Nút thắt nằm ngoài nhà máy lắp ráp
Tại nhà máy Park Aerospace ở bang Kansas, các cuộn vật liệu màu đen được tiếp tục xử lý bằng nhựa chuyên dụng trước khi chuyển cho L3Harris để chế tạo bộ phận động cơ. Theo The Wall Street Journal, đầu vào quan trọng là vật liệu Raycarb do ArianeGroup sản xuất gần Bordeaux, Pháp. Sợi rayon ban đầu lại gắn với công đoạn sản xuất tại Cộng hòa Czech. Một đoạn đường xuyên Đại Tây Dương vì thế trở thành phần thiết yếu của tên lửa Mỹ.
Park Aerospace có thể đầu tư thiết bị và mở rộng dây chuyền của mình, nhưng doanh nghiệp không thể tự tạo ra lượng rayon carbon hóa mà đối tác cung cấp chưa sản xuất. ArianeGroup còn phải cân đối nhu cầu của khách hàng châu Âu. Nút thắt vì thế không nhất thiết xuất hiện ở nhà thầu lớn nhất, mà ở những doanh nghiệp ít được công chúng biết đến.
Khó khăn cũng không chỉ thuộc riêng Patriot. Phân tích chuỗi cung ứng được bài báo dẫn lại cho thấy nhiều chương trình tên lửa của Mỹ dùng chung mạng lưới nhà cung cấp cấp hai và cấp ba. Một sự cố tại một cơ sở nhỏ có thể lan sang các hệ thống khác, dù những dây chuyền lắp ráp cuối cùng vẫn hoạt động.
Tại sao rayon khó thay thế?
Rayon carbon hóa tạo lớp vật liệu chịu nhiệt, hao mòn có kiểm soát bên trong vòi phun tên lửa. Động cơ nhiên liệu rắn sinh ra nhiệt độ cực cao; nếu lớp bảo vệ hoạt động không đúng, độ tin cậy của cả quả đạn có thể bị đe dọa.
Đây là lý do nguyên liệu phải đạt độ đồng nhất và qua thử nghiệm nghiêm ngặt, chứ không thể thay bằng loại vải thông dụng.
Trong lĩnh vực quốc phòng, vật liệu thay thế có thể phải được đánh giá qua nhiều vòng kiểm định tốn kém. Kết quả đạt ở các phép thử ban đầu không bảo đảm được phê chuẩn cuối cùng. Quá trình chuẩn hóa cũng đòi hỏi đồng bộ giữa nhà cung ứng vật liệu, nhà sản xuất động cơ và bên tích hợp tên lửa.
Bài học rộng hơn là khả năng sản xuất không chỉ đo bằng số nhà xưởng. Nó còn phụ thuộc vào tri thức kỹ thuật được tích lũy qua nhiều thập kỷ, công nhân có tay nghề và hệ thống chứng nhận an toàn. Khi một năng lực công nghiệp biến mất, phục hồi nó thường chậm hơn rất nhiều so với ký một hợp đồng mua sắm.
Áp lực từ nhu cầu phòng không toàn cầu
Nhu cầu tên lửa đánh chặn Patriot tăng cao khi Ukraine phải phòng thủ trước các cuộc tập kích và Mỹ cùng các đồng minh cũng phải tính toán lượng dự trữ cho những tình huống khác. The Wall Street Journal dẫn ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế rằng đến cuối tháng 7, tồn kho đánh chặn loại này của Mỹ thấp hơn đáng kể so với trước khi chiến tranh Iran bùng phát. Đó là ước tính của tổ chức nghiên cứu, không phải số liệu kiểm kê chính thức của Lầu Năm Góc.
Một quả PAC-3 MSE có giá khoảng 4 triệu USD theo bài báo tham khảo, nhưng giá thành cao không đồng nghĩa sản xuất nhanh. Tên lửa gồm hàng trăm linh kiện, từ bộ dò tìm mục tiêu, hệ thống điều khiển đến động cơ và vật liệu bảo vệ. Mỗi cấu phần cần đến đúng thời điểm để cả dây chuyền có thể tăng nhịp.
Sự phụ thuộc giữa các tuyến phòng không và những nhà cung cấp chung khiến việc ưu tiên đơn hàng trở thành một quyết định chiến lược. Tăng giao hàng cho một bên có thể khiến khách hàng khác phải chờ, đặc biệt khi các nước đều muốn củng cố năng lực tự vệ.
Từ hợp đồng lớn đến năng lực thực tế
Tháng 1/2026, Lockheed Martin công bố thỏa thuận khung bảy năm với chính phủ Mỹ nhằm nâng công suất PAC-3 MSE từ khoảng 600 lên 2.000 quả mỗi năm. Công ty nói mục tiêu là đạt mức này vào cuối 2030; đó là mục tiêu năng lực tương lai, không phải sản lượng đã đạt trong năm 2026. Thông tin sau đó về hợp đồng nhiều năm cho thấy Washington muốn tạo tín hiệu đặt hàng dài hạn để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.
Ở tầng nguyên liệu, Park Aerospace hỗ trợ tài chính cho kế hoạch mở rộng tại Pháp, dự kiến bắt đầu tăng cung từ năm 2028. Doanh nghiệp còn đề cập khả năng ArianeGroup lập cơ sở tại Mỹ vào khoảng năm 2030 và thử nghiệm các nguồn rayon khác. Tuy nhiên, những mốc thời gian ấy vẫn phụ thuộc xây dựng nhà máy, chứng nhận vật liệu và khả năng triển khai thực tế.
Giải pháp bền vững sẽ cần nhiều hơn việc gây sức ép để giao hàng sớm: đa dạng hóa nguồn cung, hỗ trợ nhà thầu nhỏ, giữ năng lực sản xuất trong nước và hợp tác với đồng minh đáng tin cậy. Trong công nghiệp quốc phòng, sức mạnh đôi khi được quyết định ở một cuộn sợi, trước khi được nhìn thấy trên bệ phóng.

















