Từ cáo buộc chiến tranh đến câu hỏi pháp lý về trách nhiệm
Bài viết của Mehr News mô tả các cuộc tấn công gần đây ở miền bắc Yemen là do Saudi Arabia tiến hành và cho rằng việc gây thương vong cho dân thường có thể cấu thành tội ác chiến tranh. Tuy nhiên, với các sự kiện đang diễn ra, việc xác định bên chịu trách nhiệm cho từng đợt không kích đòi hỏi bằng chứng độc lập. Reuters cho biết lực lượng vũ trang thuộc chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu Houthi tại Taiz, Sanaa và Saada, trong khi Houthi cáo buộc Saudi Arabia trực tiếp thực hiện hàng chục cuộc không kích. Một số cáo buộc đó chưa được xác minh độc lập.
Theo luật nhân đạo quốc tế, một cuộc tấn công vào khu vực dân sự không tự động trở thành tội ác chiến tranh chỉ vì gây thương vong. Cơ quan điều tra phải xem xét mục tiêu quân sự, nguyên tắc phân biệt giữa dân sự và chiến binh, tính tương xứng, các biện pháp phòng ngừa và cả ý định của người ra lệnh. Nếu dân thường hoặc cơ sở dân sự bị cố ý tấn công, hoặc thiệt hại dự kiến quá lớn so với lợi ích quân sự cụ thể, trách nhiệm hình sự quốc tế có thể phát sinh.
ICC có thể làm gì đối với Yemen?
Điểm mấu chốt là thẩm quyền. ICC từng nêu rõ Yemen không phải quốc gia thành viên Quy chế Rome, chưa nộp tuyên bố chấp nhận thẩm quyền theo Điều 12(3), và Hội đồng Bảo an chưa chuyển tình hình Yemen sang Tòa.
