Vụ tấn công tại diễu hành "Christopher Street Day" ở Berlin

Thủ đô Berlin vẫn đang trong tâm trạng bàng hoàng sau vụ tấn công vào cuộc diễu hành "Christopher Street Day" (CSD) diễn ra vào tối thứ Bảy. Sự kiện thu hút hàng trăm nghìn người tham gia nhằm ủng hộ quyền lợi của cộng đồng LGBTQ+, diễn ra trong không khí hòa bình. Tuy nhiên, khoảng 22 giờ, một đối tượng đã lái xe lao thẳng vào đám đông tại công viên Tiergarten, trung tâm thủ đô.

Điều tra ban đầu xác định đây là một vụ khủng bố do một phần tử Hồi giáo cực đoan thực hiện. Một người phụ nữ thiệt mạng, 29 người khác bị thương, trong đó nhiều người bị thương nặng. Nghi phạm ban đầu bỏ trốn nhưng sau đó đã bị cảnh sát tiêu diệt.

Phản ứng chính trị và tưởng niệm nạn nhân

Vào chiều Chủ nhật, tại lễ tưởng niệm ở nhà thờ St. Mary's (Marienkirche) gần cổng Brandenburg, Thủ tướng Đức Friedrich Merz thuộc Đảng Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để bảo vệ tự do của đất nước và xã hội." Ông kêu gọi mọi người đoàn kết, thể hiện diện mạo vui tươi của một xã hội cởi mở, tự do, dù lúc này không khí vẫn đang rất nặng nề.

Quan điểm tương tự cũng được các chính đảng đối lập thể hiện. Luigi Pantisano, lãnh đạo Đảng Cánh tả xã hội chủ nghĩa, khẳng định: "Không bao giờ để hận thù chiến thắng, dù nguồn gốc của nó là fanatism tôn giáo hay bất kỳ hình thức thù địch nào khác."

Nghi phạm và sự đình chỉ giám sát

Nghi phạm là Abdul B., 21 tuổi, quốc tịch Đức, có mẹ gốc Lebanon. Y đã được cảnh sát biết đến do có quan điểm ủng hộ lực lượng khủng bố "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tại Syria.

Advertisement300 × 250

Vào hè năm 2025, nghi phạm từng cố gắng tới Syria qua Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon để gia nhập IS. Song bị bắt tại Lebanon, sau đó bị dẫn độ về Đức và bị tạm giam từ tháng 11 năm 2025.

Tại phiên tòa ở Berlin, anh ta bị truy tố về tội chuẩn bị thực hiện hành vi bạo lực nghiêm trọng. Viện kiểm sát đề nghị mức án 2 năm 10 tháng tù giam, nhưng tòa tuyên án tù treo 1 năm 10 tháng và thả tự do từ giữa tháng 5 năm nay. Quyết định này sau đó bị cơ quan công tố kháng cáo.

Dù điện thoại của người này từng bị nghe lén một thời gian, nhưng anh ta không bị giám sát nghiêm ngặt. Vấn đề này làm dấy lên dư luận chỉ trích vì để kẻ có mối liên hệ IS được tự do di chuyển trước khi gây án.

Tranh cãi về chính sách an ninh và giám sát

Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Alexander Dobrindt của Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) khẳng định cần xem xét lại các án tù treo trong những vụ việc tương tự để ngăn chặn nguy cơ người có tư tưởng cực đoan lại tự do hoạt động. Ông nhấn mạnh việc hạn chế tự do đi lại của những cá nhân này là bắt buộc.

Đảng AfD – phe đối lập cánh hữu – chỉ trích gay gắt an ninh đã thất bại, đòi hỏi làm rõ lý do nghi phạm được tự do di chuyển dù có tiền án và được biết đến như một mối đe dọa.

Trong khi đó, Konstantin von Notz của đảng Xanh nhấn mạnh cần tăng cường quyền hạn cho các cơ quan an ninh trong việc theo dõi các cá nhân có liên quan đến chủ nghĩa Hồi giáo bạo lực. Ông đặt câu hỏi về hiệu quả của việc giám sát và phòng ngừa khi một người rõ ràng đã nằm trong tầm ngắm của nhà chức trách vẫn thực hiện được hành vi tấn công.

Kiểm soát và pháp luật chống khủng bố

Đại diện đảng Dân chủ Xã hội (SPD) Sebastian Fiedler cho biết sẽ tập trung vào việc điều tra kỹ càng quá trình theo dõi nghi phạm sau khi được thả và các mối liên hệ của y.

Chuyên gia chống khủng bố Peter Neumann của King's College London nhận định luật pháp Đức về chống khủng bố hiện còn quá nhẹ so với các quốc gia châu Âu khác như Pháp hay Anh, đồng thời cảnh báo về sự khó khăn trong việc giám sát người chưa bị kết án tù dài hạn.

Thực trạng giám sát các đối tượng có nguy cơ cao

Cơ quan An ninh nội địa Đức ước tính hiện có khoảng 420 cá nhân bị coi là mối đe dọa khủng bố Hồi giáo, nhưng tổng số người có thể gây bạo lực có thể lên tới khoảng 9.000. Việc theo dõi tất cả nhóm này là không khả thi vì hạn chế về nhân lực và trang thiết bị.

Dirk Peglow, Chủ tịch Hiệp hội Điều tra viên Hình sự Đức (BDK), nhấn mạnh những cá nhân có rủi ro cao cần tiếp tục bị giám sát chặt chẽ sau khi được thả. Đồng thời ông kêu gọi chính phủ tăng cường trang bị về nhân sự, công nghệ và tổ chức cho các cơ quan an ninh.

Theo quyết định của tòa, nghi phạm Abdul B. phải tham gia tổng cộng 26 buổi tại một trung tâm giáo dục lại tư tưởng cực đoan. Trước khi gây án, y mới hoàn thành 2 buổi, buổi thứ ba dự kiến diễn ra ngay thứ Hai tuần đó. Vấn đề hiệu quả các chương trình này cũng đang bị chất vấn.

Vụ việc không chỉ làm dấy lên lo ngại về an ninh nội địa mà còn kích hoạt cuộc tranh luận về chính sách giám sát, án tù treo và phòng ngừa khủng bố tại Đức trong bối cảnh chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan vẫn là mối đe dọa lớn.