Một đêm bầu cử chưa có người chiến thắng
Theo Ủy ban Bầu cử New Zealand, với hơn 95% số phiếu đã được kiểm, Đảng Quốc gia và Công đảng đều dừng ngay dưới ngưỡng 30% phiếu phổ thông, khoảng cách chỉ là vài nghìn phiếu.
Dự phóng chính thức cho thấy liên minh ba đảng cầm quyền do Đảng Quốc gia dẫn dắt có thể giữ đa số với cách biệt hai ghế – nhỉnh hơn một ghế so với dự phóng khi mới kiểm khoảng một phần ba số phiếu, nhưng vẫn rất mong manh.
Hai nhà lãnh đạo cùng thận trọng
Phát biểu trước người ủng hộ tại Auckland, Thủ tướng Christopher Luxon nói thật đáng phấn khởi khi Đảng Quốc gia một lần nữa là đảng lớn nhất trong Quốc hội và có con đường để thành lập chính phủ tiếp theo. Nhưng ông nhanh chóng nhấn mạnh:
Nhưng tôi phải nói với các bạn ngay lúc này, kết quả quá sát để kết luận.
Tại thành phố Upper Hutt, phía đông bắc thủ đô Wellington, lãnh đạo Công đảng Chris Hipkins cũng có thông điệp tương tự: New Zealand đã lên tiếng, nhưng có thể phải mất thêm thời gian để hiểu chính xác cử tri muốn nói điều gì.
Đảng Opportunity: nhân tố định đoạt
Nếu liên minh do Đảng Quốc gia dẫn dắt mất đa số ở kết quả chính thức, cả phe này lẫn một liên minh thiên tả đều sẽ cần sự ủng hộ của đảng trung dung Opportunity. Những điều cần biết về đảng này:
- Được nhà kinh tế Gareth Morgan thành lập năm 2016, từng chỉ đạt khoảng 2% phiếu ở các kỳ bầu cử trước và nhiều khả năng lần đầu vượt ngưỡng 5% để vào Quốc hội.
- Lãnh đạo Qiulae Wong, sinh năm 1988 tại Fiji, nguyên là chuyên gia tư vấn kinh doanh bền vững, nắm quyền từ tháng 11/2025.
- Đảng đề xuất thu nhập cơ bản cho công dân được tài trợ bằng thuế giá trị đất, cùng kế hoạch 10 năm liên đảng cho y tế và giáo dục.
Bà Wong cho biết sẽ đàm phán với đảng giành nhiều ghế nhất sau khi có kết quả chính thức, vì cần đa số ghế trong Quốc hội để thành lập chính phủ.
Phiếu đặc biệt và những nỗi lo của cử tri
Các phiếu đặc biệt, gồm phiếu của cử tri ở nước ngoài hoặc bỏ phiếu ngoài khu vực của mình, chỉ được tính khi kết quả chính thức công bố ngày 27/11. Những phiếu này thường nghiêng về cánh tả và có thể quyết định ở các khu vực mà ứng viên hai đảng lớn bám đuổi sát nút.
Các đảng thiên tả đặt mục tiêu biến liên minh của ông Luxon thành chính phủ một nhiệm kỳ đầu tiên sau hơn 50 năm.
Cuộc bầu cử bị chi phối bởi nền kinh tế trì trệ, thất nghiệp lên 5,7% – cao nhất 11 năm, cùng nỗi lo về y tế, nhà ở và sự vỡ mộng với hai đảng lớn. Cử tri Māori cũng lo ngại trước nỗ lực đảo ngược các chính sách hỗ trợ cộng đồng và giảm ảnh hưởng của Hiệp ước Waitangi.














