh có thể mất khả năng vận động, mất khả năng ăn uống hoặc suy giảm trí nhớ và nhận thức. Ngày 22 tháng 7 được tổ chức là Ngày Thế giới bộ não nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe não bộ và cách phòng tránh các bệnh liên quan.
Tiến sĩ Farhana Moslehooddin, phó giáo sư khoa Thần kinh tại Đại học Y dược Dhaka, cho biết có năm loại bệnh não phổ biến khắp thế giới, trong đó nhiều bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng lối sống lành mạnh, đặc biệt là đối với người cao tuổi. Tuy nhiên, những thói quen tốt từ độ tuổi trẻ cũng góp phần duy trì sự khỏe mạnh lâu dài của bộ não.
Đột quỵ và cách phòng tránh
Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ gây chảy máu trong não, làm tổn thương các tế bào não. Đột quỵ có thể gây ra biến dạng khuôn mặt, rối loạn lời nói, hành vi không logic, mất khả năng kiểm soát tiểu tiện, thậm chí liệt hoàn toàn.
Nguyên nhân chính của đột quỵ gồm tăng huyết áp không kiểm soát, tiểu đường, lượng mỡ xấu trong máu cao và hút thuốc lá. Hiện nay, đột quỵ có thể xảy ra ở tuổi trẻ, vì vậy cần duy trì chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng, tập luyện đều đặn và ngủ đủ giấc để giảm rủi ro.
Chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên ăn rau củ quả, các loại hạt, đậu và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thực phẩm chế biến, thức ăn nhanh, thức uống có đường và nhiều muối. Không nên hút thuốc lá và hạn chế rượu bia, cần kiểm soát tốt các bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp và cholesterol.
Khi có dấu hiệu đột quỵ như khuôn mặt méo, nói lắp hoặc mất kiểm soát vận động, việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế hiện đại càng nhanh càng giảm thiểu tổn thương não và tăng khả năng hồi phục.
Phòng tránh sa sút trí tuệ và bệnh Alzheimer
Sa sút trí tuệ, trong đó có Alzheimer, là tình trạng suy giảm trí nhớ thường gặp ở người cao tuổi. Nguyên nhân gây bệnh liên quan đến các chất độc tích tụ trong não do thiếu ngủ và chế độ sinh hoạt không điều độ.
Để phòng bệnh, cần duy trì giấc ngủ đủ từ 7 đến 9 giờ mỗi ngày, luôn học hỏi điều mới mẻ, chơi các trò chơi trí tuệ như sudoku, giải đố và dành thời gian giao lưu xã hội. Ăn uống lành mạnh cũng rất quan trọng, đặc biệt bổ sung omega-3 từ dầu ô liu và cá biển ít nhất hai đến ba lần mỗi tuần.
Bệnh Parkinson và biện pháp kiểm soát
Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh gây rung tay, chậm vận động, chữ viết nhỏ lại và suy giảm trí nhớ. Bệnh thường xảy ra cùng với sự lão hóa và có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống bình thường.
Rủi ro mắc Parkinson tăng lên do tiếp xúc với các hóa chất độc hại từ thuốc trừ sâu và phân bón, vì vậy người dân nên rửa sạch trái cây rau củ trước khi ăn. Mặc dù bệnh tiến triển theo thời gian, tích cực tập luyện thể dục và các phương pháp phục hồi chức năng giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống.
Ngừa chấn thương não từ tai nạn
Chấn thương não do tai nạn là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương não trên toàn cầu. Gần như tất cả các tai nạn đều có yếu tố chủ quan như chạy quá nhanh, không cẩn thận khi băng qua đường hoặc không tuân thủ luật giao thông.
Để giảm thiểu nguy cơ tai nạn, người dân cần tuân thủ tốc độ, đi đúng luật và không sử dụng điện thoại khi sang đường. Khi đi xe máy, đội mũ bảo hiểm; khi lái ô tô, luôn thắt dây an toàn. Người cao tuổi nên chú ý giữ thăng bằng và dùng gậy chống hay các thiết bị hỗ trợ để tránh ngã. Nhà cửa cần có tay vịn ở khu vực như nhà tắm để hỗ trợ đi lại an toàn.
Quản lý chứng co giật
Co giật có thể do nhiều nguyên nhân như viêm màng não, đột quỵ, giảm đường huyết hoặc khối u não. Một số trường hợp co giật có nguồn gốc từ khi còn nhỏ chưa thể phòng tránh, nhưng người trưởng thành mới mắc cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Tiêm phòng viêm màng não trước khi đi đến vùng có dịch hoặc tham gia các chuyến hành hương như Hajj là cần thiết để tránh nguy cơ bùng phát. Đảm bảo vệ sinh tai, đặc biệt điều trị các vấn đề ở màng nhĩ để giảm nguy cơ nhiễm trùng não. Khi bị tiêu chảy hay nôn mửa, bù nước đầy đủ và khi có dấu hiệu đau đầu nghiêm trọng hoặc nôn nhiều cần đến ngay cơ sở y tế.
Nếu mắc tiểu đường, cần chú ý tránh giảm đường huyết đột ngột bằng cách không để đói quá lâu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Năm bệnh não phổ biến gồm đột quỵ, sa sút trí tuệ, Parkinson, chấn thương não và co giật có thể phòng tránh bằng thói quen sống lành mạnh.
- Chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến giúp giảm rủi ro bệnh não.
- Phát hiện sớm các dấu hiệu đột quỵ và đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa sẽ giảm thiểu tổn thương não và tăng cơ hội phục hồi.
- Người cao tuổi nên chú ý tới thăng bằng và an toàn nhà ở để tránh ngã, tai nạn gây chấn thương não.
- Tập luyện trí não với các trò chơi và duy trì giấc ngủ đủ giúp ngăn ngừa sa sút trí tuệ và Alzheimer.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

