Quân chính phủ Yemen phản công Houthi gần eo biển Bab el-Mandeb: Cuộc chiến giành “Cửa ngõ nước mắt” của thương mại toàn cầu

Theo hai nguồn tin quân sự được hãng Reuters dẫn lời, quân chính phủ Yemen hôm thứ Hai đã tấn công các vị trí của Houthi tại huyện Dhubab thuộc tỉnh Taiz, vùng đất cao nhìn thẳng ra eo biển Bab el-Mandeb. Lữ đoàn Người khổng lồ, một trong những lực lượng thiện chiến nhất của phe chính phủ, thông báo các đơn vị đầu tiên của họ đã tới khu vực này.

Trước đó, quân đội Yemen do Riyadh hậu thuẫn tuyên bố đã không kích các “mục tiêu trọng yếu” tại thủ đô Sanaa và tỉnh Saada ở phía bắc, sát biên giới Saudi Arabia. Phía Houthi xác nhận Sanaa bị tấn công trong đêm nhưng không đưa ra chi tiết.

Chiến dịch được Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Rashad al-Alimi công bố từ Saudi Arabia, trong bối cảnh Houthi đang tiến sát vùng ngoại ô thành phố Taiz ở tây nam đất nước. Theo hãng tin AP, ông al-Alimi khẳng định mục tiêu là khôi phục “những vùng lãnh thổ còn lại” nằm trong tay Houthi.

Đây là lời đáp trả sau khi Houthi thực hiện cuộc mở rộng lãnh thổ lớn nhất trong nhiều năm. Lực lượng này hiện kiểm soát khoảng một phần ba diện tích Yemen nhưng lại là những vùng đông dân nhất, trong đó có thủ đô Sanaa và cảng Hodeidah.

Cuộc phản công hiện nay chỉ có thể hiểu rõ khi nhìn lại những gì diễn ra vài tuần trước. Chuỗi diễn biến đáng chú ý gồm:

Sự sụp đổ nhanh chóng của các tuyến phòng thủ ven biển khiến chính phủ Yemen phải kêu gọi hỗ trợ quốc tế.

Theo đài NPR, Houthi đã tấn công tàu bè của Saudi Arabia trên Biển Đỏ kể từ khi tuyên bố phong tỏa vào tháng 7, đồng thời nhắm vào hạ tầng dầu mỏ bên trong vương quốc này.

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran làm gián đoạn eo biển Hormuz, Saudi Arabia ngày càng phụ thuộc vào đường ống Đông – Tây đưa dầu tới các cảng Biển Đỏ. Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), vương quốc xuất khẩu khoảng 4 đến 5 triệu thùng dầu mỗi ngày qua mạng lưới này, khiến quyền tiếp cận eo biển Bab el-Mandeb trở nên sống còn.

Theo báo Los Angeles Times, khi Mỹ từ chối can thiệp trực tiếp, Riyadh đã quay sang tìm kiếm sự hỗ trợ từ Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy vậy, một số chuyên gia khuyến cáo nên thận trọng với nhận định rằng Houthi đã “kiểm soát hoàn toàn” eo biển.

“Thay đổi quan trọng là Houthi giờ đây đang tấn công đồng thời cả hai trụ cột an ninh của Saudi Arabia: lãnh thổ phía nam và chiều sâu chiến lược trên Biển Đỏ của vương quốc.” — Andreas Krieg

Eo biển Bab el-Mandeb, trong tiếng Ả Rập có nghĩa là “Cửa ngõ nước mắt”, chỉ rộng khoảng 28 km nhưng là mắt xích nối Biển Đỏ với vịnh Aden, dẫn tới kênh đào Suez. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong quý II/2026, tuyến này vận chuyển khoảng 8,1 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỗi ngày, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước.

Lệnh phong tỏa của Houthi từng đẩy giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng. Vì vậy, kết quả các trận đánh ở Dhubab không chỉ định hình bản đồ quân sự Yemen, mà còn tác động tới hóa đơn năng lượng của hàng triệu gia đình ở những nơi cách chiến trường hàng nghìn km.